R
GIRIŞ
TR
EN

Genç İşi Kooperatif

#SOSYAL SORUMLULUK
Kardelen Uysal
27 Kas 2018

Genç İşi Kooperatif, 2015 yılında İzmir'de kurulmuş, Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünce tescilli bir Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Eğitim Kooperatifi. Eşitsizliğe, yoksulluğa karşı sosyal dayanışma ekonomisini öneriyorlar. Kooperatifleşme danışmanlığı ve savunuculuğu, proje geliştirme ve uygulama gibi konularda aktifler. Eda Kayadibinlioğlu ve Arda Özdöl ile sürdürülebilir istihdam, sosyal kooperatif ve sosyal dayanışma ekonomi modelini konuştuk. Kendilerini web sitelerinden ve Facebook'tan takip edebilirsiniz. 

 

 

Fotoğrafta solda Arda Özdöl, sağda Eda Kayadibinlioğlu yer almaktadır.

 
Sürdürülebilir istihdam nedir?
Eda: İş piyasasında sistem nasıl işliyor? Siz bir işe giriyorsunuz ve sonrasında ne olduğu hakkında, üretime ne kadar dahil olduğunuz hakkında bir fikriniz yok. O üretim sürecinde tam olarak nereye konumlandırıldığınızı bilmediğiniz için de sistemin sizi içinde barındırıp barındırmayacağını bilemiyorsunuz. Üretim ilişkilerindeki tek yönlülük buna sebep oluyor. Fakat sürdürülebilir istihdamı güçlü kılan sosyal ve dayanışma ekonomi modelleri buna bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor.
Örnek vermek gerekirse; Kooperatifçilik, üretim kaynağı sadece bir malın somut üretim biçimiyle ortaya konmasından ileri gelmiyor. Kooperatifçilik; bilgi ve becerinin de üretime dahil edildiği ve değerinin olduğu sistemlerdir. Biz, belli bir bilgi ve eğitim seviyesine erişmiş zamanla hörgücüne belli şeyler doldurmuş, farklı alanlarda çalışan bir gruo insanız. Biz neye güveniyoruz? Kendi deneyimimize, bilgimize, araştırma yeteneklerimize güveniyoruz.

Kooperatifler sermayesi insan olan örgütlenme biçimleridir. Bu noktada var olan kişinin öz sermayesi de yine kendisi olduğu için sürdürülebilirliğin en rahat sağlandığı yer kooperatif oluyor. Dış faktörlerden bazılarını kooperatifleşmeyi seçerek elemiş oluyoruz patronsuzluk ve eşit emek-eşit ücret ilkeleriyle sistemimizi sürdürülebilir kılıyoruz. Kooperatif bunun için uygun bir temeli sunuyor. Yatay ilişki, kolektif üretim, eşit emek, eşit ücret...

Arda: Mesela bir kurs açıldı, kursa katılan kursiyerler birtakım şeyler öğreniyorlar, yeteneklerini geliştiriyorlar fakat devamını getiremiyorlar. Bizim sürdürülebilir istihdamdan kastımız: Bu insanların kurslarda öğrendikleri becerileri, kendilerini istihdam edebilecekleri şekilde kullanabilmeleri. Kısaca kooperatifleşmeyi savunuyoruz. Herkes bir şey yapabiliyor ancak birleşildiğinde çözüm ortaya çıkıyor. Kooperatifleşmede ortak bir iş modeli var. Günümüzdeki sistemde insanlar bunun farkına varamıyor. Biz de daha çok farkındalık yaratmaya ve sürdürülebilir istihdam sisteminin yaygınlaştırılmasına çabalıyoruz.
Dikey ilişkiden ziyade yatay bir ilişki biçimini savunuyoruz; birlikte üretelim, birlikte kazanalım, birlikte geliştirelim, birlikte harcayalım.

 

Sosyal kooperatifi biraz daha açar mısınız?

Arda: Türkiye’de daha yeni yeni başlayan bir kavram. Aslında yıllardır Avrupa’da özellikle İtalya, Belçika, İspanya, İtalya’da çok yaygın bir kooperatif türü. Hatta sosyal kooperatif mevzuatı yaklaşık 30 yıldır İtalya'da geçerli. İki sene önce İtalya’ya bir çalışma ziyareti yapmıştık sosyal kooperatifçiliği ülkemizde de yaygınlaştırmak adına. Sosyal Kooperatif Treni’ni duymuşsunuzdur. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü bununla ilgili bir proje başlattı.
Sosyal kooperatif kar amacı gütmeyen, kar odaklı çalışmayan, herkesin eşit haklara sahip olduğu, emek ücretinin alındığı bir kooperatif türü. Kar amacı gütmemek demek, kazanılan paranın tekrar kooperatifin iç işleri adına kullanılması anlamına geliyor. Mesela kooperatif o parayla içeride veya dışarıda başka bir eğitim düzenliyor ya da bu parayı dezavantajlı gruplar için kullanıyor. Yani ortaklarına kar payı dağıtmıyor. Kooperatif kendi amaçları adına bir fon oluşturuyor aslında. Bu noktada sosyal kooperatiflerin en önemli özelliklerinden biri de odağında dezavantajlı grupları içermesi. Dernek ve vakıfların aksine sosyal kooperatiflerin nihai amacı; yardım veya hayır değil, tahakküm altına alınmış toplumsal kesimlerin haklarına erişmesini sağlamaktır.

Eda: 2016 yılında yurt dışındaki kooperatiflerle görüşme yapıp modülü buraya taşıdık. Biz sosyal kooperatif niteliğinde olan bilimsel araştırma ve eğitim kooperatifiyiz baktığımızda. Sosyal kooperatifler toplum ihtiyacından doğan kooperatif biçimleridir.
Sosyal kooperatifler yerel yönetimlerle halk arasındaki toplumsal hassasiyeti tutmaya yarıyor. Örneğin yurt dışındaki sosyal kooperatif ve yerel yönetim örneklerine baktığımızda toplumun ihtiyaçlarını daha yakından deneyimleyebilen kooperatifler istihdam ve toplum ihtiyaçlarının karşılanması noktasında hem yerel yönetimlerle yakın temasta çalışıyor hem de bu ihtiyaçların karşılanması için dayanışmacı bir model sergiliyor. Örneğin ev eksenli çalışan kadın işçilerin kooperatif kurması veya işgücüne dahil olamayan engelli bireylerin kurduğu kooperatif modelleri gibi... İşçilerin sosyal hakları korunuyor, işe ihtiyacı olan kişiler bulunuyor... Böyle bir istihdamı taşeronlar yapıyor ancak bu durumda bir hak, hukuksuzluk durumları ilgili yerlere ulaşmıyor ancak sosyal kooperatif ile hem toplumsal hassasiyete yer veriliyor hem de içeride kontrol mekanizması işliyor. Doğru kişilerle doğru işleri yaparak beceri uyumsuzluğu gideriliyor.


Kendi içinizde iş gücü de mi yaratıyorsunuz?
Eda: Evet. İlk amacımız aslında kooperatif savunuculuğu. İnsanların akıllarında yer etmiş olumsuz kooperatif geçmişini değiştirmeye çalışıyoruz ve yeni nesil kooperatifçiliği anlatıyoruz. Toplumsal araştırmalar yaparak , toplumsal grupların ve sorunların demografik, ekonomik, siyasal ve kültürel analizlerini ortaya çıkarıyoruz. Ulaşmayı hedeflediğimiz dezavantajlı gruplara yönelik proje geliştirme ve uygulama, işletmelere yönelik stratejik danışmanlık ve iç kapasite geliştirme çalışmalarını sürdürüyoruz. Bunların hepsini sosyal dayanışma ekonomisini güçlendirici ve tanıtıcı bir eksen çevresinde yaparak kendi iş gücümüzü yaratıyoruz.
Arda: Kooperatifleşmek isteyenlere eğitim de veriyoruz ayrıca. Hem danışmanlık hizmeti veriyoruz hem de kuruluş aşamasında eğitim veriyoruz. Kooperatif ortaklarımız ve gönüllülerimizle birlikte verdiğimiz hizmetleri geliştirmeye ve en iyi şekilde icra etmeye çalışıyoruz.


Herkes gelebiliyor mu size?

Arda: Herkes hizmet alabilir tabii ki ancak bizim önceliklerimizde dezavantajlı gruplar yer alıyor.

 

Görselde kooperatifçilik ilkeleri yer almaktadır.

 

Dezavantajlı gruplar içinde hangi gruplar yer alıyor?

Arda: Mülteciler, engelliler, genç işsizler, kadınlar, ev işçileri…

Eda: Bizim proje geliştirme, uygulama ve veri analizi oluşturma alanlarında odaklandığımız gruplar genel olarak dezavantajlı gruplar. Fakat her türlü kooperatife kuruluşunda, danışmanlık sürecinde veya iç eğitimlerinde destek oluyoruz. Sadece dezavantajlı grupları temsil eden kooperatiflerle değil her tip kooperatifle çalışıyoruz.

 

Kooperatifleşebilmenin avantajları neler?

Eda: Sürdürülebilir, şeffaf, demokratik, insana yaraşır bir yaşam ve iş olanağı kooperatiflerin temel prensipleridir. Krizlerden sonra ayakta kalan en iyi işletmeler kooperatifler. Hatta %20’lik büyümeler göstermiş bu kooperatifler. Kooperatifler genelde kriz döneminde akla gelir.

Arda: Kooperatif bir işletme modelidir ve biz bu modeli savunuyoruz. Bireysel olmanın dışında birlikte üretmenin yararlarından biri de kriz gibi durumlarda patron çalışanları işten çıkarabilir ancak kooperatifler bu durumların üstesinden hep birlikte gelebilir.
Eda: Kooperatifler birlik ve beraberlik duygusunu temsil ederek toplumsal davranış haline getirebilen yapılardır. Kooperatif ortağı bir kişi kendisi gibi düşünen, ortak hedefe hizmet eden yaratıcı ve yapıcı mekanizmalar inşa eder. Bu dayanışmacı yapı özellikle ekonominin çalkantılı olduğu, kaynaklara erişimi sınırlı olan, sermaye sıkıntısı çeken toplumların kurtarıcısı konumundadır. Kooperatifler; toplumsal kalkınmayı, gelir adaleti içinde sağlayan en sağlam işletme modelleridir.


Sosyal dayanışma ekonomi modelinden bahseder misiniz?

Arda: Bireysellikten çıkan, bencilliğin önüne geçen her türlü kolektif üretim sosyal dayanışma ekonomisine giriyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tanımına göre; “Sosyal dayanışma ekonomisi, dayanışmayı kamçılayan, sosyal ve ekonomik amaçlar güden, mal, hizmet ve bilgi üreten kooperatif, dernek, vakıf, ortak çıkar toplulukları ve sosyal işletmelerden oluşur.” Kısaca Sosyal Dayanışma Ekonomisi bireysel zenginleşmeden ziyade hep birlikte daha yaşanılabilir bir hayat oluşturma gayesi taşımak demek. Sosyal dayanışma ekonomisi buna en uygun model. Tüm amacımız bunu yaygınlaştırabilmek. Kapitalizm hayatımıza o kadar yerleşmiş durumda ki insanların çoğu böyle bir yolun olduğunun farkında değil.

 

Dirençli bir toplum yaratma gayenizden bahsediyorsunuz. Bunu anlatır mısınız biraz?

Eda: Dirençli toplum için kendi kendini yaratan ve sürdüren, var olan, sorunu gören ve çözüm üreten toplum modelidir diyebiliriz. Çoğulcu yapıya sahip olan bu sistem sadece sosyal alanlarda değil iktisadi alanlarda da kendini gösteren bir yapı oluşturmaktadır. Özerkliği olan fakat devlet ve bileşenleriyle de bağlantılı, besleyici manevralara sahip bir sistem. Kooperatiflerin varlığı ve sürdürülmesi dirençli toplum oluşturma yolunda önemli bir yere sahiptir çünkü kooperatifler özellikle sosyal kooperatifler, var olan soruna çözüm olarak kurulur ve aynı zamanda var olabilecek kriz dönemleri gibi sorun teşkil eden noktalarda da dirençli ve sağlam yapıları kurar.


Kimler gönüllü olabilir?

Eda: Herkes gönüllü olabilir. Sosyal kooperatifçiliğin 7 temel prensibi var. Herkese açık olmak da bunlardan biri örneğin.

Arda: Gönüllü olarak kooperatifte bulunmak için illaki kooperatifler hakkında uzman olmanıza gerek yok. Herkes kendi uzmanlığı ile ilgili olarak kooperatife ne sunabiliyorsa onu sunuyor. Ayrıca kişiler kooperatif içinde birbirinden destek de alabiliyor. Kooperatif içinde, bilgi ve beceri düzeylerimizi iç eğitimler vasıtasıyla eşitliyoruz. Örneğin; ben Office programlarını kullanmayı iyi biliyorum. Kooperatif içerisinde Office programları kullanılarak yapılacak bir işi halledebilirim veya kooperatif ortaklarına veya gönüllülerine bu konuda iç eğitim vererek destek olabilirim.

Benzer yazılar
#KONSER
Her pazartesi olduğu gibi bu pazartesi de size bu haftanın kaçırılmayacak etkinliklerini listeledik. İyi eğlenceler İzmir. 
Editör
24 Haz 2019
#KAMP
Kuşadası Merkez'e yakın, doğa içinde yapacağınız bir tatil mi arıyorsunuz? İster kamp ister bungalov evlerde kalın Dereli Kamp sizi huzuruyla ve eşsiz...
Zeynep Öztürk
23 Haz 2019
#AQUAPARK
Tabanlarınız patlayana kadar merdiven çıkmaya, mayonuz yırtılana kadar kaymaya var mısınız? Deşarj olmak isteyenler için İzmir'e yakın en iyi aquapark...
Gülay Güler
21 Haz 2019
#DÖVME
Ezgi Beyazıt handpoke, yani makine kullanmadan iğneyle yaptığı dövmelerle ilkelliği modernize etmiş. Üstelik atölyelerine katılarak siz de bu yöntemi ...
Seçil Şeker
21 Haz 2019
#SANAT
Sadi Tekin Ankara’da doğan, İzmir’de büyüyen bir illüstratör. 1994’te Marmara Üniversitesi GSF Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü’nde okumak için İstan...
Kardelen Uysal
20 Haz 2019
#TARIHI YAPI
Tarih sevenleri şöyle alalım. Otuzbeşlik ailesi olarak İzmir'deki antik kentleri ve açık hava müzelerini listeledik. Haydi durmayın! İzmir’in antik do...
Zeynep Öztürk
17 Haz 2019
#TIYATRO
#KONSER
   
Editör
16 Haz 2019
#KAMP
  Üzerinizi yıldızların örttüğü, ağaçların, denizin kokusuyla uyuyup uyanabileceğiniz, denize girebileceğiniz muhteşem kamp alanları var İzmir’de. Ner...
Kardelen Uysal
15 Haz 2019
#CAFE
Siyah dondurma ya da içecek gördüğümüzde ilk aklımıza gelen gıda boyası oluyor ki bu çok normal. Alsancak'ta bulunan Wavy, ön yargılarımızı yıkmamızı ...
Zeynep Öztürk
15 Haz 2019
#HEDIYELIK EŞYA
Çocukluğumuzdan itibaren kahramanımız olan babalarımız için naçizane bir hediye listesi düzenledik. Ne alsak, ne kadar sevsek az... Bir gülümsesek onl...
Seçil Şeker
13 Haz 2019
#BEACH CLUB
Deniz, kum, güneş ve eğlence merkezi olan Çeşme'de birçok beach club bulunmakta. Hem denizin hem eğlencenin tadını çıkarmak isteyenler için Çeşme'nin ...
Gülay Güler
13 Haz 2019
#KITABEVI
#KITAP
#CAFE
Alaçatı'nın hareketli hayatına bir kitap kafe molası vermek ister misiniz? Sizin için harika bir keşfimiz var!    Alaçatı'ya hoş geldiniz. Sizi biraz...
Seçil Şeker
12 Haz 2019
#RESIM
Fotoğrafta sanatçının eserinin fotoğrafı mevcut. Eserde ikiye bölünmüş bir daire var. Dairenin içinde sarı, turuncu, kırmızı, renkli noktalar beyaz f...
Kardelen Uysal
11 Haz 2019
#KONSER
Bu hafta İzmir'de gidilebilecek en iyi etkinlikleri derledik. Can sıkıntısına son veriyoruz!      Selda Bağcan, 7 Haziran günü Musicorium Alaçatı Sa...
Editör
9 Haz 2019
#KONSER
Şehrin ritmi içinde bir perküsyon üstadı; Hamdi Akatay, bütün projelerini “Hamdi Akatay in The City” adı altında topladı. Şehirdeki ritmleri caz ve kl...
Editör
9 Haz 2019
#SAHIL
Şirin bir beldemiz olan Foça; Eski Foça ve Yeni Foça olmak üzere iki kısımdan oluşmakta. Eski Foça'nın mimari yapısı çok hoştur. Taş evleri, kalesi, y...
Gülay Güler
9 Haz 2019
#OTEL
  Ege balıkları, roka, Rum mezeleri ile rakı keyfi sürmek isterseniz adresiniz Foça’dır. Kendine has bir havasıyla Foça; gittiğinize asla pişman olmay...
Zeynep Öztürk
8 Haz 2019
#GEZI
                                                            Masallara inanır mısınız, peki ya efsanelere? Bir rivayete göre Eski Foça'da nerede old...
Zeren Tuğçe Erbil
8 Haz 2019
#OTEL
  Karaburun-Mordoğan'ın sahilleri öyle temiz, denizi öyle mavi ki anlatılmaz yaşanır. Suyu ne sıcak ne soğuk, adeta "gel bana" diyor. "Karaburun'da ne...
Zeynep Öztürk
7 Haz 2019
#GEZI
Keşfedilmesine ramak kalmış bir yerden bahsedeceğiz bugün sizlere. Bir kere gittiğinizde sizi kendisine aşık edecek olan bu yer; Karaburun. Denizinin ...
Zeynep Öztürk
7 Haz 2019
#YÜZME
  Karaburun; dantel gibi işlenmiş, irili ufaklı birbirinden bakir koylara sahip. Karaburun'un yolları virajlı ama bu sizi korkutmasın, inanın her vira...
Gülay Güler
7 Haz 2019
#CAFE
Kış geldi diye Alaçatı’dan vazgeçecek değiliz! Minik hafta sonu kaçamaklarınızda bir kahve içip kırk yıl hatır alın diye sizlere Alaçatı’nın kahve dur...
Seçil Şeker
6 Haz 2019
#YEMEK
Dondurma denince aklımda da kalbimde de akan sular duruyor. Hatta donuyor ve koca bir top dondurmaya dönüşüveriyor. Şimdi “Hepsini mi denedin, yok art...
Seçil Şeker
6 Haz 2019
#OTEL
   İzmir Seferihisar, Türkiye’nin ilk Citta Slow’u yani “Sakin Şehri”. Bu ünvanı 2009 yılında almış. ¨Peki nereden alınıyor bu unvan? ¨ derseniz açıkl...
Zeynep Öztürk
5 Haz 2019
#SAHIL
Ülkemizde slow city (sakin şehir) unvanına sahip olan ilk ilçemiz Seferihisar'a, hafta sonu rahatlıkla gidebilirsiniz. Sakin bir tatil geçirmek isteye...
Gülay Güler
5 Haz 2019
#GEZI
#YEMEK
Seferihisar’a bir kere gidip “Bana yetti buralar.” diyen henüz görülmedi. Bir giden bir daha gidiyor, sakinliğine alışan beyaz yakalılığı bırakıp bura...
Seçil Şeker
5 Haz 2019
#SAHIL
İzmir merkezden denize girebileceğiniz en yakın ilçe Urla'dır. Hoop merkezden yarım saatte Urla'dasınız. Kalabak sahilinden, Balıklıova sahillerine...
Gülay Güler
4 Haz 2019
#YEMEK
Kahvaltı, Türk kültüründe hatırı sayılır bir yere sahip. Günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı özellikle pazar günleri bir başka önemseriz. Bu keyifli...
Bensu Tekin
3 Haz 2019
#GEZI
 Huzurun adresi Urla'da kuş sesleriyle uyanırsınız. Urla rüzgarı ile de meşhurdur. İzmir cayır cayır yanarken Urla püfür püfür esmektedir. En güzel...
Gülay Güler
3 Haz 2019
#KONSER
Bayram haftasında konserlere doymaya hazır mısınız? Kenan Doğulu'dan Selda Bağcan'a, Gülşen'den Yıldız Tilbe'ye uzanan gecelerde bağıra bağıra şarkı s...
Editör
2 Haz 2019
#OTEL
  Ah ne güzeldir, Çeşme şimdi! Çeşme planınız varsa ve nerede kalacağım diye kara kara düşünüyorsanız bu liste tam size göre. Bayram tatilinde Çeşme k...
Zeynep Öztürk
2 Haz 2019
#KAMP
Şehir ahalisi, apartman çocukları için betondan kurtulmanın, egzoz dolmuş ciğerleri, stresten pelteleşmiş zihinleri iyileştirmenin en iyi yolu doğaya ...
Gülay Güler
1 Haz 2019
#SAHIL
 Tatil başladı, Çeşme'de hangi plajlarda serinlesem diye düşünüp duruyor musun? Sana bu konuda yardımcı olabilmek için bu serinletici listeyi düzenled...
Gülay Güler
1 Haz 2019
#SPOR
¨Suyu sevin ve sizi değiştirmesine izin verin.¨ diyor Gizem Çalışkan. Gizem Çalışkan kim mi? Kendisi 1988 doğumlu, Ege Üniversitesi Amerikan Kültürü v...
Zeynep Öztürk
31 May 2019
#OPERA
Kaynak: İzmir Devlet Opera ve Balesi   Operadan Müzikale; Unutulmayan Melodiler 13 Haziran’da Kültürpark Atatürk Açıkhava Tiyatrosu’nda…   İzmir Devl...
Editör
31 May 2019
,
Başa Dön
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası
,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.