Ahmet Büke: İlk mayalandığım yer masallardır

19 Kas 2019

Edebiyatı kimsesizlerin kimsesi olarak gören, öykülerinde gerçekle gerçeküstü olanı naif bir biçimde harmanlayan, yazdıklarıyla yanı başımızda olanları gözümüze sokup içimizi titreten, kimi zaman da yüzümüze bir şaşkınlık ya da gülümseme yerleştiren kendine özgü bir yazar Ahmet Büke. Kendisinin son öykü kitabı Varamayan, Can Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. Sıla hasretini, kederi, yurtsuzluğu anlattığı Varamayan'ın ilk çıkış noktasını, yazmasında etkisi olan yerleri ve olayları, yazmanın ona hissettirdiklerini konuştuk. Keyifli okumalar.

"Yazı da bir canlıdır. Hamisi, banisi ve velisi vardır onun da. Dünyaya getirenin mesuliyetleri vardır. Cami avlusuna bırakamazsın öyle. Yazdım, kalsın orada, diyemezsin." yazmışsınız bir kitabınızda. Sizin yazdıklarınız da böyle bir ses çıkardı mı?

O tabii bir karakterin konuşması. Karakterler gibi düşünüyor muyum, bilmiyorum. O kurgu karakterleriyle benim fikirlerim birbirine örtüşmeyebilir.

Dedenizin uzaydan gelen tilki ile Gördesli horozun büyük savaşını yıllarca masal olarak anlatması... Bunun gibi yaşanmışlıkların yazmanızda bir rolü var mı?

Oldu tabii. Ben aslında hikaye anlatıcı, masal anlatıcı bir ailenin devamıyım. Benim büyüklerim; dedem, babaannem, babam çok iyi hikaye anlatıcılarıydı. Küçük bir yerde, Gördes’te büyüdüm. Kapalı bir bölgedir, ormanla çevrilidir, yalıtılmış bir yerdir. Yörük kültürünün hakim olduğu bir bölgedir. Bizimkiler Karakeçili Yörükler’in devamı aslında. Bizde sözlü anlatı geleneği çok yaygındır. Hayattaki tüm toplumsal durumlar ve kurallar hikayeler şeklinde anlatılır yeni kuşaklara. Benim çocukluğum böyle geçti. Benim onlardan farkım tırnak içinde onların moderni olarak yazmaya yönelmem. Bunda babamın da etkisi var, babam iyi bir okuyucuydu. Ortaokul mezunu bir esnaftı ama Cumhuriyet’in ilk kuşaklarından yetiştiği için çok iyi bir kitaplığı vardı. Benim şansım bu oldu. Yoksa kahvede, dükkanda ya da evde hkaye anlatan aile üyelerinden biri olurdum. Edebiyatı keşfettiğim için yazmaya yöneldim. Ancak ilk mayalandığım yer o masallardır.

Ahmet Büke, grafitilerle kaplı bir duvarın önünde hafifçe gülümseyerek poz veriyor.

İyi bir öyküyü tanımlarken kendi hacminden çok daha fazla zamanı ve hissi içinde barındırması gerektiğini söylüyorsunuz. Bir öykü nasıl kendi hacminden fazla zamanı içinde barındırır? 

Şöyle bir benzetme yapabiliriz: Karakalem çalışmaları vardır, çok basittir aslında tek renk kullanılır. Ama karakalem bir resimde resmin dolu alanıyla boş alanı bir bütün oluşturur ve bir resmi ortaya koyar. Öykü de biraz öyledir; bıraktığı boşluklarla, boşluğun sizdeki hisleriyle anlattığı hacminden çok daha fazla bir dünyayı size getirir aslında. Çok daha konsantre daha yoğun… Ona benzetebiliriz.

Babanız size öğütler verirdi, anneniz ise ağzınızı burnunuzu kırmanıza izin...  Yazabilmenizi o hataların yaşanmış olmasına bağlıyorsunuz. Güvenlikli alanın dışına çıkmakla mı mümkündür yazmak ve yaratmak?

Olabilir. Babam memleketi iyi bilen biriydi, siyasetle de ilgiliydi. Benim edebiyata çok düşkün olmamın, bir ihtimal yazmaya da düşkün olacağımın sonuçlarını erkenden kavradı. Hiç unutmuyorum ortaokuldayken bana Orhan Kemal ile Fikret Otyam’ın yazışmalarının yer aldığı kitabı getirmişti. Çok özendiğim hayatı görmem için onu okuttu. Gerçekten tüm mektupların çoğunda yoksulluk vardı. Bana özendiğim hayatın öyle bir hayat olduğunu, kolay olmadığını gösterdi. Erkek çocukları da babayı aşmakla ya da dinlememekle büyür. O güvenli alanı aşmaya çalıştım biraz.

Yazmak da bunun bir parçası mı? Güvenlikli alandan çıkmanın?

Evet tabii, yazınca kendinizi biraz çıplak bırakıyorsunuz aslında. Yazdığınız şey sizi ifade ediyor. Eleştirilmeye, beğenilmemeye, yerden yere vurulmaya da açıyorsunuz kendinizi. Sonuçta hepimiz onay almak, sevilmek için yaşıyoruz. Yazdıklarınız buna sahip olmanızı garanti etmiyor. Tam tersi de bir sürü şey duyuyorsunuz. Çok güvenli bir alan değil. Kendimi var ettiğim nadir alanlardan biri yazı yazmak. Bu hissi veren başka bir alan da yok.

Babanızın dedikleri, göstermeye çalıştıkları çıktı mı?

Sadece yazarak yaşamaya çalışan arkadaşlarım var. Çok çok azı bunu başardı. Çoğunluğu büyük sıkıntılarla yaşarak devam ediyorlar. Mutludurlar muhtemelen. Yazarların büyük bir çoğunluğu başka işler yapmak zorunda. Benim sevdiğim insanlara tavsiyem bu yönde oluyor: İyi bir mesleğiniz olsun, her hâlükârda yazarsınız zaten.

“Edebiyat kimsesizlerin kimsesidir” diyorsunuz. Kimsesizlere ses olabilmiş en iyi yazarlardan örnek verir misiniz?

Bunlar çok öznel şeyler. Bir sürü edebiyat anlayışı var, hepsi de kendi içinde kıymetli. Bir usta varsa ben Orhan Kemal’i kabul ederim. Yapmaya çalıştıklarıyla, yazdıklarıyla, çektiği sıkıntılarla, başarılarıyla, başarısızlıklarıyla Orhan Kemal’i ustam olarak kabul ederim.

Sizin öykü kitaplarınızda ölüm olağan bir durum. Hatta bir röportajınızda ölümün artık saklanan, çocuklara da hakkında yalan söylenen bir kavram olduğunu söylemişsiniz. Modern dünyada ölümü çok büyütüyoruz, giz haline getiriyoruz. Sizin gözünüzde bunun yaşama, edebiyata etkileri neler?

Öykülerimde evet ölüm sık geçiyor. O da yine benim çocukluğumla ilgili. Ölümü anlatayım diye anlatmıyorum. Benim yaşadığım coğrafyada, tarih diliminde ve o bölgede ölümle yaşam çok iç içe geçmiş şeylerdir. O kültürün de getirdiği bir şey bu. Yörük kültüründe Atalar Kültü denilen bir şey vardır. Ata mezarları, mezarlıklar, kabirler çok kıymetlidir. Dolayısıyla oraya mümkün olan her fırsatta çoluk çocuk gidilir. Dedem benim elimden tutar onun büyüklerinin mezarlarını ziyaret ederdik. Orada dua okurken biz oynardık. Ölmekten, ölümden, mezarlıktan korkmadan büyüdük. Doğduk ve öleceğiz. Küçük yaştan itibaren böyle büyüdük. Bir de bu somut olarak şöyle yaşadık: Benim doğduğum ev Gördes’te hala ayakta. O evin orta odasında doğmuşum. Ebe teyze gelmiş, halının üzerinde doğmuşum. Aynı evde, aynı odada, aynı halının üzerinde dedem ve babaannem öldükten sonra birkaç saat bekletildi. Doğduğum yerle hepimizin öldüğü yer aynı. Böyle bir iç içe geçme var. Benim gençliğimde yaşlılar, aile büyükleri hastane odalarında herkesten uzak ölmezlerdi, evlerde ölürlerdi. Son kez veda edilirdi. Bizim için doğum ve ölüm birbirini takip eden normal süreçlerdi. Dolayısıyla ölmekten fobi derecesinde korkmadan büyüdük, bu yüzden ben daha rahat anlatıyorum. Bu ölmekten korkmamak anlamına gelmez. Dedem hep “Ölüm olduğu için yaşam güzel. Ölmemek diye bir şey olsa yaşam güzel gelmezdi” derdi.

Çocukken yüklüğe kapanır, ana rahminde gibi hisseder, dünyayla bağınızı koparırdınız. Yetişkin olunca bir başka yüklük bulabildiniz mi?

Doğaya giderim sık sık. Büyüdüğüm yer ormanlık bir bölgeydi. Tek başıma gider, ormanda tepelerde sık sık vakit geçirirdim.

Ahmet Büke'nin son kitabı Varamayan'ın kapağı var görselde. Bir pencereden kızıl gökyüzü dikkat çekiyor.

Genelde kitaplarınız İzmir’de geçiyor. Son kitabınız Varamayan’da sınırlar genişliyor, işin içine sıla hasreti de giriyor. Varamayan’ın çıkış noktası nedir?

 

İzmir’de çok yaşadım. Bir dönem İstanbul’da, Ankara’da yaşadım ama hayatımın önemli bir kısmı İzmir’de geçti. Okurken bir yandan da çalıştığım için İzmir’in arka sokaklarına, mahallelerine yabancı değilim.

Varamayan da bir memlekete dönme ya da dönememe hikayesi. Babamın bir akrabası aslında o karakter. Birebir aynı değil tabii. Ben küçükken babam dükkandan eve gönderirdi beni, geç gelirdim. O da “Oo varamayan Ahmet hoş geldin” derdi. Büyüyünce neden bana varamayan dediğini sordum. Bizim bir akrabamız varmış, askerden dönememiş bir türlü çünkü ineceği istasyonu kaçırıyormuş sürekli, sonra gidip almışlar onu. Bizde de geç gelene varamayan denilirmiş. Sonra oturdum ve onu yazdım.

Benzer yazılar
GÜNCEL
KONSER
Geçirdiğimiz bu zorlu ve olağanüstü dönemde bizlerin kahramanı olan sağlık çalışanları için düzenlenen Sağlık Çalışanlar...
Otuzbeşlik
2 Ağu 2020
GEZİ
Tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapan Bozcaada'nın tarihi MÖ 3000 yıllarına dayanıyor. Enfes şarapları, üzü...
Kardelen Uysal
28 Tem 2020
SAHİL
İzmir'in en şirin beldelerinden tatil Foça, Eski Foça ve Yeni Foça olmak üzere iki bölgeden oluşuyor. Eski Foça'nın mima...
Gülay Güler
26 Tem 2020
SİNEMA
Pür hikaye anlatıcılığının en etkili dışavurum şekli olarak kabul edilen kısa film aslında film ortamının ortaya çıkmış ...
Nazım Kahramantürk
22 Tem 2020
MÜZİK
Progresif rock ve endüstriyel ögeleri birleştiren deneysel müzik grubu Noisual, sesle görselin gücünü birleştirerek orta...
Otuzbeşlik
21 Tem 2020
BEACH CLUB
Deniz, kum, güneş ve eğlence merkezi olan İzmir'de birçok beach club mevcut. Çeşme, Urla, Karaburun, Mordoğan ve Foça'nı...
Gülay Güler
17 Tem 2020
GEZİ
Farklı uygarlıklara ev sahipliği yapan Ayvalık, Antik Çağ'da ayva anlamına gelen "Kidonia" adıyla anılmaktaydı. Ayvalık ...
Kardelen Uysal
16 Tem 2020
EKOLOJİ
TARIM
Ziraat mühendisi Bilge Keykubat çok yönlü insanlardan. Tarım ve Gıda Yazarı, tarım ve gıda araştırmacısı, tarım ve gıda ...
Kardelen Uysal
12 Tem 2020
RESTORAN
Urla'da yeni nesil ocakbaşı konseptiyle açılan ilk yer olan Ahbap adını sahiplerinden alıyor. İki yakın dost olan Sercan...
Gülay Güler
11 Tem 2020
SİNEMA
"Sansür, geçerli anlayışları ve var olan kurumları ve yasaları birilerinin sorgulamasını engellemek için var. Bütün iler...
Kardelen Uysal
10 Tem 2020
EDEBİYAT
TEKNOLOJİ
İzmir merkezli tasarım ajansı DotworkMedia tarafından yayınlanan E-debiyat App, son yıllarda dijital ortamda yakalanan i...
Otuzbeşlik
10 Tem 2020
BEACH CLUB
Deniz, kum, güneş ve eğlencenin merkezi Çeşme’nin beach club’ları lezzetli yemekleri, muhteşem kokteylleri, gün boyunca ...
Gülay Güler
10 Tem 2020
SAHİL
Tarihteki on iki İyon kolonisinden biri olan Çeşme, Ege Bölgesi'nin en güzel plajlara sahip ilçelerinden biri. Eşsiz doğ...
Gülay Güler
8 Tem 2020
EDEBİYAT
Geçmişle sohbet etmek, yeni sorulara sahip olmak, soruların yanıtlarını bulmak, kainatın seslerine kulak vermek... Edebi...
Kardelen Uysal
5 Tem 2020
GEZİ
Güzelliği ve bereketli toprakları ile bilinen Tire, tarihi dokusu ve yapıları ile Ege’nin eşsiz bölgelerinden biri konum...
Kardelen Uysal
3 Tem 2020
SİNEMA
Korku kavramı en insani yanlarımızdan biri. Temelde canlı olmakla ilgili olsa da evrimle beraber yüklediğimiz anlamlarla...
Nazım Kahramantürk
2 Tem 2020
SÖRF
Masmavi dalgaların arasında rüzgarla dans ettiğinizi hayal edin... Bu hayali gerçekleştirmek İzmir'de yaşadığımız için h...
Gülay Güler
1 Tem 2020
TASARIM
Local Makers, üreten insanları bir araya getiren, hikayelerinin anlatıldığı bir platform. Üretmenin gücüne inanan insanl...
Kardelen Uysal
1 Tem 2020
SAHİL
Masmavi denizi ve uzun kumluk plajları ile Ege Bölgesi’nin en ferah sahillerine ev sahipliği yapan Kuşadası’nın her köşe...
Gülay Güler
29 Haz 2020
EDEBİYAT
Yeraltı edebiyatı gezginleri, kaybedenleri, yolunu bulmak için yola çıkanları, uçuruma yuvarlananları, uçurumu ev belley...
Kardelen Uysal
28 Haz 2020
YÜRÜYÜŞ
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Yarımada Projesi kapsamında belirlenen toplam 709, ana hatlarıyla 450 kilometre uzunluğu...
Otuzbeşlik
27 Haz 2020
HAYVAN OTELİ
Patili dostlarımız ailemizin birer üyesi. Seyahate çıkarken, acil bir işiniz çıktığında, taşınırken kedi ve köpekleriniz...
Gülay Güler
27 Haz 2020
SİNEMA
BELGESEL
Bu yıl 2-28 Haziran'da gerçekleşecek Onur Ayı etkinlikleri 28’inci kez yapılacak. Ancak bu sene sokaktaki cümbüş, renkli...
Kardelen Uysal
24 Haz 2020
SAHİL
Karaburun dantel gibi işlenmiş, irili ufaklı birbirinden bakir koylara sahip. Karaburun'un virajlı yolları gözünüzü kork...
Gülay Güler
24 Haz 2020
SİNEMA
Hafta sonunuzu kanepenizden kalkmadan geçirmeyi planlıyorsanız, bir solukta izleyeceğiniz bu harika mini dizileri mutlak...
Gülay Güler
22 Haz 2020
SAHİL
Türkiye'de Cittaslow "Sakin Şehir" unvanını almaya hak kazanan ilk ilçe olan Seferihisar, doğal ve tarihi güzelliklerini...
Gülay Güler
20 Haz 2020
TİYATRO
Pandemi döneminde pek çok meslek grubu büyük zorluklarla karşılaştı. En çok zorlanan gruplardan biri de özel tiyatrolar ...
Kardelen Uysal
19 Haz 2020
SİNEMA
BELGESEL
İnsan ve doğa birbirine zıt şeylermiş gibi davranılsa da bir bütünüz aslında. Doğa bizim dayanağımız, bizim nefesimiz. E...
Kardelen Uysal
18 Haz 2020
SAHİL
Yel değirmenleri, beyaz evleri, mor begonvilleri, meyhaneleri, portakal bahçeleriyle herkesin tatil hayallerini süsler B...
Gülay Güler
17 Haz 2020
OTEL
KONAKLAMA
Doğa ile bütünleşebileceğiniz, sakin, huzurlu, ev konforunda bir Bodrum tatili düşlüyorsanız, Bodrum ile özdeşleşmiş, şi...
Gülay Güler
17 Haz 2020
SİNEMA
YARIŞMA
Hezarfen Film Galeri, Kentimiz İzmir Derneği ve TARKEM tarafından İzmir'in en değerli alanlarından biri olan Kemeraltı'n...
Otuzbeşlik
15 Haz 2020
MÜZİK
Volkan Öktem, müzikle çok erken bir yaşta tanışan müzisyenlerden. Henüz 11 yaşında bateri çalmaya başlayan Öktem, Sezen ...
Kardelen Uysal
13 Haz 2020
GÜNCEL
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin koordinasyonunu yürüttüğü İzmir Turizm Hijyen Kurulu, küresel pandemi sonrasında kenttek...
Otuzbeşlik
13 Haz 2020
SİNEMA
Kendine has senaryolarıyla, özgünlükleriyle iç dünyamızda yeni pencereler açan filmler vardır. Kimisi distopik bir dünya...
Kardelen Uysal
11 Haz 2020
OTEL
KONAKLAMA
BUTİK OTEL
Şehir merkezine 35 kilometre uzaklıktaki Urla'da tarihin kalıntılarına tanık olabilir, enfes bir denizde serinleyebilir,...
Zeynep Öztürk
11 Haz 2020
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade