R
GIRIŞ
TR
EN

İzmir Efsaneleri 

#HIKAYE VE MASAL
İrem Gölcük
6 Tem 2019
  • Peri masallarına ve efsanelere inanır mısınız? Şu anda olmasa da küçükken çoğumuzun inandığı masallar ve efsaneler vardır. Peki ya hiç güzel şehrimiz İzmir hakkındaki efsaneleri duydunuz mu? Duymamış olanlar için birkaç tanesini sizlerle paylaşmak istiyoruz.  
Passionary of Weissenau, Seven Sleepers of Ephesus (1170-1200)

Selçuk’ta Yedi Uyurlar Efsanesi 

Zamanında Dakyanus adı verilen iyi kalpli bir oduncu varmış. Bu oduncu geçimini Efes Dağları'ndan topladığı odunları satarak sağlarmış. Bir gün yolda yürürken yerde yazılı bir taş bulmuş fakat okuyamamış. Taşı şehre götürmüş ve bir esnafa okuması için rica etmiş. Esnaf taşta yazan yazıyı okuduktan sonra oduncuya, taşı bulduğu yeri söylemesine karşın dükkânını teklif etmiş fakat oduncu dükkânı istemediğini söylemiş ve yazıyı sesli okumasında ısrar etmiş. Esnaf, taşı okuyarak oduncuya dönmüş ve bu taşı bulduğu yerde üç küp altın bulacağını ve zengin olup ileride kral olacağını hatta tanrılığını ilan edeceğini söylemiş. Oduncu inanmamakla birlikte merakla taşı bulduğu yere gitmiş ve kazmaya başlamış. Oduncu kazı sırasında bir mahzen ve içerisinde ise gerçekten üç küp altın bulmuş. Altınlarla birlikte zengin olan oduncu servetiyle yoksul kimselere yardımlarda bulunmaya başlamış. O sırada halkın kralı ölmüş ve yeni bir kral seçmeleri gerekmiş. Zaman içerisinde de yaptığı yardımlarla halk arasında ün kazanan Dakyanus, kral olarak seçilmiş. Zaman geçtikçe kendini üstün görmeye başlayan Dakyanus tanrılığını ilan etmek istemiş ve vezirleri toplamış. Vezirlere tanrılığını ilan ettiğini söylemiş fakat vezirlerden altı tanesi ayağa kalkmış kendi tanrılarının olduğunu ve başka bir tanrıya inanmalarının güç olduğunu söylemişler. Dakyanus vezirlerinin kararlarına saygı duymadığını düşünerek sinirlenmiş ve onları huzurundan kovmuş. Altı vezir kralın daha büyük bir kötülük yapacağını düşünmüşler ve korkularından sarayı terk ederek şehirden kaçmışlar. Yolda bir çoban ile karşılaşmışlar. Çobana neden kaçtıklarını anlatmışlar. Çoban, benim de efendim aynı iddialarda bulunmakta ben de sizinle geleceğim diyerek onları saklanmaları için şimdiki Yedi Uyurlar Mağaras'ına götürmüş. Altı vezir ve bir çoban o mağarada uyuya kalmış. Sarayın askerleri onları Efes Dağları'nda aramışlar fakat bulamamışlar. Yıllar sonra uyandıklarında hepsi çok acıktığını söylemiş ve aralarından bir kişi şehre ekmek almaya gitmiş. Uyandıklarında Dakyanus ölmüş fakat yeni krallar bu zengin kralın hazinelerinin nerede olduğunu merak ediyorlarmış. Halka verilen bir emirle kimde o devre ait olan bir para bulurlarsa yakalayıp saraya getirmeleri söylenmiş. Adam ekmek alırken fırıncıya eski para uzatmış ve fırıncı bunu direkt saraya bildirmiş. Saray muhafızları adamı yakalamışlar ve geldiği yeri söylemesini istemişler. Fakat geldiklerinde mağaranın kapısı tanrının emriyle tekrar kapanmış ve bir daha açılmamış. Rivayetlere göre o yedi kişinin mağarada 200 yıl boyunca uyuduğu söylenir. Mağaranın adı ise bu yüzden Yedi Uyuyanlar Mağarası olarak kalır. 

 

Ayı Taşı Efsanesi 

Zamanında dört kız arkadaş ormana çalı kesmeye gitmişler. Çalıları keşmişler ve dönüş yolunda bir yerde oturup dinlenme kararı almışlar. Aralarından bir kız dinlendikleri yerde uyuyakalmış. Kız o kadar huzurlu uyuyormuş ki arkadaşları dönmeye karar verdiklerinde nasılsa uyandıktan sonra dönüş yolunu bulabilir diyerek onu uyandırmamışlar. Kız uyandığında akşam olmuş. Çalıları hemen sırtına yükleyip dönüş yoluna koyulmuş. Kız ormandan aşağıya doğru yürürken bir anda karşısına bir ayı çıkmış. Ayıdan kaçmaya başlayan kız bir süre sonra daha fazla kaçamayacağını fark etmiş ve yere çöküp, “ Allahım bu ayıdan daha fazla kaçamayacağım artık, ya beni taş ya da kuş et” demiş. Dileği kabul olan kız taşa çevrilirken ayı ona ulaşmış ve birlikte taşa dönüşmüşler.  

Bu kayalar Ödemiş, Kiraz karayolu üzerinde Türkönü Köyü'nü 200 metre geçince sol tarafta bulunmaktadır.  

Kral Tantalos Efsanesi 

Bir zamanlar Yamanlar Dağı'nda oturan Tantalos adında bir kral varmış. Bu kral İzmir’in kralı aynı zamanda Zeus’un oğluymuş. Pelops ve Niobe adında iki de çocuğu varmış. Tantalos tanrılar ile birlikte yemek yiyebilen tek insanmış. Kral Tantalos tanrılara duyduğu kin yüzünden onları insan yiyen durumuna düşürmek istiyormuş. Bir gün çocuklarından birisinin etini kestirerek pişirtip ziyafette tanrıların önüne sunmuş. Tanrılar kralın yaptığı şeye çok sinirlenmişler ve ona bir ceza vermek istemişler. Tantalos’u cehenneme göndermişler. Onu bir gölün ortasına koymuşlar. Susadığında gölden su içmek için eğildiğinde toprak onu içerisine çekiyormuş. Başının üstünden meyve ve yemiş ağacı dalları uzanıyormuş. Her acıktığı için uzandığında rüzgâr dalları ulaşamayacağı yere savuruyormuş. Tantalos yıllar boyu bereketli bir bölgede aç ve susuzluğa mahkûm bırakılmış. Efsaneye göre Tantalos Gölü diye anılan bu göl Yamanlar Dağı’nda bulunan Kara Göl’dür.

Homeros / Smyrna (İzmir) 

Kritheis, şu anki Aliağa ilçesinin hemen yakınında bulunan Kyme şehrinde yaşayan Apelles’in kızıymış. Apelles öldüğü sırada kızına bakması için kız kardeşi Maion’a emanet etmiş. Fakat KritheisPhemios adında Smyrnalı bir genç ile kaçmış ve ondan hamile kalmış. Krisheis bir gün Meles kıyılarında çamaşır yıkadığı bir vakit doğum sancıları başlamış ve bir erkek çocuk dünyaya getirmiş. Bu doğan çocuk Homeros’tur. Homeros’a verilen lakaplardan biri de Melesigenes’dir ve bu efsaneden kaynaklandığı düşünülmektedir. Homeros batı edebiyatının ilk büyük eserlerinden İlayda ve Odysseia ile edebiyata büyük bir katkıda bulunmuştur. 

Artemis / Selçuk 

Artemis, Zeus ve Leto’nun kızı, Apollonu’un kız kardeşiymiş. Artemis bir gün ormanda avlanırken karşısına Orion çıkmış ve ona çok büyük bir aşk beslemiş. Apollo, Artemis’in Oreon’a karşı duyduğu bu aşkı çok kıskanmış ve bir oyun hazırlamış. Oreon’un denizde yüzdüğü bir gün yanına gitmiş ve kıyıdan iyice uzaklaşmasını, Oreon’un başının bir nokta kadar görünmesini beklemiş. Bu sırada kardeşi Artemis’i çağırmış ve denizdeki noktayı vurmasını istemiş. Okçulukta çok iyi olan Artemis sevdiği adam olduğunu fark etmeden Oreon’u başından vurmuş. Farkında olmadan işlediği bu suçtan dolayı çok üzülen Artemis babası Zeus’a yalvararak Oreon’u gökteki bir yıldız yapmasını istemiş. Kızını çok seven Zeus, Artemis’in bu isteğini yerine getirmiş ve yarattığı bir takım yıldızının ismini Oreon koymuş. 

Pallas and Arachne, Peter Paul Rubens (1636-1637)

Arakhne Efsanesi / Değirmendere 

İzmir’in güneyinde Kolophon adında bir kent bulunuyormuş. Bu kentte yaşayan ismi Arakhne olan bir kız yaşıyormuş. Bu kız dokumacılıkta o kadar yetenekliymiş ki ülkenin dört bir yerinden orman ve dağ perileri gelip saatlerce onu izlerlermiş. Kızın yeteneklerinden dolayı herkes ona “Dokumayı Tanrıça Athena’dan mı öğrendin?” diye sorarmış. Bir süre sonra bu sorulara çok sinirlenen Arakhne, bir işi güzel yapması için tanrıçaya ihtiyacı olmadığını ve dokumayı kendi öğrendiğini söylemiş. Bunu duyan Athena çok sinirlenmiş ve kızın yanına giderek bir yarışma önermiş. Her ikisi de aynı malzemelerle istedikleri konuları dokuma hakkına sahiplermiş. Athena şehir imgelerini dokurken, Arakhne ise tanrıların zamparalıklarını dokumuş. Motiflerin arasında Zeus ile Europa’nın yasak aşkı da varmış. Athena kızın dokuduğu motifleri gördüğünde çok sinirlenmiş ve Arakhne’i dövmüş. Siniri geçtikten sonra kıza verdiği hasarın farkına varan Athena kıza çok üzülmüş ve onu dişi bir örümceğe çevirmiş. Bu mit nedeniyle Yunanca’da örümceye Arahhne denmiş. 

Androklos Efsanesi / Selçuk 

Androklos, Atina kralı Kondra’nın oğluymuş. Androklos’un Medon ve Neileus adında iki ağabeyi varmış. Bir gün bu üç kardeş tahta kimin oturacağına dair aralarında tartışma yaşamışlar. Neileus kardeşi Medon ’un kral olamayacağını nedeninin ise bir ayağının topal olduğunu ve bu halde hükümdar olursa kimsenin onu ciddiye almayacağını söylemiş. Aralarında bir türlü karara varamayan üç kardeş bir kâhine danışmayı uygun bulmuşlar. Kâhin, Medon’un iyi bir hükümdar olacağını ve kralın o olması gerektiğini söylemiş. Bu duruma sinirlenen Neileus kardeşi Androklos’u da alarak Atina’yı terk etmiş. Neileus Batı Anadolu'daki Miletos’a, kardeşi Androklos ise Ephesos’a yerleşmiş. 

Athena / Çeşme 

Zeus babası Kronos’u yenerek tahta geçmiş. Ancak bir gün aynı şeyin başına geleceği ve kendi oğlunun da onu tahtından edeceğini düşünüyormuş. Bunu değiştirmek için çözümler arayan Zeus, bu olayın Metisten doğacak ikinci çocuğu tarafından gerçekleştirileceğini öğrenmiş. Bu nedenle Metis’i her ne kadar çok sevse de onu öldürmeye karar vermiş. Bir gün Zeus, Metis ile otururken onun kılık değiştirip değiştiremeyeceğini sormuş. Metis de bunu yapabileceğini söyleyerek bir aslana dönüşmüş. Metis’e bir su damlasına dönüşüp dönüşemeyeceğini sormuş bu kez Zeus. Bunun üzerine Metis su damlasına dönüşmüş ve Zeus onu birden yutarak ortadan yok etmiş. Birkaç gün sonra başına ağrılar saplanan Zeus demirci tanrısına çekiciyle başına vurmasını istemiş. Her ne kadar bunu yapmak istemeyen tanrı Zeus’un ısrarlarına karşı gelemeyerek isteğini gerçekleştirmiş. Zeus’un yaralanan başından Athena doğmuş ve böylelikle Metis’den ikinci çocuğu dünyaya gelmiş. Zeus Athena’nın hem annesi hem de babası olmuş. 

Herakles / Çeşme  

Herakles, Zeus ile Alkmene’nin oğluymuş. İzmir ilçesine çok yakın olan Erythrai için önemli kahramanlardan biriymiş. Zamanında Erythrai’li kadınlar Herakles heykeline sahip olmak için saçlarından halatlar yaparlarmış. Erythrai’de henüz gün yüzüne çıkarılmamış Herakles Tapınağı da bulunmaktadır. 

Parabiago Tabağı (MS 4-5)

Kybele / Manisa 

O zamanlar Roma’nın dünya imparatorluğu olma yolunda en büyük engeli Kartaca devletiymiş. Bir gün Apollon kâhine danışmış ve kâhin, Ana Tanrıça Kybele’nin Roma’ya getirilmesinin büyük önemi olduğunu söylemiş. Bunun üzerine heyet bölgenin hâkimi olan Bergama devletine gitmişler ve Kral Attalos ile görüşmüşler. Kral, heyeti engellemeye çalışmış. Bir anda yer sarsılmış ve Tanrıçanın sesi duyulmuş: "Beni alıp götürmelerini ben istiyorum. Beni hemen onlara teslim edin. Roma bütün tanrıları barındırmaya layıktır." Kral Attalos bu sözlerden sonra Roma’ya, Tanrıçayı simgeleyen meteor taşının götürülmesine razı olmuş. Gemi, Tiber şehrine ulaştığı sırada çamura saplanmış. Mürettebat ne yapsa da gemiyi kurtaramamış. Tüm bu olaylar olurken bir anda Claudia adında soylu bir kız gelmiş. Claudia’ya yüz vermediği yaşlı adamlar tarafından iffetine iftiralar atılmış ve Claudia bu iftiralardan kurtulmak için yollar aramaktaymış. Kız ırmağın suyu ile üç kere başını ıslatmış ardından üç kere ellerini göğe açmış ve meteor taşına bakarak şöyle şöylemiş. “İyi kalpli tanrıça Kybele. Benim iffetime iftira atıyorlar. Eğer sen de bu iftiralara katılıyorsan suçumu kabul ederim fakat masumluğuma inanıyorsan ellerimi takip et”. Kız halatları çekerek gemiyi battığı çamurdan kurtarmış. Kybele’yi simgeleyen meteor taşı da onun adına yapılan bir tapınağa yerleştirilmiş. 

Manisa dağı yamaçlarında geçmişi İ.Ö. 6 ile 7 binli yıllara kadar uzandığı düşünülen Kybele tapınağının olduğu bilinmektedir. 

Benzer yazılar
#KONSER
Bağıra bağıra şarkı söylemeye hazır mısınız? Birbirinden ünlü isim bu hafta İzmir'de konser vermeye hazırlanıyor. Gelin ...
Editör
15 Tem 2019
#SANAT
Cem Güventürk, 1989 İzmir doğumlu bir karikatürist. Anadolu GSF’de Çizgi Film-Animasyon bölümünde eğitimini tamamlayan G...
Kardelen Uysal
13 Tem 2019
#DÖVME
Hepimiz vücudumuza yaptıracağımız ve hayatımız boyunca bizimle birlikte kalacak dövmeler konusunda tereddüt yaşayabiliyo...
İrem Gölcük
13 Tem 2019
#KITABEVI
#SANAT
Hem kafanızı dağıtabileceğiniz hem de ofis olarak kullanabileceğiniz ortak kullanım alanları son derece popüler olmuş du...
Zeynep Öztürk
11 Tem 2019
#TASARIM
Hayallerinin peşinden giden iki genç kadın; Ceren Taner ve Tutku Dilişen. Onları bu denli başarılı yapan ise harika orta...
Seçil Şeker
11 Tem 2019
#GEZI
#RESTORAN
#KITABEVI
#OTEL
Alaçatı'da sakin bir tatil geçirmek, müzik eşliğinde sohbet ederek yemek yemek, masaların arasında sıkışmadan kahve içme...
Seçil Şeker
10 Tem 2019
#FESTIVAL
#TEKNOLOJI
OpenCampus bilim, teknoloji, tasarım konularıyla ilgilenen insanların yeni şeyler öğrenebildikleri, beraber iş birlikler...
Gülay Güler
8 Tem 2019
#KONSER
#ÇOCUK
#ETKINLIK ALANI
Dopdolu bir hafta sizleri bekliyor. Enerjiniz yüksek olsun!
Editör
8 Tem 2019
#CAFE
Donmuş yoğurttan tatlı olur mu? Hem de dondurma tadında isterseniz sağlıklı isterseniz çikolata dolu olur, tercih sizin....
Zeynep Öztürk
8 Tem 2019
#HIKAYE VE MASAL
- Peri masallarına ve efsanelere inanır mısınız? Şu anda olmasa da küçükken çoğumuzun inandığı masallar ve efsaneler var...
İrem Gölcük
6 Tem 2019
#GEZI
#MÜZE
#TARIHI YAPI
Basmane neresidir? Sınırları nerede başlar nerede biter? Kent gözlemcisi ve yazar Orhan Beşikçi, Basmane adlı kitabında ...
Kardelen Uysal
6 Tem 2019
#SÖRF
Rüzgar sörfü alanında dünya sıralamasında ilk 5, Avrupa sıralamasında ilk 3’te olan ASPC, 1995 yılında kurulmuş. ASPC Sö...
Zeynep Öztürk
6 Tem 2019
#SÖRF
Masmavi dalgaların arasında rüzgarla dans ettiğini hayal etsene. Bu hayali gerçekleştirmek İzmir'de yaşadığımız için hiç...
Gülay Güler
3 Tem 2019
#YEMEK
Dondurma denince akılda da kalpte de akan sular duruyor. Hatta donuyor ve koca bir top dondurmaya dönüşüveriyor. Şimdi “...
Seçil Şeker
2 Tem 2019
#OTEL
Kuşadası'na gitme planınız varsa ve nerede kalacağım diye kara kara düşünüyorsanız, bu liste tam size göre. Sizler için ...
Zeynep Öztürk
1 Tem 2019
#KONSER
#TIYATRO
#DANS
1-7 Temmuz arasında bizleri pek çok konser bekliyor.
Editör
30 Haz 2019
#GEZI
Kuşadası’nın eskiden bir İzmir ilçesi olduğunu biliyor muydunuz? Bembeyaz plajlarıyla ışıl ışıl deniziyle Kuşadası eskid...
İrem Gölcük
29 Haz 2019
#SAHIL
Birçok İzmirlinin yazlığının bulunduğu Aydın ilimize bağlı Kuşadası mavi bayraklı sahilleriyle ünlü. Bu sahiller o kadar...
Gülay Güler
28 Haz 2019
#SANAT
Konuk sanatçı programları aracılığıyla sosyal ağ oluşturan “daire” projesi, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafı...
Editör
28 Haz 2019
#SANAT
Nihayet Cihan, Anadolu Üniversitesi, Klasik Arkeoloji Bölümü mezunu 37 yaşında bir sanatçı. Son 8 aydır Fethiye'de yaşıy...
Kardelen Uysal
27 Haz 2019
#CAFE
Bostanlı kafeleri, 3. dalga kahvecileriyle kendine tatlı bir dünya yarattı. Her damak tadına, her zevke hitap eden bir k...
Seçil Şeker
25 Haz 2019
#MIMARI
İzmir Mimarlar Odası Başkanı Halil İbrahim Alpaslan ile "İzmir Elektrik Fabrikası Ne Olmak İster" Ulusal Öğrenci Mimari ...
Seçil Şeker
25 Haz 2019
#KONSER
Her pazartesi olduğu gibi bu pazartesi de size bu haftanın kaçırılmayacak etkinliklerini listeledik. İyi eğlenceler İzmi...
Editör
24 Haz 2019
#KAMP ALANI
Kuşadası Merkez'e yakın, doğa içinde yapacağınız bir tatil mi arıyorsunuz? İster kamp ister bungalov evlerde kalın Derel...
Zeynep Öztürk
24 Haz 2019
#AQUAPARK
Tabanlarınız patlayana kadar merdiven çıkmaya, mayonuz yırtılana kadar kaymaya var mısınız? Deşarj olmak isteyenler için...
Gülay Güler
21 Haz 2019
#DÖVME
Ezgi Beyazıt handpoke, yani makine kullanmadan iğneyle yaptığı dövmelerle ilkelliği modernize etmiş. Üstelik atölyelerin...
Seçil Şeker
21 Haz 2019
#SANAT
Sadi Tekin Ankara’da doğan, İzmir’de büyüyen bir illüstratör. 1994’te Marmara Üniversitesi GSF Endüstri Ürünleri Tasarım...
Kardelen Uysal
20 Haz 2019
#TARIHI YAPI
Tarih sevenleri şöyle alalım. Otuzbeşlik ailesi olarak İzmir'deki antik kentleri ve açık hava müzelerini listeledik. Hay...
Zeynep Öztürk
17 Haz 2019
#TIYATRO
#KONSER
Editör
16 Haz 2019
#KAMP ALANI
Üzerinizi yıldızların örttüğü, ağaçların, denizin kokusuyla uyuyup uyanabileceğiniz, denize girebileceğiniz muhteşem kam...
Kardelen Uysal
15 Haz 2019
#CAFE
Siyah dondurma ya da içecek gördüğümüzde ilk aklımıza gelen gıda boyası oluyor ki bu çok normal. Alsancak'ta bulunan Wav...
Zeynep Öztürk
15 Haz 2019
#HEDIYELIK EŞYA
Çocukluğumuzdan itibaren kahramanımız olan babalarımız için naçizane bir hediye listesi düzenledik. Ne alsak, ne kadar s...
Seçil Şeker
13 Haz 2019
#BEACH CLUB
Deniz, kum, güneş ve eğlence merkezi olan Çeşme'de birçok beach club bulunmakta. Hem denizin hem eğlencenin tadını çıkar...
Gülay Güler
13 Haz 2019
#KITABEVI
#KITAP
#CAFE
Alaçatı'nın hareketli hayatına bir kitap kafe molası vermek ister misiniz? Sizin için harika bir keşfimiz var! 
Seçil Şeker
12 Haz 2019
#RESIM
Fotoğrafta sanatçının eserinin fotoğrafı mevcut. Eserde ikiye bölünmüş bir daire var. Dairenin içinde sarı, turuncu, kır...
Kardelen Uysal
11 Haz 2019
,
Başa Dön
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.