R
GİRİŞ
TR
EN

İzmir'deki Açık Hava Müzeleri ve Antik Kentleri - Bölüm I

#TARİHİ YAPI
Zeynep Öztürk
17 Jun 2019

Tarih sevenleri şöyle alalım. Otuzbeşlik ailesi olarak İzmir'deki antik kentleri ve açık hava müzelerini listeledik. Haydi durmayın! İzmir’in antik dokusunu keşfedin!

 

Agora Açık Hava Müzesi

Kaynak: Cnnturk

Agora'nın anlamı etimolojik olarak şehir meydanı: Çarşı ve pazar yeri demektir. Agora'nın ticari, adli, dini ve siyasi fonksiyonları vardır. Ayrıca sanatın yoğunlaştığı, felsefenin temellerinin atıldığı; stoaların, anıtların, sunakların, heykellerin bulunduğu yerdir. Roma Dönemi’nden (MS 2. yüzyıl) kalan Agora ve Hippodamos şehir planına göre merkeze yakın yerde üç kat halinde inşa edilmiştir. İzmir agorası, İon agoralarının en büyük ve en iyi korunmuş olanıdır. Ayrıca Tanrı Hermes, Dionysos, Eros, Herakles heykelinin yanı sıra pek çok erkek-kadın-hayvan heykeli, baş, kabartma, figürin vb. mermer, taş, kemik, cam, maden ve pişmiş topraktan eserler bulunmaktadır. 

 

Bostanlı Açık Hava Arkeoloji Müzesi

Kaynak: Mapio.net

90 parça eser sergilenen açık hava müzesi, 1987 yılında açılmıştır. Park bünyesinde zaman zaman resim sergileri de yapılmaktadır. Bostanlı Güzel Sanatlar Parkı’nda bulunan Açık Hava Arkeoloji Müzesi, 2011 yılında tamamen yenilenmiştir. Park; kruvaziyerleriyle de İzmir’e gelen turistlerin uğrak noktası.

 

Pergamon Antik Kenti - Bergama Açık Hava Müzesi 

Kaynak: Youtube

Tarihi, MÖ yedinci yüzyıla kadar dayanan Helenistik Dönem'in en görkemli yerleşim merkezlerinden biri olan Bergama, yaklaşık 150 yıl boyunca Pergamon Krallığı'nın başkentliğini üstlenmiştir. Krallık; Kale Tepesi'nde yapılan teraslamalar üzerine kurulmuş tapınakları, sokakları, sosyal ve ticari meydanları ile meşhurdu. Dünyaca ünlü anıtları ise şöyledir: Zeus Sunağı, Dionysos Tapınağı, Athena Tapınağı, Demeter Tapınağı, 200.000 rulo kitaptan oluşan ünlü Pergamon Kütüphanesi, tiyatro, gymnasion, kral sarayları, Traian Tapınağı, su yolları, çeşmeler, sarnıçlar ve arsenaller. 

Dünyanın en dik (yaklaşık 70 derece) tiyatrosu da yine Akropol’de yer almaktadır. Tiyatro 10.000 kişiliktir ve 80 sırası vardır. Bugün yalnızca temelleri kalan tiyatronun terasının üstündeki Athena Kutsal Alanı, Bergama’nın en eski tapınağıdır. Tapınak, kentin koruyucu tanrıçası Athena’ya adanmıştır.

 

Efes Antik Kent

Kaynak: Bizevdeyokuz

Dünya Miras Listesi'ne alınan Efes, mutlaka ziyaret etmeniz gereken yerlerden. Efes Çukuriçi Höyük, Ayasuluk Tepesi (Selçuk Kalesi, St. John Bazilikası, İsa Bey Hamamı, İsa Bey Camii, Artemision), Efes Antik Kenti ve Meryem Ana Evi olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. 

Efes, antik dönemin merkezlerinden bir tanesiydi ve tarih öncesi dönemden başlayarak Helenistik, Roma, Doğu Roma, Beylikler ve Osmanlı Dönemi boyunca yaklaşık 9000 yıl boyunca kesintisiz yerleşim yeriydi. Tarihinin tüm aşamalarında çok önemli bir liman kenti ve ticaret merkeziydi.

Eski efsanelere göre; Efes (Ephesus), Amazon adı ile bilinen kadın savaşçılar tarafından kurulmuştur. Helenistik ve Roma Dönemi'nin üstün kentleşme, mimarlık ve dini tarihine ışık tutan simgeleri barındıran Efes’te, farklı dönemlere ait en üstün mimari ve kent planlama örnekleri bulunmakta.

İsminin, Ana Tanrıça kenti anlamına gelen Arzawa krallığındaki bir kentten, Apasas’dan geldiği düşünülür. MÖ 8. yüzyıla tarihlenen ve Antik Dönem'in yedi harikasından biri olarak ünlenen kült merkezi Artemision, dini tarih açısından da bugün hala ayakta olan benzersiz bir birikim sunmakta. Bu dini yapılar: St. John’ın mezarı üzerine inşa edilen Bazilika, Ekümenik Konsülün gerçekleştiği yer olan Meryem Kilisesi'dir. Meryem Kilisesi günümüzde Hristiyanlar tarafından hac mekanı olarak kabul edilir.  

 

Teos

Kaynak: Gezgintech.com

Teos Antik Kenti, MÖ 1.000 yıllarında kurulmuş. Günümüzde Seferihisar Sığacık yakınlarında bulunmaktadır. Yunan mitolojisinde şarap tanrısı Dionysos’un kenti olarak tanınır. Teos, antik dünyanın en büyük Dionysos tapınağına sahip. Tarihteki ilk oyuncular birliğinin kurulduğu kent, bu özelliği ile de sanatçılar kenti olarak da anılmaktadır. Ziyaret edenleri; 17 bin kişilik tiyatrosu, agora, sur ve liman kalıntıları ile 16. yüzyıldan kalma Osmanlı Kalesi beklemekte.

 

Erythrai

Kaynak: Gezgintech.com

Erythrai Antik Kenti, Çeşme sınırlarında bulunmaktadır. Ildırı Köyünün antik dönemdeki adı Erythrai’dir. Bu adı toprağının rengi nedeniyle Yunanca’da kırmızı anlamındaki erythros kelimesinden almaktadır. Bir başka varsayıma göre ise kent adını ilk kurucusu Giritli Rhadamanthes’in oğlu Erythro’tan almıştır. 1963 yılından bu yana gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarılan antik tiyatro ve Athena Tapınağı’nın kalıntıları gün yüzüne çıkartılmıştır. Bulunan Mısır kökenli eserler ise kentin önemli bir ticaret merkezi olduğunu kanıtlıyor.

 

Klaros

Kaynak: Gezgintech

Klaros, Menderes ilçesinin Ahmetbeyli Mahallesi içinde yer almaktadır. Türkiye'deki ilk mulaj arkeoparkı olma özelliği taşıyan Klaros Arkeopark’ı yılın her döneminde ziyaretçilere açık. MS 4. yüzyılda Hristiyanlığın yayılması ile terk edilmeye başlamış. Kahin Tanrı Apollon’un Anadolu’daki iki önemli kehanet merkezinden biri olarak anılmakta. İyonya’da inşa edilmiş olan tek Dor tapınağı ise Klaros’da kurulan Apollon Tapınağı'dır. Antik Dönem'de olduğu gibi bugün de Apollon Klarios Kutsal Alanı, Anadolu ve dünya arkeolojisinde önemli bir yere sahip.

 

Notion

Kaynak: Gezgintech 

Notion, İzmir’in Menderes ilçesine bağlı Ahmetbeyli köyü sınırları içinde kurulmuştur. Kentin baş tanrıçası Athena Polias’a adanmış bir tapınak ve tiyatroya ait kalıntılar bulunmaktadır. Yöre halkı tarafından “Kale” olarak adlandırılmaktadır. Kolophon kentinin denize açılımını sağlayan liman Kolophon-Nova (Yeni Kolophon) olarak adlandırılıyordu. Notion üzerine ilk bilgiler Herodotos tarafından verilmiştir. Herodotos'a göre kent bir Aiol kentiydi ve kent halkı Aioller bereketli topraklara sahiplerdi ancak havası İonlarınki kadar güzel değildi. Notion ve Klaros üzerine ilk çalışma İzmirli A. Fontrier tarafından 1880 yılında yapılmıştır. Bu kazıda; Fontrier, Gavurköy’de ve civarındaki tarlalarda bulduğu Kolophon, Notion ve Klaros yazıtlarını incelemiştir.

 

Dios Hieron

Kaynak: Gezgintech

Ödemiş ilçesine bağlı şirin belde Birgi'nin tarihteki ilk adı ‘Zeus’un Şehri’ anlamına gelen Dios Hieron'dur. Birgi'ye ilk kimlerin yerleştiği bilinmemektedir. Romalılar ve Bizanslılar burayı ‘İsa'nın kutsal şehri’ ilan etmişler. Önce 1304'te Menteşe Bey'in damadı Sasa Bey daha sonra 1307'de Aydınoğlu Mehmed Bey ile Birgi bir Türk kenti olur. 1312 yılında Aydınoğlu Mehmed Bey tarafından inşa edilen Ulu Cami'nin mihrabı ve minberi uzun uzun seyredilecek bir ağaç oyma işçiliğine sahiptir. Günümüzde tarihi evleri ile meşhur olan Birgi'de, Antik Dönem Dios Hieron’undan kalma arkeolojik malzemeler, kalıntılar ile Selçuklu ve Osmanlı Dönemi'nin sivil ve dini mimari dokusunun sıralandığı dar sokaklar da dikkat çekiyor.

 

Leukai

Kaynak: Gezgintech

Leukai: Hellen dilinde “ak yerin kenti” veya “akkavaklar” anlamındadır. Leukai, İzmir körfezinin en uç noktasında Klazomenai’nin hemen karşısındadır. Çamaltı Tuzlası, Üçtepeler mevkiinde yer alan Leukai kentinin bulunduğu bölge, uzun bir zaman yasak bölge olarak geçmiştir bu nedenle burada arkeolojik çalışmaların yapılmasına engel olunmuştur. Pergamon Kralı III. Attalos krallığını vasiyet yoluyla Roma İmparatorluğu'na bırakınca krallık üzerinde hak iddia eden Aristonikos bir süre burasını üs olarak kullanmıştır. Sur izlerinin ve ufak kalıntıların dışında günümüze taşınan bir yapı görülmüyor.

 

Kolophon

Kaynak: Gezgintech

Deniz kenarında kurulmayan tek İyon kenti olan Kolophon, Menderes ilçesinin Değirmendere ve Çamönü köyleri arasında konumlanıyor. Bu alan kuzeyde Değirmendere Çayı, güneyde Çamönü Çayı ile sınırlandırılmıştır. Antik kentin ortasından ise Kabaklı Dere Çayı ve Kuru Çay akmaktadır. Sikkelerin verdiği bilgilere göre Kolophon MÖ 4. yüzyılda büyük ve görkemli bir kentti. At yetiştirme çiftlikleri ile meşhur olan Kolophon kentinde; ünlü felsefeci Ksenophanes, şair Mimnermos ve ressam Apelles gibi önemli sanatçı ve düşünürler yetişmiştir.

 

Lebedos

Kaynak: Gezgintech

Ürkmez köyünün tepelerinde kurulmuş olan Lebedos, MÖ 7. yüzyılda kurulan 12 İyon kentinden biridir. Lebedos yarımada yerleşmeleri için örnek oluşturabilecek bir kenttir. Kentten, günümüze kadar ulaşan çok az sayıda kalıntı vardır. Kazılmamıştır, toprak üstü kalıntılar da azdır. Bunlar içinde en çarpıcısı yarımadayı çepeçevre dolaşan, üç-dört taş sırasıyla korunagelmiş surlardır. Ayrıca çömlekler ve kentin çevresini saran surları oluşturan bazı parçalar göze çarpmaktadır.

 

Myounnessos

Kaynak: Gezgintech

MÖ 500’lü yıllara dayanan bir tarihe sahiptir. Myounnessos, Seferihisar’da Çıfıt Kalesi olarak da anılan bir ada. Ada ve kara arasında bağlantı sağlayan yol zamanla su altında kalsa da deniz üzerinden yürüyerek adaya ulaşılabilmekte. Ada üzerinde İlk Çağ'dan, Orta Çağ'dan ve Osmanlı Dönemi'nden kalma pek çok dağınık duvar ve yapı kalıntısı yer almakta.

 

Airai

Kaynak: Gezgintech

Airai Antik Kenti, İzmir’in Urla ilçesine bağlı Demircili köyü yakınlarında bulunmaktadır. İlkçağ kentçiğinin yeri yöre halkının “ada” diye andığı küçük, ortası az yüksek yarımadanın bulunduğu yerdir. Bu antik yerleşim yerinde bazı temel kalıntılar, mimari yapıtlar ve o döneme ait çanak, çömlekler bulunuyor. 

 

Klazomenai

Kaynak: Pinterest

12 İon kentinden biri olan Klazomenai antik kentin bir kısmı Urla Karantina Adası üzerindedir. Klazomenai, MÖ 1050’li yıllarda kurulmuş ve bu kentte, 2 bin 600 yıllık geçmişi ile dünyanın ilk zeytinyağı fabrikası olan ‘Klazomenai Zeytinyağı İşliği’ de bulunmaktadır. Klasik çağlarla birlikte en az 4000 yıllık bir tarihi yansıtan Limantepe, Ege sahil bölgesinin bilinen en eski ve uzun süreli yerleşimine sahip merkezi konumundadır. Kazılarda bulunan Klazomenai’a özgü kuşak bezemeli amphoralar, zeytinyağı ve şarap depolanmasında ve taşınmasında kullanılmıştı, bu da MÖ 6.yy’da kentin dış ticaretinin gelişmiş olduğunun kanıtıdır.

 

Erytrai

Kaynak: Gezgintech

Ildırı köyünde bulunan Erytrai kenti, İzmir’in Çeşme ilçesine 26 kilometre uzaklığında. Hellen Mitolojisine göre Giritli Rhadamanthes tarafından kurulmuştur. Kazı çalışmaları 1960’lı yıllarda başlayan kentin içerisinde, yapılışı MÖ 3. yüzyıla dayanan bir tiyatro, Athena Polias Tapınağı ve çok sayıda tarihi kalıntı yer almakta.

  

Smyrna – Bayraklı Höyüğü

Kaynak: Mapio.net

Bayraklı'da yer alan höyük, Smyrna’nın ilk kurulduğu yerdir. İlk yerleşme Eski Tunç Çağı’na aittir. Eski İzmirliler kentlerini, İÖ 9. yüzyıldan itibaren kerpiç tuğlalarla örülmüş bir sur ile korumaya başlamışlar. Smyrna’da özellikle İÖ 750-550 tarihleri arasında, mimarlık alanında büyük bir atılım gerçekleşmiş.

 

Not: Kapak fotoğrafı Şahin Doğana aittir.

Benzer yazılar
#SOSYAL SORUMLULUK
Dünya’nın dört bir yanında gezegenin geleceğine dair ilham verici bir grev var bugün. Küresel iklim krizinin suçlusu ola...
Kardelen Uysal
20 Sep 2019
#SANAT
Editör
19 Sep 2019
#SPOR
Çağdaş Görmeyenler Spor Kulübü (Çagör), 2009 yılından beri görme engellileri spora teşvik ederek sosyal hayata kazandırm...
Gülay Güler
19 Sep 2019
#DANS
Performans sanatçısı Aslı Bostancı, ses beden buluşmaları ve ses şifasıyla kişilere enerji çalışmaları yaptıran bir isim...
Editör
18 Sep 2019
#RESİM
#SERGİ
Arkas Sanat Merkezi, 18 Eylül 2019 - 5 Ocak 2020 tarihleri arasında 20'inci yüzyılın en büyük ressamlarından Pablo Picas...
Editör
18 Sep 2019
#BİSİKLET
#SOSYAL SORUMLULUK
Bu yıl ikinci kez düzenlenecek Eğitime Pedalla Bisiklet Turu, 6 Ekim Pazar günü gerçekleşecek. 1995’ten beri İzmir’de eğ...
Editör
17 Sep 2019
#SİNEMA
otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği İzmir'in aylık kısa film etkinliği Alternatif Kısa'nın üçüncü sezonu ...
Gülay Güler
16 Sep 2019
#TİYATRO
#KONSER
#FESTİVAL
#ATÖLYE
Haftanın en iyi etkinlikleriyle karşınızdayız. Bakalım siz hangi etkinlikleri beğeneceksiniz? Daha fazlası için otuzbesl...
Editör
16 Sep 2019
#KİTABEVİ
Yeni trend kitap alışverişiyle kahve molalarını birleştirmek. İzmir'de de kitap kafelerin sayısı giderek artıyor. Bu müt...
Gülay Güler
14 Sep 2019
#GEZİ
#RESTORAN
#KİTABEVİ
#OTEL
Alaçatı'da sakin bir tatil geçirmek, müzik eşliğinde sohbet ederek yemek yemek, masaların arasında sıkışmadan kahve içme...
Seçil Şeker
13 Sep 2019
#SPOR
Boks, Kick Boks, Muay Thai, Wushu Sanda ve MMA branşlarında eğitim veren Buca'daki Fight Club'ın sahibi ve başantrenörü ...
Zeynep Öztürk
11 Sep 2019
#FUAR
#SİNEMA
#İEF'19
#FESTİVAL
Sinema dünyasının vazgeçilmezi Sinema Burada Festivali, zengin içeriği ve birbirinden değerli gösterimleri ile 19’uncu k...
Editör
10 Sep 2019
#MÜZİK
#ATÖLYE
#TİYATRO
#SPOR
Bu hafta İzmir'de yine birbirinden güzel etkinlikler var. 15 Eylül'e kadar devam edecek 88. İzmir Enternasyonal Fuarı il...
Editör
9 Sep 2019
#İEF'19
#TURNUVA
#ESPOR
88. İzmir Enternasyonal Fuarı, tüm dünyada espor tutkunlarının heyecanla takip ettiği Intel ESL Türkiye Şampiyonası fina...
Editör
8 Sep 2019
#MÜZİK
Queer Elizabeth; Yavuz Cingöz ve Burcu Güler tarafından 2017 yılında İzmir’de kurulan bir elektronik dans müziği grubu. ...
Kardelen Uysal
5 Sep 2019
#SÖYLEŞİ
#İEF'19
7 Eylül Cumartesi gününden itibaren Resim Heykel Müzesi Kültürpark Sanat Galerisi önünde kurulacak Yüz Yüze Sohbetler sa...
Editör
5 Sep 2019
#FUAR
#İEF'19
Kemeraltı’nın tarihi, kültürel değerleri, öne çıkan lezzetleri, unutulan zanaatkarları, markaları ve diğer birçok zengin...
Editör
4 Sep 2019
#İEF'19
#FUAR
Otuzbeşlik olarak birbirinden eğlenceli, her yaşa hitap eden etkinlikler ve sürpriz hediyelerle bu yıl da fuardayız. Bas...
Zeynep Öztürk
3 Sep 2019
#TURNUVA
Sportif balıkçıların buluşma adresi Columbia PFG 
Alaçatı Big Fish’te 13. kez en büyük balık için yarış başlıyor. 
Editör
3 Sep 2019
#KONSER
#FUAR
#İEF'19
Geçtiğimiz yıl Alpay, Fatih Erkoç, Bülent Ortaçgil ve Zuhal Olcay'ın performanslarıyla unutulmaz anlar yaşadığımız Mogam...
Editör
3 Sep 2019
#KONSER
#FUAR
#İEF'19
İEF bu sene dopdolu programlarla karşımızda! Rock and More sahnesi rock müziğinin en iyi isimlerini ağırlıyor. 
Editör
3 Sep 2019
#MÜZİK
#TİYATRO
#KONSER
88. İzmir Enternasyonal Fuarı 6 Eylül'de kapılarını açıyor. Öncesinde ve süresince İzmir'de bu hafta neler olup bitiyor ...
Editör
2 Sep 2019
#KONSER
#FUAR
#İEF'19
88. İzmir Enternasyonal Fuarı yine birbirinden renkli ve sesli konserlere ev sahipliği yapacak. Bu sene İzmir kimleri ağ...
Seçil Şeker
2 Sep 2019
#TİYATRO
#İEF'19
#FUAR
Sanatın ve sanatçının İzmirlilerle buluşma noktası 88. İzmir Enternasyonal Fuarı, usta oyuncu kadrolarından oluşan tiyat...
Editör
2 Sep 2019
#YEMEK
#VEGAN
Vegan arkadaşlar size harika bir haberim var. Urla'ya vegan kafe açıldı. Urla’nın ilk ve tek vegan kafesi Bitkisel Mutfa...
Gülay Güler
1 Sep 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
İzmir’de yaşanan ve beş bin hektarlık alanı yok eden büyük yangın nedeniyle 30 Ağustos’ta binlerce İzmirli Tunç Soyer’in...
Kardelen Uysal
31 Aug 2019
#KONSER
#TİYATRO
#SÖYLEŞİ
#FUAR
İzmir Enternasyonal Fuarı, 88. yılında da on gün sürecek etkinlikleriyle misafirlerine eğlence dolu anlar yaşatmaya hazı...
Zeynep Öztürk
31 Aug 2019
#AİLE
#EĞLENCE MEKANI
#YEMEK
İzmir'de sevgilinizle gidebileceğiniz birbirinden güzel mekanlar var ama siz nasıl bir yer arıyorsunuz?
Batuhan Öner
29 Aug 2019
#YARIŞMA
#FUAR
#İEF'19
Hazine Avı, bu kez Türkiye'nin en köklü fuarı İzmir Enternasyonal Fuarı'nda olacak! Bu sene 88. kez kapılarını açacak ol...
Editör
28 Aug 2019
#FESTİVAL
Eski günlerin tüm güzelliğini, müziğini, lezzetini ve keyfini 21 Eylül Cumartesi gecesi Modern Zamanlar Gazinosu’nda yaş...
Editör
27 Aug 2019
#KONSER
#TİYATRO
Her pazartesi olduğu gibi bu pazartesi de size bu haftanın kaçırılmayacak etkinliklerini listeledik. İyi eğlenceler İzmi...
Editör
26 Aug 2019
#CAFE
#RESTORAN
Urla'ya 10 kilometre uzaklıktaki Özbek Köyü keşfedilmeyi bekleyen gizli bir cennet. Taş evleriyle ünlü bu şirin balıkçı ...
Gülay Güler
24 Aug 2019
#TİYATRO
Altan Gördüm'ü İzmir ziyaretinde yakaladık. Sanata ve hayata dair keyifli bir sohbet gerçekleştirdik. Altan Gördüm, konu...
Seçil Şeker
23 Aug 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Sokak Çorbacıları Yardımlaşma Derneği, kendini şöyle anlatıyor: “İki arkadaş olarak başladığımız ve giderek sayımızın ar...
Kardelen Uysal
23 Aug 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
İzmir’in Karabağlar ilçesinde 18 Ağustos Pazar günü başlayan, Seferihisar ve Menderes’e sıçrayan yangınlarda binlerce ağ...
Kardelen Uysal
21 Aug 2019
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade