R
GİRİŞ
TR
EN

İzmir Efsaneleri 

#HİKAYE VE MASAL
İrem Gölcük
6 Jul 2019

Peri masallarına ve efsanelere inanır mısınız? Şu anda olmasa da küçükken çoğumuzun inandığı masallar ve efsaneler vardır. Peki ya hiç güzel şehrimiz İzmir hakkındaki efsaneleri duydunuz mu? Duymamış olanlar için birkaç tanesini sizlerle paylaşmak istiyoruz.  

Passionary of Weissenau, Seven Sleepers of Ephesus (1170-1200)

Selçuk’ta Yedi Uyurlar Efsanesi 

Zamanında Dakyanus adı verilen iyi kalpli bir oduncu varmış. Bu oduncu geçimini, Efes Dağları'ndan topladığı odunları satarak sağlarmış. Bir gün yolda yürürken yerde yazılı bir taş bulmuş fakat okuyamamış. Taşı şehre götürmüş ve bir esnafa okuması için rica etmiş. Esnaf taşta yazan yazıyı okuduktan sonra oduncuya, taşı bulduğu yeri söylemesine karşılık dükkânını teklif etmiş fakat oduncu dükkânı istemediğini söylemiş ve yazıyı sesli okumasında ısrar etmiş. Esnaf, taşı okuyarak oduncuya dönmüş ve bu taşı bulduğu yerde üç küp altın bulacağını ve zengin olup ileride kral olacağını hatta tanrılığını ilan edeceğini söylemiş. Oduncu inanmamakla birlikte merakla taşı bulduğu yere gitmiş ve kazmaya başlamış. Oduncu, kazı sırasında bir mahzen ve içerisinde ise gerçekten üç küp altın bulmuş. Altınlarla birlikte zengin olan oduncu servetiyle yoksul kimselere yardımlarda bulunmaya başlamış. O sırada halkın kralı ölmüş ve yeni bir kral seçmeleri gerekmiş. Zaman içerisinde de yaptığı yardımlarla halk arasında ün kazanan Dakyanus, kral olarak seçilmiş. Zaman geçtikçe kendini üstün görmeye başlayan Dakyanus tanrılığını ilan etmek istemiş ve vezirleri toplamış. Vezirlere tanrılığını ilan ettiğini söylemiş fakat vezirlerden altı tanesi ayağa kalkarak kendi tanrılarının olduğunu ve başka bir tanrıya inanmalarının güç olduğunu söylemişler. Dakyanus vezirlerinin kararlarına saygı duymadığını düşünerek sinirlenmiş ve onları huzurundan kovmuş. Altı vezir kralın daha büyük bir kötülük yapacağını düşünmüşler ve korkularından sarayı terk ederek şehirden kaçmışlar. Yolda bir çoban ile karşılaşmışlar. Çobana neden kaçtıklarını anlatmışlar. Çoban, benim de efendim aynı iddialarda bulunmakta ben de sizinle geleceğim diyerek onları saklanmaları için şimdiki Yedi Uyurlar Mağaras'ına götürmüş. Altı vezir ve bir çoban o mağarada uyuya kalmış. Sarayın askerleri onları Efes Dağları'nda aramışlar fakat bulamamışlar. Yıllar sonra uyandıklarında hepsi çok acıktığını söylemiş ve aralarından bir kişi şehre ekmek almaya gitmiş. Uyandıklarında Dakyanus ölmüş fakat yeni krallar bu zengin kralın hazinelerinin nerede olduğunu merak ediyorlarmış. Halka verilen bir emirle kimde o devre ait olan bir para bulurlarsa yakalayıp saraya getirmeleri söylenmiş. Adam ekmek alırken fırıncıya eski para uzatmış ve fırıncı bunu direkt saraya bildirmiş. Saray muhafızları adamı yakalamışlar ve geldiği yeri söylemesini istemişler. Fakat geldiklerinde mağaranın kapısı tanrının emriyle tekrar kapanmış ve bir daha açılmamış. Rivayetlere göre o yedi kişinin mağarada 200 yıl boyunca uyuduğu söylenir. Mağaranın adı ise bu yüzden Yedi Uyuyanlar Mağarası olarak kalır. 

 

Ayı Taşı Efsanesi 

Zamanında dört kız arkadaş ormana çalı kesmeye gitmişler. Çalıları keşmişler ve dönüş yolunda bir yerde oturup dinlenme kararı almışlar. Aralarından bir kız dinlendikleri yerde uyuyakalmış. Kız o kadar huzurlu uyuyormuş ki arkadaşları dönmeye karar verdiklerinde nasıl olsa uyandıktan sonra dönüş yolunu bulabilir diyerek onu uyandırmamışlar. Kız uyandığında akşam olmuş. Çalıları hemen sırtına yükleyip dönüş yoluna koyulmuş. Kız ormandan aşağıya doğru yürürken bir anda karşısına bir ayı çıkmış. Ayıdan kaçmaya başlayan kız bir süre sonra daha fazla kaçamayacağını fark etmiş ve yere çöküp, “ Allahım bu ayıdan daha fazla kaçamayacağım artık, ya beni taş ya da kuş et” demiş. Dileği kabul olan kız taşa çevrilirken ayı ona ulaşmış ve birlikte taşa dönüşmüşler.  

Bu kayalar Ödemiş, Kiraz karayolu üzerinde Türkönü Köyü'nü 200 metre geçince sol tarafta bulunmaktadır.  

Kral Tantalos Efsanesi 

Bir zamanlar Yamanlar Dağı'nda oturan Tantalos adında bir kral varmış. Bu kral İzmir’in kralı aynı zamanda Zeus’un oğluymuş. Pelops ve Niobe adında iki de çocuğu varmış. Tantalos, Tanrılar ile yemek yiyebilen tek insanmış. Kral Tantalos, tanrılara duyduğu kin yüzünden onları insan yiyen durumuna düşürmek istiyormuş. Bir gün çocuklarından birisinin etini kestirerek pişirtip ziyafette tanrıların önüne sunmuş. Tanrılar kralın yaptığı şeye çok sinirlenmişler ve ona bir ceza vermek istemişler. Tantalos’u cehenneme göndermişler. Onu bir gölün ortasına koymuşlar. Susadığında gölden su içmek için eğildiğinde toprak onu içerisine çekiyormuş. Başının üstünden meyve ve yemiş ağacı dalları uzanıyormuş. Her acıktığı için uzandığında rüzgâr dalları ulaşamayacağı yere savuruyormuş. Tantalos yıllar boyu bereketli bir bölgede aç ve susuzluğa mahkûm bırakılmış. Efsaneye göre Tantalos Gölü diye anılan bu göl Yamanlar Dağı’nda bulunan Kara Göl’dür.

Homeros / Smyrna (İzmir) 

Kritheis, şu anki Aliağa ilçesinin hemen yakınında bulunan Kyme şehrinde yaşayan Apelles’in kızıymış. Apelles öldüğü sırada kızına bakması için kız kardeşi Maion’a emanet etmiş. Fakat Kritheis, Phemios adında Smyrnalı bir genç ile kaçmış ve ondan hamile kalmış. Krisheis bir gün Meles kıyılarında çamaşır yıkadığı bir vakit doğum sancıları başlamış ve bir erkek çocuk dünyaya getirmiş. Bu doğan çocuk Homeros’tur. Homeros’a verilen lakaplardan biri de Melesigenes’dir ve bu efsaneden kaynaklandığı düşünülmektedir. Homeros batı edebiyatının ilk büyük eserlerinden İlayda ve Odysseia ile edebiyata büyük bir katkıda bulunmuştur. 

Artemis / Selçuk 

Artemis, Zeus ve Leto’nun kızı, Apollon’un kız kardeşiymiş. Artemis bir gün ormanda avlanırken karşısına Orion çıkmış ve ona çok büyük bir aşk beslemiş. Apollo, Artemis’in Oreon’a karşı duyduğu bu aşkı çok kıskanmış ve bir oyun hazırlamış. Oreon’un denizde yüzdüğü bir gün yanına gitmiş ve kıyıdan iyice uzaklaşmasını, Oreon’un başının bir nokta kadar görünmesini beklemiş. Bu sırada kardeşi Artemis’i çağırmış ve denizdeki noktayı vurmasını istemiş. Okçulukta çok iyi olan Artemis sevdiği adam olduğunu fark etmeden Oreon’u başından vurmuş. Farkında olmadan işlediği bu suçtan dolayı çok üzülen Artemis babası Zeus’a yalvararak Oreon’u gökteki bir yıldız yapmasını istemiş. Kızını çok seven Zeus, Artemis’in bu isteğini yerine getirmiş ve yarattığı bir takım yıldızının ismini "Oreon" koymuş. 

Pallas and Arachne, Peter Paul Rubens (1636-1637)

Arakhne Efsanesi / Değirmendere 

İzmir’in güneyinde Kolophon adında bir kent bulunuyormuş. Bu kentte, ismi Arakhne olan bir kız yaşıyormuş. Bu kız dokumacılıkta o kadar yetenekliymiş ki ülkenin dört bir yerinden orman ve dağ perileri gelip saatlerce onu izlermiş. Kızın yeteneklerinden dolayı herkes ona “Dokumayı Tanrıça Athena’dan mı öğrendin?” diye sorarmış. Bir süre sonra bu sorulara çok sinirlenen Arakhne, bir işi güzel yapması için tanrıçaya ihtiyacı olmadığını ve dokumayı kendi kendine öğrendiğini söylemiş. Bunu duyan Athena çok sinirlenmiş ve kızın yanına giderek bir yarışma önermiş. Her ikisi de aynı malzemelerle istedikleri konularda dokuma yapma hakkına sahipmiş. Athena şehir imgelerini dokurken, Arakhne ise tanrıların zamparalıklarını dokumuş. Motiflerin arasında Zeus ile Europa’nın yasak aşkı da varmış. Athena kızın dokuduğu motifleri gördüğünde çok sinirlenmiş ve Arakhne’i dövmüş. Siniri geçtikten sonra kıza verdiği hasarın farkına varan Athena kıza çok üzülmüş ve onu dişi bir örümceğe çevirmiş. Bu mit nedeniyle Yunanca’da örümceğe Arakhne denmiş. 

Androklos Efsanesi / Selçuk 

Androklos, Atina Kralı Kondra’nın oğluymuş. Androklos’un Medon ve Neileus adında iki ağabeyi varmış. Bir gün bu üç kardeş tahta kimin oturacağına dair aralarında tartışma yaşamışlar. Neileus, kardeşi Medon ’un kral olamayacağını nedeninin ise bir ayağının topal olduğunu ve bu halde hükümdar olursa kimsenin onu ciddiye almayacağını söylemiş. Aralarında bir türlü karara varamayan üç kardeş bir kâhine danışmayı uygun bulmuşlar. Kâhin, Medon’un iyi bir hükümdar olacağını ve kralın o olması gerektiğini söylemiş. Bu duruma sinirlenen Neileus, kardeşi Androklos’u da alarak Atina’yı terk etmiş. Neileus Batı Anadolu'daki Miletos’a, kardeşi Androklos ise Ephesos’a yerleşmiş. 

Athena / Çeşme 

Zeus babası Kronos’u yenerek tahta geçmiş. Ancak bir gün aynı şeyin başına geleceği ve kendi oğlunun da onu tahtından edeceğini düşünüyormuş. Bunu değiştirmek için çözümler arayan Zeus, bu olayın Metis’ten doğacak ikinci çocuğu tarafından gerçekleştirileceğini öğrenmiş. Bu nedenle Metis’i her ne kadar çok sevse de onu öldürmeye karar vermiş. Bir gün Zeus, Metis ile otururken onun kılık değiştirip değiştiremeyeceğini sormuş. Metis de bunu yapabileceğini söyleyerek bir aslana dönüşmüş. Metis’e bir su damlasına dönüşüp dönüşemeyeceğini sormuş bu kez Zeus. Bunun üzerine Metis su damlasına dönüşmüş ve Zeus onu birden yutarak ortadan yok etmiş. Birkaç gün sonra başına ağrılar saplanan Zeus, demirci tanrısına çekiciyle başına vurmasını istemiş. Her ne kadar bunu yapmak istemeyen tanrı Zeus’un ısrarlarına karşı gelemeyerek isteğini gerçekleştirmiş. Zeus’un yaralanan başından Athena doğmuş ve böylelikle Metis’den ikinci çocuğu dünyaya gelmiş. Zeus Athena’nın hem annesi hem de babası olmuş. 

Herakles / Çeşme  

Herakles, Zeus ile Alkmene’nin oğluymuş. İzmir ilçesine çok yakın olan Erythrai için önemli kahramanlardan biriymiş. Zamanında Erythrai’li kadınlar Herakles heykeline sahip olmak için saçlarından halatlar yaparlarmış. Erythrai’de henüz gün yüzüne çıkarılmamış Herakles Tapınağı da bulunmaktadır. 

Parabiago Tabağı (MS 4-5)

Kybele / Manisa 

O zamanlar Roma’nın Dünya İmparatorluğu olma yolundaki en büyük engeli Kartaca Devletiymiş Bir gün Apollon kâhine danışmış ve kâhin, Ana Tanrıça Kybele’nin Roma’ya getirilmesinin büyük önemi olduğunu söylemiş. Bunun üzerine heyet, bölgenin hâkimi olan Bergama Devleti'ne gitmiş ve Kral Attalos ile görüşmüşler. Kral, heyeti engellemeye çalışmış. Bir anda yer sarsılmış ve Tanrıçanın sesi duyulmuş: "Beni alıp götürmelerini ben istiyorum. Beni hemen onlara teslim edin. Roma bütün tanrıları barındırmaya layıktır." Kral Attalos bu sözlerden sonra Roma’ya, Tanrıçayı simgeleyen meteor taşının götürülmesine razı olmuş. Gemi, Tiber şehrine ulaştığı sırada çamura saplanmış. Mürettebat ne yapsa da gemiyi kurtaramamış. Tüm bu olaylar olurken bir anda Claudia adında soylu bir kız gelmiş. Claudia’ya yüz vermediği yaşlı adamlar tarafından iffetine iftiralar atılmış ve Claudia bu iftiralardan kurtulmak için yollar aramaktaymış. Kız ırmağın suyu ile üç kere başını ıslatmış ardından üç kere ellerini göğe açmış ve meteor taşına bakarak şöyle şöylemiş. “İyi kalpli Tanrıça Kybele. Benim iffetime iftira atıyorlar. Eğer sen de bu iftiralara katılıyorsan suçumu kabul ederim fakat masumluğuma inanıyorsan ellerimi takip et”. Kız halatları çekerek gemiyi battığı çamurdan kurtarmış. Kybele’yi simgeleyen meteor taşı da onun adına yapılan bir tapınağa yerleştirilmiş. 

Manisa Dağı yamaçlarında geçmişi İ.Ö. 6 ile 7 binli yıllara kadar uzandığı düşünülen Kybele Tapınağı'nın olduğu bilinmektedir. 

Benzer yazılar
#TİYATRO
#KONSER
Yılın son ayında kentimizde birbirinden güzel oyunlar, konserler, film festivali var. Haftalık planınızı yapmadan listem...
Editör
8 Dec 2019
#EĞLENCE MEKANI
#SPOR
Dostlarınızla birlikte hem stadyumdaymış gibi eğleneceğiniz hem rahat rahat içkinizi yudumlayıp yemek yiyebileceğiniz bi...
Gülay Güler
7 Dec 2019
#SANAT
Sanatçıya ve sanatseverlere alan açan, özgürlük alanları yaratan disiplinlerarası bir sanat alanı olarak İzmir Alsancak’...
Editör
5 Dec 2019
#ATÖLYE
Yeni yıla girmeden birkaç atölyeye katılmak, sevdiklerinize hediye hazırlamak ya da seneyi bitirmeden biraz daha kendini...
Seçil Şeker
4 Dec 2019
#TASARIM
Tutu Design, 2016 yılında Tuna Şirin tarafından kuruldu. Alsancak Sevgi Yolu'nun girişinde sağ tarafta bulunan 34 h kabi...
Editör
3 Dec 2019
#ÇALIŞMA ALANI
Geleneksel bir ofis kiralamak yüksek maliyetin yanı sıra birçok sorunu ve iş yükünü de beraberinde getiriyor. Ortak çalı...
Gülay Güler
2 Dec 2019
#SANAT
Tilki Sanat hem sanatçıya hem sanatseverlere alan açan, özgürlük alanları yaratan disiplinlerarası bir sanat alanı. Bura...
Kardelen Uysal
2 Dec 2019
#TİYATRO
#KONSER
İzmir’de bu hafta yine kaçırılmayacak etkinlikler var. Etkinlik listemize göz atmadan haftaya başlamayın.
Editör
2 Dec 2019
#ETKİNLİK ALANI
#ATÖLYE
2019 yılında Urla Merkez’de hizmete giren Urla Coworking birlikte üretelim felsefesiyle girişimcilik, sanat ve kültürel ...
Gülay Güler
1 Dec 2019
#CAFE
#EĞLENCE MEKANI
İzmir'in en yeni, en sağlıklı ve en karizmatik kahvecisiyle karşınızdayız! Kahveci dediğimize bakmayın Make Me Joi'nin m...
Seçil Şeker
29 Nov 2019
#TİYATRO
Oyun Hamuru Tiyatrosu, dokuz senedir doğaçlama tiyatro festivali yapıyor. Farklı illerden de tiyatro gruplarının katıldı...
Kardelen Uysal
29 Nov 2019
#KONFERANS
Türkiye İktisadi ve İdari Bilimler Öğrenci Topluluğu ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Ekonomi Topluluğu'nun iş birliği...
Editör
29 Nov 2019
#TİYATRO
#STAND-UP
Aralık ayında İzmir'i birbirinden değerli oyunlar, performanslar, stand-up gösterileri ve tiyatro festivalleri bekliyor....
Kardelen Uysal
28 Nov 2019
#KONSER
#FESTİVAL
2019'un son konserleriyle karşınızdayız. Aralık bize hem kış melankolimizi yaşayabileceğimiz hem de müziğin coşkusuna ka...
Gülay Güler
28 Nov 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Turuncu Dernek, Birleşmiş Milletler’in cinsiyete dayalı şiddete ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı farkındalık ya...
Seçil Şeker
27 Nov 2019
#SİNEMA
Birikim Atölyesi ve otuzbeslik.com'un düzenlediği Alternatif Kısa film etkinliğimizin 18'incisiyle karşınızdayız. Bu seç...
Gülay Güler
26 Nov 2019
#KONSER
#TİYATRO
#BALE
#FESTİVAL
Henüz havalar çok soğumasa da içinizi ısıtacak etkinliklerle karşınızdayız. İzmir bu hafta nerelerde dans edip nerelerde...
Editör
25 Nov 2019
#ATÖLYE
Galeri A Güncel Sanat Merkezi 22-23 Kasım, 29-30 Kasım ve 6-7 Aralık’ta güncel sanat yazarlığı ve eleştirmenliğinin önem...
Editör
23 Nov 2019
#TİYATRO
Norveçli yazar Henrik Ibsen'in yazdığı, Patrick Marber'ın uyarladığı oyun; Mehmet Birkiye'nin rejisi ve güçlü oyuncu kad...
Editör
22 Nov 2019
#BELGESEL
Özkan Emre, Ege Üniversitesi Radyo, TV ve Sinema Bölümü'nden mezun bağımsız bir belgesel yönetmeni. Şimdilerde ise aynı ...
Kardelen Uysal
21 Nov 2019
#TEKNOLOJİ
İzmir'in gelecek vadeden girişimleriyle yatırımcıları bir araya getirmek için Türkiye İktisadi ve İdari Bilimler Öğrenci...
Gülay Güler
21 Nov 2019
#MÜZE
#ATÖLYE
#SERGİ
#FELSEFE
Aktiffelsefe Kültür Derneği, yediden yetmişe herkesin müzelere ilgisini artırmak, tarih ve mitolojiyi felsefe ile yoğuru...
Editör
21 Nov 2019
#SİNEMA
Bu yıl ilk kez gerçekleşecek olan Uluslararası 2 Yaka Kısa Film Festivali 23-29 Kasım tarihleri arasında 19 ülkeden 34 k...
Editör
20 Nov 2019
#EDEBİYAT
Edebiyatı kimsesizlerin kimsesi olarak gören, öykülerinde gerçekle gerçeküstü olanı naif bir biçimde harmanlayan, yazdık...
Kardelen Uysal
19 Nov 2019
#SİNEMA
#FESTİVAL
Bu yıl ilk kez gerçekleşecek olan Uluslararası 2 Yaka Kısa Film Festivali 23-29 Kasım tarihleri arasında 19 ülkeden 34 k...
Editör
18 Nov 2019
#SİNEMA
#SÖYLEŞİ
Otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği Alternatif Kısa film etkinliğimizin 17’ncisiyle karşınızdayız. Bu seç...
Gülay Güler
18 Nov 2019
#KONSER
#TİYATRO
Bu hafta İzmirli sanatseverleri birbirinden güzel etkinlikler bekliyor. Haftaya başlamadan listemize göz atın.
Editör
18 Nov 2019
#TASARIM
#SERGİ
Mimari, endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik tasarım alanlarından 17 tasarımcıyı bir araya getiren İlham Veren İ...
Editör
15 Nov 2019
#KAHVALTI
Kahvaltınızı deniz kenarında mı yapmak istersiniz, köşkün arka bahçesinde mi? Serpme kahvaltınızı kendiniz mi seçmek ist...
Seçil Şeker
15 Nov 2019
#MÜZİK
Hip hop müziğin başarılı isimlerinden Ali Eksan, bilinen adıyla Ethnique Punch, beat’lerini kendisiyle yapan bir MC. Sin...
Kardelen Uysal
15 Nov 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Hale Acun Aydın, 1983 İstanbul doğumlu bir içerik üreticisi. Türk İşi Minimalizm adlı YouTube kanalının ve web sitesinin...
Kardelen Uysal
14 Nov 2019
#TİYATRO
Tiyatro Kalemi ötekinin derdinin, hikayesinin üzerine titizlikle eğilen bir tiyatro grubu. Çok katmanlı metinleri, başar...
Kardelen Uysal
12 Nov 2019
#GEZİ
Şehir sizi bastıysa, hafta sonu için huzurlu bir tatil düşlüyorsanız Urla’ya 9 km uzaklıktaki Özbek Köyü keşfedilmeyi be...
Gülay Güler
9 Nov 2019
#YEMEK
#DİYET
Öğle yemeklerini Mistral Çarşı’da yiyor, sağlıklı beslenmek istiyorum ama çalışırken nasıl yapabilirim bilmiyorum diyors...
Gülşen Sarı
8 Nov 2019
#MÜZİK
Adnan Girgin (davul), Atahan Gökdel (gitar) ve Mert Deliktaşlıdan (gitar, vokal) tarafından 2018 yılında hayata geçirile...
Kardelen Uysal
7 Nov 2019
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade