R
GIRIŞ
TR
EN

A Corner in the World: Görünür Görünmezler

#SANAT
Fatih Gençkal
13 May 2019

Güncel dansın sanatsal bir form olarak resmi kabul görmediği İran’ın başkenti Tahran’da 10 yıldır bir güncel dans festivali yapılıyor. Tamamen yeraltında ve gizlice gerçekleşen Zamansız Festivali’in ve Görünmez Güncel Dans Merkezi’nin kurucusu Mohamad Abbasi ve Tahranlı dans sanatçıları Amir Amiri, Negar Esmaili ve Saghar Hosseinpour, Görünür Görünmezler* festivali kapsamında 14-17 Mayıs arasında İzmir’de olacaklar. Güncel gösteri sanatları ve ilgili alanlarda festival ve organizasyonlar yapan küratör ekibi A Corner in the World‘ün panel, film gösterimi ve performanslardan oluşan programı, İstanbul’dan Çıplak Ayaklar Kumpanyası ve Tahran’dan Görünmez Güncel Dans Merkezi ortaklığında gerçekleşiyor. Mohamad Abbasi ile A Corner in the World eş-direktörü Fatih Gençkal, festival teması üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi.

 

 

Tahran’da Zamansız Festival’e geldiğimde festivalle ilgili hiçbir somut malzeme olmaması beni oldukça şaşırtmıştı: Kitapçık, program, web sitesi gibi. Bu, bana alışık olduğumdan çok farklı bir festival deneyimi yaşattı. Bana biraz bu görünmezlik konusundan bahseder misin? Senin için görünmezlik ne demek? Neden görünmezsiniz?

Öncelikle, ben görünmez olduğumuzu düşünmüyorum. Yani devletin ya da hükümetin gözünde aslında görünmez değiliz. Görünmez olmamıza izin vermezler çünkü her şeyi kontrol altında tutmaları gerekiyor. Bu yüzden bence ancak elinde güç olan ‘görünmez’ olabilir, ki bu durumda bu ancak devlet olabilir. Kontrol gücü olanın görünmez olma gücü de var demektir. Ancak, biz kendimize görünmez derken ‘kamu görevlilerinin’ ya da ‘savcının’ gözünde görünmez olduğumuzu kastediyoruz. Yani eğer siz dans gösterinizi sosyal medyada ya da başka bir kamusal mecrada paylaşmaz ve kamu sahnelerinde gerçekleştirmezseniz, bu ‘kamu görevlileri’ de sizin bir suç işlediğinize dair bir iddiada bulunamaz.

Bir sanatçı ve programatör olarak görünürlüğe ihtiyaç duymakla, bulunduğun ortamda görünmez olmak durumu arasında nasıl bir ilişki var?
Benim için görünür olmakla bilinir olmak arasında net bir çizgi var. Görünür olmak için insanlara yani seyirciye ihtiyacınız var. Ama bilinir olmak için medyanın desteğine ihtiyacınız var. Yani gösterinize seyirci çekmek için onu sosyal medyada paylaşmak zorunda değilsiniz. Bu şekilde en azından ‘güncel sanat tüketicileri’ için görünür olabilirsiniz. Bu çok fazla sayıda insan demek olmayabilir tabii, dünyanın her yerinde olduğu gibi!

İçinde bulunduğunuz durum değişse örneğin artık sansür olmasa sizin için görünürlük fikri nasıl değişirdi?
Sansür olmasa da bizim yeraltında olma durumumuzun değişeceğini düşünmüyorum çünkü bu işi yeraltında yapmayı seçmemizin tek nedeni sansür ya da engelleme değil. Bunun asıl nedeni günümüzde ana akım sahne sanatları alanının işleyiş biçimi. Örneğin, Ahmedinejad döneminde devletin tiyatroya verdiği destek kesilince tiyatro sanatçıları ticari işler yaparak olabildiğince fazla insanın ilgisini çekmeye ve bu şekilde gişe yaparak yaşamaya çalıştı. Bense, bu ana akım ticari sahnenin bir parçası olmanın tek alternatifinin yeraltında olmak olduğunu düşünüyorum, tabii hükümetin tiyatroya yeniden destek vermesini sağlayamıyorsak.

Buradaki program İçin önerdiğin işleri seçerken neye dikkat ettin?
Festivale 2010 yılında benim ilk iki atölye çalışmama katılan kişilerle başladık. O zamandan bu yana pek çok kişi benim atölyelerime katıldı ve sonra kendi üretimlerini festivalde sergiledi. Bazıları İran’ı terk edip Avrupa’daki okullarda okudu, bazıları ise İran’da kaldı. Geçtiğimiz 9 yılı üç aşamaya ayırabilirim. ZAMANSIZ’ın geçen yılki programında festivalin erken, orta ve yakın döneminde iş üreten üç sanatçının işlerini Türkiye’deki programa dahil etmek istedim.

Türkiye’deki güncel dans alanı ile ilgili izlenimin nedir? Burada senin için ilginç olan ne var?
İçinde bulunduğumuz sosyal ve siyasi bağlamların pek çok ortak yönü olduğunu düşünüyorum. Tabi ki farklılıklar da var. A Corner in the World ve Çıplak Ayaklar’ın (Türkiye’de güncel dans alanında çalışan iki önemli kurum olarak) benim ilgimi çekmelerinin nedeni bu bölgede dans alanında olup bitenleri takip ediyor olmaları; ki bu da onları özel kılıyor. Özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika’ya baktığınızda oradaki sahnelerin Batı’dan gelen trendlere bağımlı olduğunu görürsünüz; örneğin, Lübnan ve Mısır’da. Bu yüzden özellikle Türkiye ile olan işbirliğinin, bu bölgeyi Avrupalı kurumların beklentileri etkisi altında kalmadan güçlendirme potansiyeli olduğunu düşünüyorum. Böylece Avrupalı programatörler ve küratörlerin ilgisini çekmek için politik olarak egzotik işler üretme baskısından uzaklaşabiliriz.

İran’daki güncel dans alanı ile ilgili fikrin nedir peki? Sanatçıların ilgilendiği konular neler, işlerindeki ortak noktalardan söz edebilir miyiz?
Iran güncel dans sahnesi diye bir şeyden bahsedeceksek, ondan ancak doğmaya yakın bir bebek olarak bahsedebiliriz. Umarım birkaç yıl içinde doğacak. Orada insanların gerçekleştirdiği güncel dans etkinliklerini henüz bir sahne olarak adlandırabileceğimizi düşünmüyorum. Dansı pratik ediyoruz, tıpkı bir festival organize etmeyi pratik ettiğimiz gibi. ZAMANSIZ’ı buluşacağımız ve birlikte olacağımız bir alan olarak kullanıyoruz. Buluşmayı, birlikte olmayı pratik ediyoruz ve bunu dans üzerinden yapıyoruz.

A Corner in the World ve Çıplak Ayaklar Kumpanyası ile olan bu ortaklıktan ne bekliyorsun? İlerde neler olmasını umuyorsun?
A Corner in the World ve ÇAK ile olan bu ortaklığımızın uzun vadeli bir işbirliğinin ilk adımı olmasını umuyorum. Yukarıda bahsettiğim dans ile bir araya gelme pratiğinin daha geniş bir bağlamda gerçekleşmesi önemli.

* A Corner in the World’ün Görünmez Güncel Dans Merkezi’nden sanatçıları konuk edeceği Görünür Görünmezler programı 11–13 Mayıs arası İstanbul’da, 14–17 Mayıs arası ise İzmir’de gerçekleşiyor. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Benzer yazılar
#KONSER
Bağıra bağıra şarkı söylemeye hazır mısınız? Birbirinden ünlü isim bu hafta İzmir'de konser vermeye hazırlanıyor. Gelin ...
Editör
15 Tem 2019
#SANAT
Cem Güventürk, 1989 İzmir doğumlu bir karikatürist. Anadolu GSF’de Çizgi Film-Animasyon bölümünde eğitimini tamamlayan G...
Kardelen Uysal
13 Tem 2019
#DÖVME
Hepimiz vücudumuza yaptıracağımız ve hayatımız boyunca bizimle birlikte kalacak dövmeler konusunda tereddüt yaşayabiliyo...
İrem Gölcük
13 Tem 2019
#KITABEVI
#SANAT
Hem kafanızı dağıtabileceğiniz hem de ofis olarak kullanabileceğiniz ortak kullanım alanları son derece popüler olmuş du...
Zeynep Öztürk
11 Tem 2019
#TASARIM
Hayallerinin peşinden giden iki genç kadın; Ceren Taner ve Tutku Dilişen. Onları bu denli başarılı yapan ise harika orta...
Seçil Şeker
11 Tem 2019
#GEZI
#RESTORAN
#KITABEVI
#OTEL
Alaçatı'da sakin bir tatil geçirmek, müzik eşliğinde sohbet ederek yemek yemek, masaların arasında sıkışmadan kahve içme...
Seçil Şeker
10 Tem 2019
#FESTIVAL
#TEKNOLOJI
OpenCampus bilim, teknoloji, tasarım konularıyla ilgilenen insanların yeni şeyler öğrenebildikleri, beraber iş birlikler...
Gülay Güler
8 Tem 2019
#KONSER
#ÇOCUK
#ETKINLIK ALANI
Dopdolu bir hafta sizleri bekliyor. Enerjiniz yüksek olsun!
Editör
8 Tem 2019
#CAFE
Donmuş yoğurttan tatlı olur mu? Hem de dondurma tadında isterseniz sağlıklı isterseniz çikolata dolu olur, tercih sizin....
Zeynep Öztürk
8 Tem 2019
#HIKAYE VE MASAL
- Peri masallarına ve efsanelere inanır mısınız? Şu anda olmasa da küçükken çoğumuzun inandığı masallar ve efsaneler var...
İrem Gölcük
6 Tem 2019
#GEZI
#MÜZE
#TARIHI YAPI
Basmane neresidir? Sınırları nerede başlar nerede biter? Kent gözlemcisi ve yazar Orhan Beşikçi, Basmane adlı kitabında ...
Kardelen Uysal
6 Tem 2019
#SÖRF
Rüzgar sörfü alanında dünya sıralamasında ilk 5, Avrupa sıralamasında ilk 3’te olan ASPC, 1995 yılında kurulmuş. ASPC Sö...
Zeynep Öztürk
6 Tem 2019
#SÖRF
Masmavi dalgaların arasında rüzgarla dans ettiğini hayal etsene. Bu hayali gerçekleştirmek İzmir'de yaşadığımız için hiç...
Gülay Güler
3 Tem 2019
#YEMEK
Dondurma denince akılda da kalpte de akan sular duruyor. Hatta donuyor ve koca bir top dondurmaya dönüşüveriyor. Şimdi “...
Seçil Şeker
2 Tem 2019
#OTEL
Kuşadası'na gitme planınız varsa ve nerede kalacağım diye kara kara düşünüyorsanız, bu liste tam size göre. Sizler için ...
Zeynep Öztürk
1 Tem 2019
#KONSER
#TIYATRO
#DANS
1-7 Temmuz arasında bizleri pek çok konser bekliyor.
Editör
30 Haz 2019
#GEZI
Kuşadası’nın eskiden bir İzmir ilçesi olduğunu biliyor muydunuz? Bembeyaz plajlarıyla ışıl ışıl deniziyle Kuşadası eskid...
İrem Gölcük
29 Haz 2019
#SAHIL
Birçok İzmirlinin yazlığının bulunduğu Aydın ilimize bağlı Kuşadası mavi bayraklı sahilleriyle ünlü. Bu sahiller o kadar...
Gülay Güler
28 Haz 2019
#SANAT
Konuk sanatçı programları aracılığıyla sosyal ağ oluşturan “daire” projesi, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafı...
Editör
28 Haz 2019
#SANAT
Nihayet Cihan, Anadolu Üniversitesi, Klasik Arkeoloji Bölümü mezunu 37 yaşında bir sanatçı. Son 8 aydır Fethiye'de yaşıy...
Kardelen Uysal
27 Haz 2019
#CAFE
Bostanlı kafeleri, 3. dalga kahvecileriyle kendine tatlı bir dünya yarattı. Her damak tadına, her zevke hitap eden bir k...
Seçil Şeker
25 Haz 2019
#MIMARI
İzmir Mimarlar Odası Başkanı Halil İbrahim Alpaslan ile "İzmir Elektrik Fabrikası Ne Olmak İster" Ulusal Öğrenci Mimari ...
Seçil Şeker
25 Haz 2019
#KONSER
Her pazartesi olduğu gibi bu pazartesi de size bu haftanın kaçırılmayacak etkinliklerini listeledik. İyi eğlenceler İzmi...
Editör
24 Haz 2019
#KAMP ALANI
Kuşadası Merkez'e yakın, doğa içinde yapacağınız bir tatil mi arıyorsunuz? İster kamp ister bungalov evlerde kalın Derel...
Zeynep Öztürk
24 Haz 2019
#AQUAPARK
Tabanlarınız patlayana kadar merdiven çıkmaya, mayonuz yırtılana kadar kaymaya var mısınız? Deşarj olmak isteyenler için...
Gülay Güler
21 Haz 2019
#DÖVME
Ezgi Beyazıt handpoke, yani makine kullanmadan iğneyle yaptığı dövmelerle ilkelliği modernize etmiş. Üstelik atölyelerin...
Seçil Şeker
21 Haz 2019
#SANAT
Sadi Tekin Ankara’da doğan, İzmir’de büyüyen bir illüstratör. 1994’te Marmara Üniversitesi GSF Endüstri Ürünleri Tasarım...
Kardelen Uysal
20 Haz 2019
#TARIHI YAPI
Tarih sevenleri şöyle alalım. Otuzbeşlik ailesi olarak İzmir'deki antik kentleri ve açık hava müzelerini listeledik. Hay...
Zeynep Öztürk
17 Haz 2019
#TIYATRO
#KONSER
Editör
16 Haz 2019
#KAMP ALANI
Üzerinizi yıldızların örttüğü, ağaçların, denizin kokusuyla uyuyup uyanabileceğiniz, denize girebileceğiniz muhteşem kam...
Kardelen Uysal
15 Haz 2019
#CAFE
Siyah dondurma ya da içecek gördüğümüzde ilk aklımıza gelen gıda boyası oluyor ki bu çok normal. Alsancak'ta bulunan Wav...
Zeynep Öztürk
15 Haz 2019
#HEDIYELIK EŞYA
Çocukluğumuzdan itibaren kahramanımız olan babalarımız için naçizane bir hediye listesi düzenledik. Ne alsak, ne kadar s...
Seçil Şeker
13 Haz 2019
#BEACH CLUB
Deniz, kum, güneş ve eğlence merkezi olan Çeşme'de birçok beach club bulunmakta. Hem denizin hem eğlencenin tadını çıkar...
Gülay Güler
13 Haz 2019
#KITABEVI
#KITAP
#CAFE
Alaçatı'nın hareketli hayatına bir kitap kafe molası vermek ister misiniz? Sizin için harika bir keşfimiz var! 
Seçil Şeker
12 Haz 2019
#RESIM
Fotoğrafta sanatçının eserinin fotoğrafı mevcut. Eserde ikiye bölünmüş bir daire var. Dairenin içinde sarı, turuncu, kır...
Kardelen Uysal
11 Haz 2019
,
Başa Dön
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.