Hermes Sahaf: Sahaflardaki kitapların kokusu eski güzel günlere tekabül ediyor

#KİTABEVİ
Kardelen Uysal
23 Jan 2020

Uzun yıllar boyunca İstanbul'da faaliyet gösteren Hermes Sahaf, İzmir'e taşındı. İçeri girer girmez kitapların, nostaljinin, tarihin ve tarihe dair bir şeylerin sizi karşıladığı bir yer Hermes Sahaf. Sahibi Ümit Nar'la ikinci el kitapçı olmakla sahaf olmak arasındaki farkları, iyi bir sahaf olmak için gereken nitelikleri, okuma müptelalığını, bir sahafın kurduğu hayali, kitapların meta değerini aşan anlamlarını ve deliliği konuştuk. Küçükyalı'ya yolunuzu düşürüp bu sihirli yeri keşfederseniz mis kokulu kitaplarla karşılaşır, Ümit Nar'ın keyifli sohbetiyle yaşamınıza güzellik katarsınız.

 

 

 

Hem tenor hem askerdiniz. Biraz hayat hikayenizden bahseder misiniz?

Tenorluk aslında torpilli bir şeydi, onu çok saymasak da olur. 1991 senesinde astsubay olarak göreve başladım. 2007 senesinde mecburi hizmeti doldurunca istifa ettim. Askerlik yaparken bir yandan kalbim hep sivil hayattaydı. Askerlik kolay bir iş değil, insanın kendi ruhunu da rahatlatması gerekiyor, kendine dair bir şeyler yapması gerekiyor. 1994 yılında kendimi neredeyse zorla İstanbul’a tayin ettirdim.

 

İstanbul'da şiir akşamları düzenledik, Nazım Hikmet anmaları yaptık. Koroya dahil olup tenorluk yaptım. Barış ve dostluk konserleri verdik. Asıl derdim sahaflık yapmaktı. Mecburi hizmeti bitirmeyi beklerken bu tip şeyler yaptım. İstanbul’da Aslıhan Sahaflar Çarşısı’nda bir beş sene kadar işi öğrenip, çıraklık yapıp sahaflık yapmak istiyordum. Koşullar planlarımı hızlandırmama sebebiyet verdi. 2008’de işe başladım dükkanı devralarak. Sahaflık dediğiniz hikaye usta çırak ilişkisi üzerinden yürürdü eskiden. Pasajdaki şansım Halil Bingöl ve Emin Nedret İşli gibi bir sürü tecrübeli ustadan mesleği ve ticareti öğrenmem oldu. Bilgilerini sakınmadılar. Dükkanı devraldığım Ali Bağı deneyimlerini, kitap bulmaktaki kaynaklarını benimle paylaştı.

 

Festivaller işi öğrenmemiz açısından çok değerli. Aynı zamanda festivallerde esnaf birbirini tanıyor ve bir örgütünüz, hukukunuz oluşuyor. Gezi direnişinden sonra Beyoğlu’nda sıkıntılar çıkmaya başladı. Olaylar politik meselelere evrildi. Beyoğlu kültürel merkez olmaktan çıkamaya başladı. Bir dönem annemin rahatsızlığından dolayı dükkanı devredip Manisa’ya gidip gelmeye başladım. Ardından İzmir’e taşınmaya karar verdim.  

Hermes Sahaf'ın önünde Ümit Nar ellerini cebine koymuş poz veriyor. Burası elden geçirilmiş, eski bir bina.

İzmir’e geldiniz. Kentten beklentileriniz neler?

Mesleğimi daha fazla yapmak istiyorum. Birtakım maddi kaygılarla istemediğimiz çok popüler kitapları da satmak zorunda kalıyoruz. Sahaflık yapmak istiyorsak, kendimizi böyle tanımlıyorsak üretim yapmamız gerek. Eski kitapları, belgeleri toplamamız gerekiyor. Efemera denilen bir şey var; sosyal tarih okuması anlamında çok kıymetli bir şey. Bunları biriktirip ilgilileriyle buluşturmak istiyorum.

 

Modern çağda zor ama edebiyat mahfili, edebiyat merkezi gibi bir yer yapmak istiyorum. Hermes'in insanların çay, kahve içip ortaya bir konu attığı, bu konuları konuşup tartıştığı bir yer haline gelmesini istiyorum. Dost meclisi oluşsun istiyorum. Söyleşiler ve imza günleri yapmayı da istiyorum. Ayrıca bir de mezat yapmak istiyorum; kitabiyat sohbetleri de yapabilmek adına. Hermes'i hem sahaf hem de kültürel işlerin yürüdüğü bir alana dönüştürmek niyetindeyim.

Sahaflıkla ikinci el kitapçı olmak arasında nasıl bir fark var?

Bugün dönüp baktığımda dükkanı ilk açtığımda adına Hermes Sahaf koyduğuma çok pişman oldum. Sahaf yazınca sahaf olduğunu sanıyor insan. Halihazırda toplasan on sahaf vardır Türkiye’de. Bahtiyar İstekli, Emin Nedret İşli, Halil Bingöl, Lütfü Seymen ve Lütfü Bayer ilk aklıma gelen isimler. Meslekte yirmi beş seneden fazla deneyime sahip bu insanlar. Bazı sahaflar Osmanlıca bilir hatta çeviri yapabilirler. Sahaflar dünya derya bilgiye sahip insanlardır. Osmanlıcayı bilmekle başlayan, alfabeleri tanımakla devam eden gereksinimleri vardır sahaflık mesleğinin. Kendimi hala sahaf gibi hissetmiyorum ama o yolda ilerlemeye çalışıyorum, onlardan biri olmaya çalışıyorum. İkinci el kitapçıların da sahafların da dikkat etmesi gereken merdiven altı yayınevlerinin bastığı kitapları ayırt etmektir. 

Sadece para için yapılan değil başka takıntıları da olan bir müptelalık diyorsunuz işiniz için. Nedir sizi müptela yapan? Nedir o takıntılar?

Eskişehirliyim, orada kitapbank vardı. İşçi çocuğuydum, anneme yoğurtların fiyatının arttığını söyler artan paraları biriktirip kitap alırdım. Teksas Tommiks’in ardından Jules Verne, Jack London gibi yazarları okumaya başladım. Okumak kimi insanın hobi dediği bir şeydir. Oysa okumak ciddi emek ve mesai isteyen, müptela olmayı gerektiren bir eylemdir.

 

Takıntı kısmına gelirsek; ben akıl hastalıkları ile ilgili kitapları topluyorum. Akıl hastalıkları çok ilginç ve geniş bir konu. Çok basit bir örnek vermek isterim. İnilti diye bir kitap vardır. Bakırköy Akıl Hastalıkları Hastenesi’nde yatan şizofren hastasının yazdığı bir şiirde şöyle tanımlıyor hastalığı:

“Koptu gönlümün freni

Bana diyorlar şizofreni.”

 

Freud ile ilgili Ruh ve Akıl Hastalıkları ile ilgili İzzettin Şadan’ın çevirisini yaptığı bir kitap var. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstütüsü adlı kitabındaki Doktor Ramiz karakteri. Ahmet Hamdi Tanpınar ve İzzettin Şadan aynı zamanda arkadaşlar. İzzettin Şadan aynı zamanda Münir Özkul’un dayısı. Bu tip çok ilginç bağlantılar var.

 

Ucu bucağı yok delilik konusunun. Bir dönem Urfa’da yaşadım, delilik hakkında sözlü tarih çalışması yaptım. Orada deliliğe daha dini bir yerden bakılıyor, “Deliler aklımızın zekatıdır” diye bir lafları var. On yedinci yüzyılda işkencevari bir biçimde tedavi edilirmiş delilik. Bir dönem kilise para kazanmak için akıl hastaneleri kuruyor ve Paris nüfusunun yüzde birinin akıl hastanesine yatırıldığı dönemler yaşanıyor. Bir yığın hikayesi var deliliğin. Ben de bunları toplamayı seviyorum.  

Ezelden beri kitap okuyan bir insandınız. Bu işe girdikten sonra okuma yaşamınız nasıl şekillendi?

Okurluktan okur satarlığa geçtiğim zaman çok büyük bir dünya ile karşılaştım. İçeri giren okur sizin her kitabı tanıdığınızı düşünüyor. Bu konuda zayıf olduğumu fark ettim. Mark Twain’e saygısızlık etmek istemem ama Amerikan edebiyatından uzak duruyordum. Paul Auster gibi yazarları çok sevmeye başladım. Don Kişot’u orijinal dilde okuyabilmek için İspanyolca öğrenmeye başladım.

Mesela kişisel gelişim kitaplarını sevmem ama onu bile okumaya başladım. Ancak o kitapları okursanız okuyucuları yavaş yavaş farklı kitaplara da yönlendirebiliyorsunuz.  Güncel siyaset kitapları okumaya başladım, Osmanlıca öğrendim. İnsanlar o kadar çaresizler ki yaşadığımız dönemde bir şeylere yaslanmak istiyorlar. Kişisel gelişim de new age dine dönüştü aslında. Bir saat içinde insanlara iyi gecelebilecek bir kişisel gelişim kitabı yazabilirsiniz. Anak bunlar altı boş şeyler; ayağınızı koyuyorsunuz ve sonra bir uçurumdan aşağı yuvarlanıyorsunuz. Ancak bunarı okursanız insanları Freud’a, Jung’a yönlendirebiliyorsunuz. Siz kitap öneriyorsunuz, o kişiler bir sene sonra size kitap önerebiliyorlar. Bu karşılıklı bir öğrenme süreci.

Ümit Nar kitapların yanında gülümseyerek poz veriyor.

Kitapların meta değerini aşan gerçek anlamları vardır diyorsunuz. Nedir o değerler?

Kültür endüstrisi dediğimiz bir kavram var. Kitapların daha fazla üretilmesiyle bir meta değeri oluştu. John Berger’in incecik bir kitabını okuyordum Bozcaada’da. Kaldığım yere ayraç koyup plaja gittim. Kuma yatıp kitabı açtığımda kitabın yeni bölümünde “Sırtımı kumlara verdim, yüzümü güneşe döndüm” yazıyordu. Bu meta değeriyle açıklanamaz.

Bizlere iyi ve kötü hissttiren kitaplar var. İnsanların yaslanacak bir şey aradıklarını söylemiştim; nostalji duygusu bu yüzden de çok kıymetli. Sahaflardaki eski kitapların kokusu ya da yaşanmışlığı eski güzel günlere tekabül ediyor. Kitaplar o güzel günleri anımsatıyor. Jules Verne dediğimizde en basitinden çocukluğuma dönüyorum.

“Hepimizin hayalinde Müteferrika ya da Kahire Bulak Matbaası’ndan çıkma kitap bulmak vardır” diyorsunuz. Kıymetini anlatır mısınız bunun?

İbrahim Müteferrika, Osmanlı'da kitap basan ilk müslüman matbaacıdır. Mühtedidir, kendi matbaasında Van Kulu Lügati başta epey kitap basmıştır. Bu kitaplar çok kıymetlidir. Incunabula da bu dönemden yani 1729'dan yüzyıl başına kadar basılan kitapları anlatan bir tanımdır (ki bu Avrupa'da da böyledir), her sahafın hayali bu kitaplardan bulabilmektir. Bir de Osmanlı döneminde önemli bir kültürel merkez olan Kahire Bulak Matbaası'nda basılan kitaplar değerlidir. Bu iki grup kitap hem madden hem manen yüksek değer taşır.

Mikro direniş alanları yaratıyorsunuz sahaflar olarak. Bu sistemin içinde mikro direniş alanları nasıl kuruluyor, nasıl bir etki yaratıyor?

Mikro direniş aslında Michael Hardt ve Antonio Negri adlı komünist düşünürlerin İmparatorluk kitabında kullandıkları bir kavram. Kitapta İmparatorluk olarak çok uluslu şirketlerle ulus üstü özneler diye tabir edilen, sistemin dayattığı yapılardan bahsediyor. Devletlerden bağımsız böyle bir yapı oluşmuş durumda, bu hepimizi baskılıyor. Bizim de inandığımız bir dünya ve sahip olduğumuz değerler var. Kendimize küçük küçük kale duvarı gibi yerler buluyoruz. Benzediğimiz insanlarla arzu ettiğimiz şeyleri yaparız. Mikro direnişten kastım bu. Bunu ben kitapçılık alanında yapabilirim, bir başkası akademisyendir kendi alanında yapabilir. Böylelikle küçük alanlar birleştirilerek makro düzeyde güzel bir dünyaya yol açabiliriz.

Hermes Sahaf'ın içinden bir görüntü. Plaklar, kasetler, pikap ve kitaplar var. Bir levhada eski kitaplarınız, plaklarınız alınır yazıyor.

Hermes kimlere göre bir yer? Kimler gelsin?

İyi edebiyat sevenler, sosyal bilimlere merak duyanlar, kendini iyi okur diye tanımlayan insanların gelmesini isterim. İyi okuyan ve düşünen insanların gelmesini diliyorum.

Eklemek istediğiniz bir şey var mı?

25 Ocak Cumartesi saat 15.00’te günü açılışımız olacak. Efdal Sevinçli’den Asuman Susam’a Semih Çelenk’ten Ömer Durmaz’a kadar pek çok değerli kişi ve okuyan insan katılacak. O gün veya sonraki günlerde kapım her zaman açık. İşimi çok severek, bayılarak yapıyorum. Bunu doğrulamak için de iyi okurların, iyi insanların gelmesine ihtiyacım var. Güzel kahvem var, onun için bile gelebilirler.

 

Söyleşinin sonunda Ümit Nar’ın dostu, 2012’de edebiyata geçiş yapan Feridun Andaç, Küçük İskender gibi isimlerle çalışan yazar Ali Ulaş Akalın yan okumaları Nar sayesinde yaptığını, sadece okuyucuların değil yazmak isteyenlerin de buraya gelmesi gerektiğini belirtti.

Hermes Sahaf'ın web sitesini ziyaret edebilir; Facebook, Twitter ve Instagram üzerinden takip edebilirsiniz.

 

Not: Fotoğraflar görme engelli okuyucularımız için betimlenmiştir. Görsellerin altında bulunan yazılar bu amaca hizmet etmektedir.

Benzer yazılar
#SANAT
#RESİM
Kentler yalnızca ulusların değil, bireylerin de kişisel tarihlerinin önemli bir parçasıdır. Bu yüzden kent manzaraları b...
Çağatay Olgun
3 Apr 2020
#SAĞLIK
#YAŞAM
İzmir Büyükşehir Belediyesi COVID-19 salgınına karşı önlemler almaya devam ediyor. Şehirde dezenfeksiyon, sosyal mesafe ...
Editör
2 Apr 2020
#SİNEMA
Evde sinema keyfine Türk filmlerini katmak isteyen sinema tutkunları, 2000'lerin mutlaka izlemeniz gereken 10 Türk filmi...
Gülay Güler
1 Apr 2020
#EVDEKAL
#DİJİTAL PLATFORM
YouTube popüleritesini kaybetmeyen ve her geçen gün daha da yükselen bir sosyal medya platformu. Kimi zaman eğlenmek, ki...
Seçil Şeker
30 Mar 2020
#TEKNOLOJİ
Bu uygulamalar sayesinde zihninizi, bedeninizi ve el becerilerinizi geliştirebilir; evde geçirdiğiniz zamanı ve molaları...
Gülay Güler
30 Mar 2020
#TİYATRO
İnsanın, toplumun, tarihin, düşlerin, umudun elçisi olan tiyatro geçmişten bugünümüze insanın baktığı en değerli aynalar...
Kardelen Uysal
27 Mar 2020
#EDEBİYAT
#PSİKOLOJİ
Kitap okumayı sevenler, vakit ayıramayıp yeniden bir şeyler okumak isteyenler için kitap listesi hazırladık. Önerdiğimiz...
Kardelen Uysal
25 Mar 2020
#PODCAST
Gündem, teknoloji, edebiyat, kişisel gelişim, spor, sanat gibi pek çok konuda birbirinden farklı ve değerli görüşlerin a...
Seçil Şeker
25 Mar 2020
#BULUŞMA
#ÇEVRİM İÇİ ETKİNLİK
12min.me İzmir'in ilk dijital buluşması "NERD'esin?" 25 Mart Çarşamba akşamı saat 19.00’da video konferans uygulaması Zo...
Editör
23 Mar 2020
#MÜZE
#SANAT
Dünyanın en önemli müzeleri çevrim içi ziyarete uygun biçimde kapılarını açtı. Sanatın en eski ve en güncel eserlerini i...
Kardelen Uysal
22 Mar 2020
#SİNEMA
Kendini sinematik evrende kaybetmek isteyenler için kimseden duymadığımız ama izlemeye değer bulduğumuz filmleri yıl, tü...
Gülay Güler
21 Mar 2020
#MÜZİK
Şirin Pancaroğlu, Washington Post Gazetesi tarafından uluslararası ölçekte büyük bir yetenek olarak nitelendirilen çok d...
Kardelen Uysal
18 Mar 2020
#SANAT
Yaklaşık otuz yıldır ekranlardan tanıdığımız ünlü oyuncu Canan Hoşgör artık İzmirli. Hoşgör, İstanbul'un kaosundan o kad...
Gülay Güler
16 Mar 2020
#BİNİCİLİK
#RESTORAN
#ETKİNLİK ALANI
Manej Urla, bir babanın kızının hayalini gerçekleştirme hikayesi. Aylin at ister, baba Yaşar Bey atı alır, at için yer y...
Gülay Güler
14 Mar 2020
#MÜZİK
Ağustos ayında Ohrid Uluslararası Çoksesli Korolar Yarışması'nda ülkemizi temsil etmeye hazırlanan A Capella Gramofon Ko...
Kardelen Uysal
11 Mar 2020
#STAND-UP
#TİYATRO
Aşk Yeniden dizisinin Şaziment'i olarak hayatımıza girip yıllardır bizi bizden çıkardığı malzemelerle güldüren komedyen ...
Seçil Şeker
10 Mar 2020
#YEMEK
#RESTORAN
Gastronomi mezunu Didem ve Alp Türkmenoğlu okulda tanışıp, aşık olurlar. On sene boyunca İstanbul'da yaşayan, çeşitli re...
Gülay Güler
9 Mar 2020
#KONSER
#TİYATRO
izmir'de bu hafta konser, opera, tiyatro oyunu gibi pek çok etkinlik bizleri bekliyor. Haftaya başlamadan önce listemize...
Editör
9 Mar 2020
#SOSYAL SORUMLULUK
Konak Belediyesi, Kadınlanlar Günü'de kadına yönelik şiddete dikkat çekmek adına “Kadın Doğmak” adlı projeye imza attı.
Editör
7 Mar 2020
#SÖYLEŞİ
#BULUŞMA
Almanya'nın Hamburg şehrinde başlayıp, kısa sürede tüm Avrupa’ya yayılan buluşma etkinliği 12min.me Türkiye’de İstanbul’...
Editör
7 Mar 2020
#FESTİVAL
5-22 Mart 2020 tarihleri arasında gerçekleşecek 14'üncü İzmir Uluslararası Kukla Günleri, 23 ülkeden 50 kukla tiyatrosu ...
Editör
5 Mar 2020
#RESİM
#YOGA
#ATÖLYE
Bu ay sizler için hem kişisel gelişiminize destek verecek hem de size yeni bir hobi kazandıracak atölyeleri listeledik.
Seçil Şeker
5 Mar 2020
#SİNEMA
Mart ayında Karaca Sineması'nda, Nazım Hikmet Kültür Merkezi Konak Halk Sahnesi'nde, İzmir Sanat'ta birbirinden güzel fi...
Kardelen Uysal
3 Mar 2020
#KONSER
Mart ayında da İzmir, birbirinden etkileyici konserlere sahne olmaya devam ediyor. Listemizde rock müziğin kralları Duma...
Gülay Güler
1 Mar 2020
#EĞLENCE MEKANI
#BAR
#RESTORAN
Partileri, kampanyaları, pazarları ile açıldığı günden beri İzmirlinin yakından takip ettiği Soweto ile yarattıkları mod...
Seçil Şeker
27 Feb 2020
#SOSYAL SORUMLULUK
damla yur, yıllarca büyük gazetelerde haberler yapmış, yazılar yazmış bir feminist. Türkiye'nin sancılı süreçlerinde gaz...
Kardelen Uysal
26 Feb 2020
#FESTİVAL
#ÇOCUK
#TİYATRO
Dünyanın en iyi kukla sanatçılarını ağırlayan Uluslararası İzmir Kukla Günleri, 5-22 Mart tarihleri arasında tüm İzmir'i...
Gülay Güler
26 Feb 2020
#TİYATRO
#MÜZİKAL
#FESTİVAL
Toplumsal dayatmaların sorgulandığı, büyük ustaların anıldığı, Charlie Chaplin Komedi Ödülü sahibi oyunlar bu ay İzmir'e...
Kardelen Uysal
25 Feb 2020
#SPOR
İzmir'in ilk Enduro MTB (Dağ bisikleti) organizasyonu 6-7-8 Mart tarihlerinde gerçekleşecek. Etkinlik kapsamında düzenle...
Editör
24 Feb 2020
#SİNEMA
#FESTİVAL
Üç senedir Kadın Yönetmenler Festivali düzenliyor. Festivalde birbirinden güzel seçkiler ve programlar yer alıyor. Festi...
Kardelen Uysal
24 Feb 2020
#TİYATRO
#SİNEMA
#KONSER
Bu hafta cemre suya düşüyor, bahar iyiden iyiye geliyor. Peki biz bu hafta hangi etkinliklere düşeceğiz hepsi listemizde...
Editör
24 Feb 2020
#SPOR
İzmir'de skydiving'den kaya tırmanışına, rüzgar sörfünden tüplü dalışa, ATV'den go-kart'a birçok ekstrem spor seçeneği b...
Gülay Güler
21 Feb 2020
#TİYATRO
Eğitmen, oyuncu ve yönetmen İbrahim Güngör ve koreograf, oyuncu ve eğitmen Jülide Derya ile Tiyatro Terminal'de tiyatro ...
Kardelen Uysal
20 Feb 2020
#SOSYAL SORUMLULUK
Birleşmiş Eller, duyduğu, gördüğü her yere yardım eli uzatmaya çabalayan bir oluşum. Ayrımların sosyal adaletsizliği kör...
Kardelen Uysal
18 Feb 2020
#SİNEMA
Farklı sinema türlerine merakınız varsa, bağımsız filmlerden, dünya sineması örneklerinden seçkiler izlemeyi seviyorsanı...
Kardelen Uysal
17 Feb 2020
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade