R
GİRİŞ
TR
EN

Eşpedal Engelli ve Engelsiz Kişileri Buluşturuyor

#SPOR
Kardelen Uysal
28 Oct 2018

 

“Arkadaşlık, paylaşmak, spor yapmak, mekansal-mimari engelleri aşmak… Özgürlük, kas gücüyle bir yerden bir yere gitmek, kendini gerçekleştirmek, çevreyi ve farklı yerleri keşfetmek, kamp yapmak, çadır kurmak, daha fazla sosyalleşmek özgüven kazanmak, hayatı spontanlıktan kurtarmak” Eşpedal ile ilgili deneyimlerini böyle anlatmış Saldıray Altındağ.

Eşpedal Derneği, engelli kişiler ile engelsiz kişileri buluşturan, birlikte yola çıkarıp yaşama dair yeni deneyimler, tecrübeler ve anılar kazandıran bir dernek. Can Deniz Balkaya ve Yusuf Ak’la, derneğin projelerini, Türkiye’de engellilere yönelik yapılabilecek iyileştirmeleri, ilk deneyimlerini konuştuk. Siz de pilot ya da yardımcı pilot olarak Eşpedal’ın etkinliklerine katılabilirsiniz. Eşpedal'ı Facebook'tan takip edebilir, web sitelerini ziyaret edebilirsiniz.

 

Fotoğraftaki kişi Can Deniz Balkaya

  

Eşpedal projesi nasıl başladı? Nasıl bir ihtiyaçtan doğdu?

Can Deniz Balkaya: Son 10-15 yıldır engellilerin sosyal hayatta daha fazla aktif olmalarına yönelik bir çaba var. Engelli insanlar sosyal hayata nasıl dahil olur, engelli insanlarla engelli olmayan kişiler birlikte neler yapabilir gibi konulara yoğunlaşılmaya başlandı. Eşpedal da bunun mücadelesi sonucunda çıkan bir hareket.

Normal şartlar altında tek başınıza bisiklet kullanıyorsunuz. Ancak ben iyi bildiğim bir mahallede bile tek başıma bisiklet kullanmaya çalıştığımda zorluklar yaşıyorum. Görme engelliler nasıl bisiklete binebilir sorusundan yola çıkmış bir proje Eşpedal. Aşk Bisikleti de denilen tandem bisikletler var.  Biz bunu alıp bir şekilde görme engellilere kullandırabiliriz diye düşündük. Gören arkadaş yani pilot öne otururarak yönlendirmeyi yapar, aynı zamanda pedal çevirir. Görme engelli yardımcı pilot (co-pilot) arkadaş da pedal çevirerek harekete destek olur. Biz bu şekilde ilk denemeleri yaptık.

 

Hangi illerde bulunabilir Eşpedal?

Can Deniz Balkaya: Proje ilk olarak İstanbul’da başladı. Şu an İzmir, Ankara, İstanbul, Çanakkale, Gaziantep, Denizli, Eskişehir gibi pek çok şehirde var.

 

Projeye katılmak için ne yapmak gerek?

Can Deniz Balkaya: https://www.espedal.org/ sayfasından, sosyal medya hesaplarından ulaşabilirler ayrıca tanışma etkinliklerine katılabilirler.

 

Eşpedal’daki ilk deneyimin nasıldı?

Can Deniz Balkaya: İlk deneyimim Eşpedal’la olmadı, Engelsiz Pedal ile oldu. Çocukken bisiklet kullanmayı bırakmıştım. Seneler sonra tekrar denediğimde çok mutlu oldum. Bir yandan da içimde bir burukluk oldu. Sonuçta tek başına kullanırken bisikletin tüm hakimiyeti sende. O hakimiyeti kaybettim. Yıllar sonra ilk kez bisiklet kullanmış olmak da beni dehşet bir biçimde mutlu etti.

 

Her seferinde pilotlar değişiyor mu?

Can Deniz Balkaya: Değişiyor ama anlaştığınız bir insan varsa Eşpedal’dan bağımsız olarak da birlikte bisiklet kullanabilirsiniz.

 

Pilotlara özel bir bisiklet eğitimi veriliyor mu?

Can Deniz Balkaya: Evet. Normalde tek başına bisiklet kullanırken daha rahatsın, tüm denge dinamiklerini kendin belirliyorsun ancak tandem daha büyük bir araç ve arkada bir kişi daha var. O yüzden koordinasyon ve denge gibi unsurlar konusunda bazı komutlar gerekiyor. Bunlar da bir-iki saate öğreniliyor. Pilotların çoğu zaten bisiklete haşır neşir insanlar.

 

Rota nasıl belirleniyor?

Can Deniz Balkaya: Rotaların bir özelliği yok. Yalnızca bazı eylemsel rotalar olabiliyor. Tanışma etkinlikleri olabiliyor ya da başka bisiklet gruplarına katılınabiliyor.

 

Yurt dışından Türkiye’ye gelmesini istediğin bir uygulama var mı?

Can Deniz Balkaya: Spor etkinliklerinde erişilebilirlik düzenlemeleri yapılmıyor Türkiye’de. Görme ya da diğer engellilere yönelik erişilebilirlik düzenlemesi yok. Dolayısıyla bu bizleri sporu başkalarına bağımlı bir biçimde yapmaya muhtaç bırakıyor.

Diğer taraftan yurt dışında olan ama Türkiye’de olmayan ve olmasını istediğim tek bir şey var: Sosyal devlet anlayışının gerçekten sosyal devlet olması. Basit bir örnek üzerinden gitmek gerekirse; ekran okuyucu (Jaws) program kullanıyorum. Bu benim bilgisayar kullanmam için son derece gerekli bir program. Programın ücreti 900 dolarla 1.500 dolar arasında değişiyor. Ancak bunu bana devletin kendi eliyle dağıtması gerekiyor çünkü ben sosyal ya da eğitim hayatıma bu program ile devam edebiliyorum. Parasız eğitim haktır ama ben o eğitimi almak için diğer insanlardan çok daha fazla uğraşmak zorunda kalıyorum. Farklı ekran okuyucu programlar var; ancak henüz tam olarak her şeyi okumuyor. İlk kullandığım programın okuduğu ve okumadığı yerlerle diğer programların okuduğu ya da okumadığı yerler birbirini tamamlar nitelikte. Bir başka örnek öğretmen  olan görme engelliler olacaktır. Onlarda da
akıllı tahtaların kullanımında bazı sıkıntılar olabiliyor. Şu an eğitimde kullanılan tahtalarda ekran okuyucu program bulunmuyor. O yüzden alternatif çözümler üretmek zorunda kalıyoruz. İkincisi kitaplar, aradığımız kitapların çoğunu bulamıyoruz. Yayınevlerini arayıp kitabı PDF şeklinde satın almak istediğimizde reddediliyoruz. Devletin buna da el atması gerekiyor.

  

Sol baştaki kişi Yusuf Ak

 

Yusuf sen aynı zamanda derneğin içindesin. Projelerden biraz bahseder misin?

Yusuf Ak: Türkiye’de ne yazık ki 7.5 – 8.5 milyon arasında, ülkenin %12.5’ini kapsayan bir engelli nüfusu var. Bu kişilerin %80’inin evde olduğunu düşünelim. Bu kadar çok engelli insanın sosyal hayata adapte olamaması büyük bir eksiklik. Eşpedal da aslında önce görme engellilere yönelik olarak başlayan, sonradan diğer engelli gruplarını da kapsayan bir bisiklet grubu. Ayrıca biz kar amacı gütmeyen bir grubuz.

Eşpedal ile İzmir-Bodrum turu yaptık. Bu projeyi hayata sokarken ben de vardım. Şu anki genel başkanımız Saldıray Altındağ, Hakan Sevim ve İstanbul temsilcimiz Mustafa İşçier de vardı. Eşpedal’ı birkaç tandem bisikletle kurduk, İstanbul merkezliydik ancak sonradan İzmir’de e bisiklet yollarının olması nedeniyle İzmir’e taşıdık Eşpedal’ı. Çeşitli turlar düzenledik bu süreçte. Bisiklet festivallerine katılıyoruz Eskişehir’de, Ortaca’da, Çanakkale, Burhaniye’de. Benzer bisiklet gruplarıyla şehir içi ve şehir dışında turlar yapıyoruz. Bunun dışında Avrupa’da sivil toplum geliştirme merkezine (STGM) dahil olduk. Hibe programlarına başvurduk.

 

Eşpedal ismi nereden?

Yusuf Ak: Görme engelli ya da diğer engelli kişilerle engeli olmayan kişiler arasındaki dayanışma ruhundan dolayı bu ismi seçtik. Yönetimi oluştururken de engelli ve engelsiz kişilerin eşit sayıda olmasına dikkat ettik. Yeni bir bağımlılık yolunun oluşmaması için de böyle bir yola başvurduk. Ben de dernek içinde raporlar yazıyorum. Gittiğimiz yerleri, eksiklikleri yazıyorum şeffaflık adına. Ayrıca bu raporlar ile özeleştiri de yapıyoruz. Hak temelli bir mücadele veriyoruz ve bu mücadele sırasında aslında içimizdeki normatif kişiliklerimizle de mücadele ediyoruz.

Bir mekana sahip değiliz ve bunu bilinçli olarak tercih ettik çünkü zaten engelliler dört duvara kapatılıyor. Biz de bu duvarı reddetmek amaçlı olarak mekansızlığı, sokakta olmayı tercih ettik.

 

Geziler, katılımcılara neler sağlıyor?

Yusuf Ak: Gezilerimiz sırasında gören kişiler bize etrafı betimliyorlar; dağları, taşları, bayırları… Görmeyen kişiler de doğayla tanışmanın heyecanını yaşıyor, çadır kurmayı öğreniyor, denize giriyor. Şehir içinde antik kentlere gidiyor, dokunuyoruz yapılara.

Bunun dışında farklı projeler üretiyoruz mesela bisiklet üstünde kitap okuma. Pilot bize kitap okuyor. Biz de dinliyor ve bisiklet sürüyoruz. Biz görme engelliler ancak pilot bulabildiğimiz oranda bisiklet sürebiliyoruz.

 

Türkiye’de nasıl iyileştirmeler yapılmasını istersin?

Yusuf Ak: Görebilen kişileri aramızda pilot olarak görmek isteriz. İnsanların görme engelli bir kişiye bisiklet sürdürememe korkusunu yenmesini istiyorum. Ayrıca biz sosyal sorumluluk projesine dahil olmanın ötesinde yeni arkadaşlıklar geliştirmek istiyoruz. Mekanımız yok ama bisikletlerimizi koyabilecek alana ihtiyacımız var. Ne yazık ki talep etmemize rağmen belediyeler beş-on metrekarelik alanı bize fazla gördüler. Antalya’da yarışa katıldık mesela ancak bu sorunlarla hala karşılaşıyoruz.

Ayrıca Eshot otobüslerinin sesli hale getirilmesini, durakların seslendirilmesini isterim. İlk aşamada yoğunluklu olarak kullanılan caddelerde trafik ışıklarının sesli hale getirilmesi gerekiyor.

Benzer yazılar
#TİYATRO
#KONSER
Yılın son ayında kentimizde birbirinden güzel oyunlar, konserler, film festivali var. Haftalık planınızı yapmadan listem...
Editör
8 Dec 2019
#EĞLENCE MEKANI
#SPOR
Dostlarınızla birlikte hem stadyumdaymış gibi eğleneceğiniz hem rahat rahat içkinizi yudumlayıp yemek yiyebileceğiniz bi...
Gülay Güler
7 Dec 2019
#SANAT
Sanatçıya ve sanatseverlere alan açan, özgürlük alanları yaratan disiplinlerarası bir sanat alanı olarak İzmir Alsancak’...
Editör
5 Dec 2019
#ATÖLYE
Yeni yıla girmeden birkaç atölyeye katılmak, sevdiklerinize hediye hazırlamak ya da seneyi bitirmeden biraz daha kendini...
Seçil Şeker
4 Dec 2019
#TASARIM
Tutu Design, 2016 yılında Tuna Şirin tarafından kuruldu. Alsancak Sevgi Yolu'nun girişinde sağ tarafta bulunan 34 h kabi...
Editör
3 Dec 2019
#ÇALIŞMA ALANI
Geleneksel bir ofis kiralamak yüksek maliyetin yanı sıra birçok sorunu ve iş yükünü de beraberinde getiriyor. Ortak çalı...
Gülay Güler
2 Dec 2019
#SANAT
Tilki Sanat hem sanatçıya hem sanatseverlere alan açan, özgürlük alanları yaratan disiplinlerarası bir sanat alanı. Bura...
Kardelen Uysal
2 Dec 2019
#TİYATRO
#KONSER
İzmir’de bu hafta yine kaçırılmayacak etkinlikler var. Etkinlik listemize göz atmadan haftaya başlamayın.
Editör
2 Dec 2019
#ETKİNLİK ALANI
#ATÖLYE
2019 yılında Urla Merkez’de hizmete giren Urla Coworking birlikte üretelim felsefesiyle girişimcilik, sanat ve kültürel ...
Gülay Güler
1 Dec 2019
#CAFE
#EĞLENCE MEKANI
İzmir'in en yeni, en sağlıklı ve en karizmatik kahvecisiyle karşınızdayız! Kahveci dediğimize bakmayın Make Me Joi'nin m...
Seçil Şeker
29 Nov 2019
#TİYATRO
Oyun Hamuru Tiyatrosu, dokuz senedir doğaçlama tiyatro festivali yapıyor. Farklı illerden de tiyatro gruplarının katıldı...
Kardelen Uysal
29 Nov 2019
#KONFERANS
Türkiye İktisadi ve İdari Bilimler Öğrenci Topluluğu ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Ekonomi Topluluğu'nun iş birliği...
Editör
29 Nov 2019
#TİYATRO
#STAND-UP
Aralık ayında İzmir'i birbirinden değerli oyunlar, performanslar, stand-up gösterileri ve tiyatro festivalleri bekliyor....
Kardelen Uysal
28 Nov 2019
#KONSER
#FESTİVAL
2019'un son konserleriyle karşınızdayız. Aralık bize hem kış melankolimizi yaşayabileceğimiz hem de müziğin coşkusuna ka...
Gülay Güler
28 Nov 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Turuncu Dernek, Birleşmiş Milletler’in cinsiyete dayalı şiddete ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı farkındalık ya...
Seçil Şeker
27 Nov 2019
#SİNEMA
Birikim Atölyesi ve otuzbeslik.com'un düzenlediği Alternatif Kısa film etkinliğimizin 18'incisiyle karşınızdayız. Bu seç...
Gülay Güler
26 Nov 2019
#KONSER
#TİYATRO
#BALE
#FESTİVAL
Henüz havalar çok soğumasa da içinizi ısıtacak etkinliklerle karşınızdayız. İzmir bu hafta nerelerde dans edip nerelerde...
Editör
25 Nov 2019
#ATÖLYE
Galeri A Güncel Sanat Merkezi 22-23 Kasım, 29-30 Kasım ve 6-7 Aralık’ta güncel sanat yazarlığı ve eleştirmenliğinin önem...
Editör
23 Nov 2019
#TİYATRO
Norveçli yazar Henrik Ibsen'in yazdığı, Patrick Marber'ın uyarladığı oyun; Mehmet Birkiye'nin rejisi ve güçlü oyuncu kad...
Editör
22 Nov 2019
#BELGESEL
Özkan Emre, Ege Üniversitesi Radyo, TV ve Sinema Bölümü'nden mezun bağımsız bir belgesel yönetmeni. Şimdilerde ise aynı ...
Kardelen Uysal
21 Nov 2019
#TEKNOLOJİ
İzmir'in gelecek vadeden girişimleriyle yatırımcıları bir araya getirmek için Türkiye İktisadi ve İdari Bilimler Öğrenci...
Gülay Güler
21 Nov 2019
#MÜZE
#ATÖLYE
#SERGİ
#FELSEFE
Aktiffelsefe Kültür Derneği, yediden yetmişe herkesin müzelere ilgisini artırmak, tarih ve mitolojiyi felsefe ile yoğuru...
Editör
21 Nov 2019
#SİNEMA
Bu yıl ilk kez gerçekleşecek olan Uluslararası 2 Yaka Kısa Film Festivali 23-29 Kasım tarihleri arasında 19 ülkeden 34 k...
Editör
20 Nov 2019
#EDEBİYAT
Edebiyatı kimsesizlerin kimsesi olarak gören, öykülerinde gerçekle gerçeküstü olanı naif bir biçimde harmanlayan, yazdık...
Kardelen Uysal
19 Nov 2019
#SİNEMA
#FESTİVAL
Bu yıl ilk kez gerçekleşecek olan Uluslararası 2 Yaka Kısa Film Festivali 23-29 Kasım tarihleri arasında 19 ülkeden 34 k...
Editör
18 Nov 2019
#SİNEMA
#SÖYLEŞİ
Otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği Alternatif Kısa film etkinliğimizin 17’ncisiyle karşınızdayız. Bu seç...
Gülay Güler
18 Nov 2019
#KONSER
#TİYATRO
Bu hafta İzmirli sanatseverleri birbirinden güzel etkinlikler bekliyor. Haftaya başlamadan listemize göz atın.
Editör
18 Nov 2019
#TASARIM
#SERGİ
Mimari, endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik tasarım alanlarından 17 tasarımcıyı bir araya getiren İlham Veren İ...
Editör
15 Nov 2019
#KAHVALTI
Kahvaltınızı deniz kenarında mı yapmak istersiniz, köşkün arka bahçesinde mi? Serpme kahvaltınızı kendiniz mi seçmek ist...
Seçil Şeker
15 Nov 2019
#MÜZİK
Hip hop müziğin başarılı isimlerinden Ali Eksan, bilinen adıyla Ethnique Punch, beat’lerini kendisiyle yapan bir MC. Sin...
Kardelen Uysal
15 Nov 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Hale Acun Aydın, 1983 İstanbul doğumlu bir içerik üreticisi. Türk İşi Minimalizm adlı YouTube kanalının ve web sitesinin...
Kardelen Uysal
14 Nov 2019
#TİYATRO
Tiyatro Kalemi ötekinin derdinin, hikayesinin üzerine titizlikle eğilen bir tiyatro grubu. Çok katmanlı metinleri, başar...
Kardelen Uysal
12 Nov 2019
#GEZİ
Şehir sizi bastıysa, hafta sonu için huzurlu bir tatil düşlüyorsanız Urla’ya 9 km uzaklıktaki Özbek Köyü keşfedilmeyi be...
Gülay Güler
9 Nov 2019
#YEMEK
#DİYET
Öğle yemeklerini Mistral Çarşı’da yiyor, sağlıklı beslenmek istiyorum ama çalışırken nasıl yapabilirim bilmiyorum diyors...
Gülşen Sarı
8 Nov 2019
#MÜZİK
Adnan Girgin (davul), Atahan Gökdel (gitar) ve Mert Deliktaşlıdan (gitar, vokal) tarafından 2018 yılında hayata geçirile...
Kardelen Uysal
7 Nov 2019
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade