R
GIRIŞ
TR
EN

Eşpedal Engelli ve Engelsiz Kişileri Buluşturuyor

#SPOR
Kardelen Uysal
28 Eki 2018

 

“Arkadaşlık, paylaşmak, spor yapmak, mekansal-mimari engelleri aşmak… Özgürlük, kas gücüyle bir yerden bir yere gitmek, kendini gerçekleştirmek, çevreyi ve farklı yerleri keşfetmek, kamp yapmak, çadır kurmak, daha fazla sosyalleşmek özgüven kazanmak, hayatı spontanlıktan kurtarmak” Eşpedal ile ilgili deneyimlerini böyle anlatmış Saldıray Altındağ.

Eşpedal Derneği, engelli kişiler ile engelsiz kişileri buluşturan, birlikte yola çıkarıp yaşama dair yeni deneyimler, tecrübeler ve anılar kazandıran bir dernek. Can Deniz Balkaya ve Yusuf Ak’la, derneğin projelerini, Türkiye’de engellilere yönelik yapılabilecek iyileştirmeleri, ilk deneyimlerini konuştuk. Siz de pilot ya da yardımcı pilot olarak Eşpedal’ın etkinliklerine katılabilirsiniz. Eşpedal'ı Facebook'tan takip edebilir, web sitelerini ziyaret edebilirsiniz.

 

Fotoğraftaki kişi Can Deniz Balkaya

  

Eşpedal projesi nasıl başladı? Nasıl bir ihtiyaçtan doğdu?

Can Deniz Balkaya: Son 10-15 yıldır engellilerin sosyal hayatta daha fazla aktif olmalarına yönelik bir çaba var. Engelli insanlar sosyal hayata nasıl dahil olur, engelli insanlarla engelli olmayan kişiler birlikte neler yapabilir gibi konulara yoğunlaşılmaya başlandı. Eşpedal da bunun mücadelesi sonucunda çıkan bir hareket.

Normal şartlar altında tek başınıza bisiklet kullanıyorsunuz. Ancak ben iyi bildiğim bir mahallede bile tek başıma bisiklet kullanmaya çalıştığımda zorluklar yaşıyorum. Görme engelliler nasıl bisiklete binebilir sorusundan yola çıkmış bir proje Eşpedal. Aşk Bisikleti de denilen tandem bisikletler var.  Biz bunu alıp bir şekilde görme engellilere kullandırabiliriz diye düşündük. Gören arkadaş yani pilot öne otururarak yönlendirmeyi yapar, aynı zamanda pedal çevirir. Görme engelli yardımcı pilot (co-pilot) arkadaş da pedal çevirerek harekete destek olur. Biz bu şekilde ilk denemeleri yaptık.

 

Hangi illerde bulunabilir Eşpedal?

Can Deniz Balkaya: Proje ilk olarak İstanbul’da başladı. Şu an İzmir, Ankara, İstanbul, Çanakkale, Gaziantep, Denizli, Eskişehir gibi pek çok şehirde var.

 

Projeye katılmak için ne yapmak gerek?

Can Deniz Balkaya: https://www.espedal.org/ sayfasından, sosyal medya hesaplarından ulaşabilirler ayrıca tanışma etkinliklerine katılabilirler.

 

Eşpedal’daki ilk deneyimin nasıldı?

Can Deniz Balkaya: İlk deneyimim Eşpedal’la olmadı, Engelsiz Pedal ile oldu. Çocukken bisiklet kullanmayı bırakmıştım. Seneler sonra tekrar denediğimde çok mutlu oldum. Bir yandan da içimde bir burukluk oldu. Sonuçta tek başına kullanırken bisikletin tüm hakimiyeti sende. O hakimiyeti kaybettim. Yıllar sonra ilk kez bisiklet kullanmış olmak da beni dehşet bir biçimde mutlu etti.

 

Her seferinde pilotlar değişiyor mu?

Can Deniz Balkaya: Değişiyor ama anlaştığınız bir insan varsa Eşpedal’dan bağımsız olarak da birlikte bisiklet kullanabilirsiniz.

 

Pilotlara özel bir bisiklet eğitimi veriliyor mu?

Can Deniz Balkaya: Evet. Normalde tek başına bisiklet kullanırken daha rahatsın, tüm denge dinamiklerini kendin belirliyorsun ancak tandem daha büyük bir araç ve arkada bir kişi daha var. O yüzden koordinasyon ve denge gibi unsurlar konusunda bazı komutlar gerekiyor. Bunlar da bir-iki saate öğreniliyor. Pilotların çoğu zaten bisiklete haşır neşir insanlar.

 

Rota nasıl belirleniyor?

Can Deniz Balkaya: Rotaların bir özelliği yok. Yalnızca bazı eylemsel rotalar olabiliyor. Tanışma etkinlikleri olabiliyor ya da başka bisiklet gruplarına katılınabiliyor.

 

Yurt dışından Türkiye’ye gelmesini istediğin bir uygulama var mı?

Can Deniz Balkaya: Spor etkinliklerinde erişilebilirlik düzenlemeleri yapılmıyor Türkiye’de. Görme ya da diğer engellilere yönelik erişilebilirlik düzenlemesi yok. Dolayısıyla bu bizleri sporu başkalarına bağımlı bir biçimde yapmaya muhtaç bırakıyor.

Diğer taraftan yurt dışında olan ama Türkiye’de olmayan ve olmasını istediğim tek bir şey var: Sosyal devlet anlayışının gerçekten sosyal devlet olması. Basit bir örnek üzerinden gitmek gerekirse; ekran okuyucu (Jaws) program kullanıyorum. Bu benim bilgisayar kullanmam için son derece gerekli bir program. Programın ücreti 900 dolarla 1.500 dolar arasında değişiyor. Ancak bunu bana devletin kendi eliyle dağıtması gerekiyor çünkü ben sosyal ya da eğitim hayatıma bu program ile devam edebiliyorum. Parasız eğitim haktır ama ben o eğitimi almak için diğer insanlardan çok daha fazla uğraşmak zorunda kalıyorum. Farklı ekran okuyucu programlar var; ancak henüz tam olarak her şeyi okumuyor. İlk kullandığım programın okuduğu ve okumadığı yerlerle diğer programların okuduğu ya da okumadığı yerler birbirini tamamlar nitelikte. Bir başka örnek öğretmen  olan görme engelliler olacaktır. Onlarda da
akıllı tahtaların kullanımında bazı sıkıntılar olabiliyor. Şu an eğitimde kullanılan tahtalarda ekran okuyucu program bulunmuyor. O yüzden alternatif çözümler üretmek zorunda kalıyoruz. İkincisi kitaplar, aradığımız kitapların çoğunu bulamıyoruz. Yayınevlerini arayıp kitabı PDF şeklinde satın almak istediğimizde reddediliyoruz. Devletin buna da el atması gerekiyor.

  

Sol baştaki kişi Yusuf Ak

 

Yusuf sen aynı zamanda derneğin içindesin. Projelerden biraz bahseder misin?

Yusuf Ak: Türkiye’de ne yazık ki 7.5 – 8.5 milyon arasında, ülkenin %12.5’ini kapsayan bir engelli nüfusu var. Bu kişilerin %80’inin evde olduğunu düşünelim. Bu kadar çok engelli insanın sosyal hayata adapte olamaması büyük bir eksiklik. Eşpedal da aslında önce görme engellilere yönelik olarak başlayan, sonradan diğer engelli gruplarını da kapsayan bir bisiklet grubu. Ayrıca biz kar amacı gütmeyen bir grubuz.

Eşpedal ile İzmir-Bodrum turu yaptık. Bu projeyi hayata sokarken ben de vardım. Şu anki genel başkanımız Saldıray Altındağ, Hakan Sevim ve İstanbul temsilcimiz Mustafa İşçier de vardı. Eşpedal’ı birkaç tandem bisikletle kurduk, İstanbul merkezliydik ancak sonradan İzmir’de e bisiklet yollarının olması nedeniyle İzmir’e taşıdık Eşpedal’ı. Çeşitli turlar düzenledik bu süreçte. Bisiklet festivallerine katılıyoruz Eskişehir’de, Ortaca’da, Çanakkale, Burhaniye’de. Benzer bisiklet gruplarıyla şehir içi ve şehir dışında turlar yapıyoruz. Bunun dışında Avrupa’da sivil toplum geliştirme merkezine (STGM) dahil olduk. Hibe programlarına başvurduk.

 

Eşpedal ismi nereden?

Yusuf Ak: Görme engelli ya da diğer engelli kişilerle engeli olmayan kişiler arasındaki dayanışma ruhundan dolayı bu ismi seçtik. Yönetimi oluştururken de engelli ve engelsiz kişilerin eşit sayıda olmasına dikkat ettik. Yeni bir bağımlılık yolunun oluşmaması için de böyle bir yola başvurduk. Ben de dernek içinde raporlar yazıyorum. Gittiğimiz yerleri, eksiklikleri yazıyorum şeffaflık adına. Ayrıca bu raporlar ile özeleştiri de yapıyoruz. Hak temelli bir mücadele veriyoruz ve bu mücadele sırasında aslında içimizdeki normatif kişiliklerimizle de mücadele ediyoruz.

Bir mekana sahip değiliz ve bunu bilinçli olarak tercih ettik çünkü zaten engelliler dört duvara kapatılıyor. Biz de bu duvarı reddetmek amaçlı olarak mekansızlığı, sokakta olmayı tercih ettik.

 

Geziler, katılımcılara neler sağlıyor?

Yusuf Ak: Gezilerimiz sırasında gören kişiler bize etrafı betimliyorlar; dağları, taşları, bayırları… Görmeyen kişiler de doğayla tanışmanın heyecanını yaşıyor, çadır kurmayı öğreniyor, denize giriyor. Şehir içinde antik kentlere gidiyor, dokunuyoruz yapılara.

Bunun dışında farklı projeler üretiyoruz mesela bisiklet üstünde kitap okuma. Pilot bize kitap okuyor. Biz de dinliyor ve bisiklet sürüyoruz. Biz görme engelliler ancak pilot bulabildiğimiz oranda bisiklet sürebiliyoruz.

 

Türkiye’de nasıl iyileştirmeler yapılmasını istersin?

Yusuf Ak: Görebilen kişileri aramızda pilot olarak görmek isteriz. İnsanların görme engelli bir kişiye bisiklet sürdürememe korkusunu yenmesini istiyorum. Ayrıca biz sosyal sorumluluk projesine dahil olmanın ötesinde yeni arkadaşlıklar geliştirmek istiyoruz. Mekanımız yok ama bisikletlerimizi koyabilecek alana ihtiyacımız var. Ne yazık ki talep etmemize rağmen belediyeler beş-on metrekarelik alanı bize fazla gördüler. Antalya’da yarışa katıldık mesela ancak bu sorunlarla hala karşılaşıyoruz.

Ayrıca Eshot otobüslerinin sesli hale getirilmesini, durakların seslendirilmesini isterim. İlk aşamada yoğunluklu olarak kullanılan caddelerde trafik ışıklarının sesli hale getirilmesi gerekiyor.

Benzer yazılar
#KAMP
Kuşadası Merkez'e yakın, doğa içinde yapacağınız bir tatil mi arıyorsunuz? İster kamp ister bungalov evlerde kalın Dereli Kamp sizi huzuruyla ve eşsiz...
Zeynep Öztürk
23 Haz 2019
#AQUAPARK
Tabanlarınız patlayana kadar merdiven çıkmaya, mayonuz yırtılana kadar kaymaya var mısınız? Deşarj olmak isteyenler için İzmir'e yakın en iyi aquapark...
Gülay Güler
21 Haz 2019
#DÖVME
Ezgi Beyazıt handpoke, yani makine kullanmadan iğneyle yaptığı dövmelerle ilkelliği modernize etmiş. Üstelik atölyelerine katılarak siz de bu yöntemi ...
Seçil Şeker
21 Haz 2019
#SANAT
Sadi Tekin Ankara’da doğan, İzmir’de büyüyen bir illüstratör. 1994’te Marmara Üniversitesi GSF Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü’nde okumak için İstan...
Kardelen Uysal
20 Haz 2019
#TARIHI YAPI
Tarih sevenleri şöyle alalım. Otuzbeşlik ailesi olarak İzmir'deki antik kentleri ve açık hava müzelerini listeledik. Haydi durmayın! İzmir’in antik do...
Zeynep Öztürk
17 Haz 2019
#TIYATRO
#KONSER
   
Editör
16 Haz 2019
#KAMP
  Üzerinizi yıldızların örttüğü, ağaçların, denizin kokusuyla uyuyup uyanabileceğiniz, denize girebileceğiniz muhteşem kamp alanları var İzmir’de. Ner...
Kardelen Uysal
15 Haz 2019
#CAFE
Siyah dondurma ya da içecek gördüğümüzde ilk aklımıza gelen gıda boyası oluyor ki bu çok normal. Alsancak'ta bulunan Wavy, ön yargılarımızı yıkmamızı ...
Zeynep Öztürk
15 Haz 2019
#HEDIYELIK EŞYA
Çocukluğumuzdan itibaren kahramanımız olan babalarımız için naçizane bir hediye listesi düzenledik. Ne alsak, ne kadar sevsek az... Bir gülümsesek onl...
Seçil Şeker
13 Haz 2019
#BEACH CLUB
Deniz, kum, güneş ve eğlence merkezi olan Çeşme'de birçok beach club bulunmakta. Hem denizin hem eğlencenin tadını çıkarmak isteyenler için Çeşme'nin ...
Gülay Güler
13 Haz 2019
#KITABEVI
#KITAP
#CAFE
Alaçatı'nın hareketli hayatına bir kitap kafe molası vermek ister misiniz? Sizin için harika bir keşfimiz var!    Alaçatı'ya hoş geldiniz. Sizi biraz...
Seçil Şeker
12 Haz 2019
#RESIM
Fotoğrafta sanatçının eserinin fotoğrafı mevcut. Eserde ikiye bölünmüş bir daire var. Dairenin içinde sarı, turuncu, kırmızı, renkli noktalar beyaz f...
Kardelen Uysal
11 Haz 2019
#KONSER
Bu hafta İzmir'de gidilebilecek en iyi etkinlikleri derledik. Can sıkıntısına son veriyoruz!      Selda Bağcan, 7 Haziran günü Musicorium Alaçatı Sa...
Editör
9 Haz 2019
#KONSER
Şehrin ritmi içinde bir perküsyon üstadı; Hamdi Akatay, bütün projelerini “Hamdi Akatay in The City” adı altında topladı. Şehirdeki ritmleri caz ve kl...
Editör
9 Haz 2019
#SAHIL
Şirin bir beldemiz olan Foça; Eski Foça ve Yeni Foça olmak üzere iki kısımdan oluşmakta. Eski Foça'nın mimari yapısı çok hoştur. Taş evleri, kalesi, y...
Gülay Güler
9 Haz 2019
#OTEL
  Ege balıkları, roka, Rum mezeleri ile rakı keyfi sürmek isterseniz adresiniz Foça’dır. Kendine has bir havasıyla Foça; gittiğinize asla pişman olmay...
Zeynep Öztürk
8 Haz 2019
#GEZI
                                                            Masallara inanır mısınız, peki ya efsanelere? Bir rivayete göre Eski Foça'da nerede old...
Zeren Tuğçe Erbil
8 Haz 2019
#OTEL
  Karaburun-Mordoğan'ın sahilleri öyle temiz, denizi öyle mavi ki anlatılmaz yaşanır. Suyu ne sıcak ne soğuk, adeta "gel bana" diyor. "Karaburun'da ne...
Zeynep Öztürk
7 Haz 2019
#GEZI
Keşfedilmesine ramak kalmış bir yerden bahsedeceğiz bugün sizlere. Bir kere gittiğinizde sizi kendisine aşık edecek olan bu yer; Karaburun. Denizinin ...
Zeynep Öztürk
7 Haz 2019
#YÜZME
  Karaburun; dantel gibi işlenmiş, irili ufaklı birbirinden bakir koylara sahip. Karaburun'un yolları virajlı ama bu sizi korkutmasın, inanın her vira...
Gülay Güler
7 Haz 2019
#CAFE
Kış geldi diye Alaçatı’dan vazgeçecek değiliz! Minik hafta sonu kaçamaklarınızda bir kahve içip kırk yıl hatır alın diye sizlere Alaçatı’nın kahve dur...
Seçil Şeker
6 Haz 2019
#YEMEK
Dondurma denince aklımda da kalbimde de akan sular duruyor. Hatta donuyor ve koca bir top dondurmaya dönüşüveriyor. Şimdi “Hepsini mi denedin, yok art...
Seçil Şeker
6 Haz 2019
#OTEL
   İzmir Seferihisar, Türkiye’nin ilk Citta Slow’u yani “Sakin Şehri”. Bu ünvanı 2009 yılında almış. ¨Peki nereden alınıyor bu unvan? ¨ derseniz açıkl...
Zeynep Öztürk
5 Haz 2019
#SAHIL
Ülkemizde slow city (sakin şehir) unvanına sahip olan ilk ilçemiz Seferihisar'a, hafta sonu rahatlıkla gidebilirsiniz. Sakin bir tatil geçirmek isteye...
Gülay Güler
5 Haz 2019
#GEZI
#YEMEK
Seferihisar’a bir kere gidip “Bana yetti buralar.” diyen henüz görülmedi. Bir giden bir daha gidiyor, sakinliğine alışan beyaz yakalılığı bırakıp bura...
Seçil Şeker
5 Haz 2019
#SAHIL
İzmir merkezden denize girebileceğiniz en yakın ilçe Urla'dır. Hoop merkezden yarım saatte Urla'dasınız. Kalabak sahilinden, Balıklıova sahillerine...
Gülay Güler
4 Haz 2019
#YEMEK
Kahvaltı, Türk kültüründe hatırı sayılır bir yere sahip. Günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı özellikle pazar günleri bir başka önemseriz. Bu keyifli...
Bensu Tekin
3 Haz 2019
#GEZI
 Huzurun adresi Urla'da kuş sesleriyle uyanırsınız. Urla rüzgarı ile de meşhurdur. İzmir cayır cayır yanarken Urla püfür püfür esmektedir. En güzel...
Gülay Güler
3 Haz 2019
#KONSER
Bayram haftasında konserlere doymaya hazır mısınız? Kenan Doğulu'dan Selda Bağcan'a, Gülşen'den Yıldız Tilbe'ye uzanan gecelerde bağıra bağıra şarkı s...
Editör
2 Haz 2019
#OTEL
  Ah ne güzeldir, Çeşme şimdi! Çeşme planınız varsa ve nerede kalacağım diye kara kara düşünüyorsanız bu liste tam size göre. Bayram tatilinde Çeşme k...
Zeynep Öztürk
2 Haz 2019
#KAMP
Şehir ahalisi, apartman çocukları için betondan kurtulmanın, egzoz dolmuş ciğerleri, stresten pelteleşmiş zihinleri iyileştirmenin en iyi yolu doğaya ...
Gülay Güler
1 Haz 2019
#SAHIL
 Tatil başladı, Çeşme'de hangi plajlarda serinlesem diye düşünüp duruyor musun? Sana bu konuda yardımcı olabilmek için bu serinletici listeyi düzenled...
Gülay Güler
1 Haz 2019
#SPOR
¨Suyu sevin ve sizi değiştirmesine izin verin.¨ diyor Gizem Çalışkan. Gizem Çalışkan kim mi? Kendisi 1988 doğumlu, Ege Üniversitesi Amerikan Kültürü v...
Zeynep Öztürk
31 May 2019
#OPERA
Kaynak: İzmir Devlet Opera ve Balesi   Operadan Müzikale; Unutulmayan Melodiler 13 Haziran’da Kültürpark Atatürk Açıkhava Tiyatrosu’nda…   İzmir Devl...
Editör
31 May 2019
#SANAT
Tobav: Tiyatro, Opera, Bale Çalışanları Vakfı. Amacı sanatı sevdirmek ve yaygınlaştırmak olan Tobav, "SANATA EVET" mottosuyla, eğitim kursları, sergil...
Gülay Güler
30 May 2019
,
Başa Dön
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası
,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.