R
GİRİŞ
TR
EN

İzmir Efsaneleri 

#HİKAYE VE MASAL
İrem Gölcük
6 Jul 2019

Peri masallarına ve efsanelere inanır mısınız? Şu anda olmasa da küçükken çoğumuzun inandığı masallar ve efsaneler vardır. Peki ya hiç güzel şehrimiz İzmir hakkındaki efsaneleri duydunuz mu? Duymamış olanlar için birkaç tanesini sizlerle paylaşmak istiyoruz.  

Passionary of Weissenau, Seven Sleepers of Ephesus (1170-1200)

Selçuk’ta Yedi Uyurlar Efsanesi 

Zamanında Dakyanus adı verilen iyi kalpli bir oduncu varmış. Bu oduncu geçimini Efes Dağları'ndan topladığı odunları satarak sağlarmış. Bir gün yolda yürürken yerde yazılı bir taş bulmuş fakat okuyamamış. Taşı şehre götürmüş ve bir esnafa okuması için rica etmiş. Esnaf taşta yazan yazıyı okuduktan sonra oduncuya, taşı bulduğu yeri söylemesine karşın dükkânını teklif etmiş fakat oduncu dükkânı istemediğini söylemiş ve yazıyı sesli okumasında ısrar etmiş. Esnaf, taşı okuyarak oduncuya dönmüş ve bu taşı bulduğu yerde üç küp altın bulacağını ve zengin olup ileride kral olacağını hatta tanrılığını ilan edeceğini söylemiş. Oduncu inanmamakla birlikte merakla taşı bulduğu yere gitmiş ve kazmaya başlamış. Oduncu kazı sırasında bir mahzen ve içerisinde ise gerçekten üç küp altın bulmuş. Altınlarla birlikte zengin olan oduncu servetiyle yoksul kimselere yardımlarda bulunmaya başlamış. O sırada halkın kralı ölmüş ve yeni bir kral seçmeleri gerekmiş. Zaman içerisinde de yaptığı yardımlarla halk arasında ün kazanan Dakyanus, kral olarak seçilmiş. Zaman geçtikçe kendini üstün görmeye başlayan Dakyanus tanrılığını ilan etmek istemiş ve vezirleri toplamış. Vezirlere tanrılığını ilan ettiğini söylemiş fakat vezirlerden altı tanesi ayağa kalkmış kendi tanrılarının olduğunu ve başka bir tanrıya inanmalarının güç olduğunu söylemişler. Dakyanus vezirlerinin kararlarına saygı duymadığını düşünerek sinirlenmiş ve onları huzurundan kovmuş. Altı vezir kralın daha büyük bir kötülük yapacağını düşünmüşler ve korkularından sarayı terk ederek şehirden kaçmışlar. Yolda bir çoban ile karşılaşmışlar. Çobana neden kaçtıklarını anlatmışlar. Çoban, benim de efendim aynı iddialarda bulunmakta ben de sizinle geleceğim diyerek onları saklanmaları için şimdiki Yedi Uyurlar Mağaras'ına götürmüş. Altı vezir ve bir çoban o mağarada uyuya kalmış. Sarayın askerleri onları Efes Dağları'nda aramışlar fakat bulamamışlar. Yıllar sonra uyandıklarında hepsi çok acıktığını söylemiş ve aralarından bir kişi şehre ekmek almaya gitmiş. Uyandıklarında Dakyanus ölmüş fakat yeni krallar bu zengin kralın hazinelerinin nerede olduğunu merak ediyorlarmış. Halka verilen bir emirle kimde o devre ait olan bir para bulurlarsa yakalayıp saraya getirmeleri söylenmiş. Adam ekmek alırken fırıncıya eski para uzatmış ve fırıncı bunu direkt saraya bildirmiş. Saray muhafızları adamı yakalamışlar ve geldiği yeri söylemesini istemişler. Fakat geldiklerinde mağaranın kapısı tanrının emriyle tekrar kapanmış ve bir daha açılmamış. Rivayetlere göre o yedi kişinin mağarada 200 yıl boyunca uyuduğu söylenir. Mağaranın adı ise bu yüzden Yedi Uyuyanlar Mağarası olarak kalır. 

 

Ayı Taşı Efsanesi 

Zamanında dört kız arkadaş ormana çalı kesmeye gitmişler. Çalıları keşmişler ve dönüş yolunda bir yerde oturup dinlenme kararı almışlar. Aralarından bir kız dinlendikleri yerde uyuyakalmış. Kız o kadar huzurlu uyuyormuş ki arkadaşları dönmeye karar verdiklerinde nasılsa uyandıktan sonra dönüş yolunu bulabilir diyerek onu uyandırmamışlar. Kız uyandığında akşam olmuş. Çalıları hemen sırtına yükleyip dönüş yoluna koyulmuş. Kız ormandan aşağıya doğru yürürken bir anda karşısına bir ayı çıkmış. Ayıdan kaçmaya başlayan kız bir süre sonra daha fazla kaçamayacağını fark etmiş ve yere çöküp, “ Allahım bu ayıdan daha fazla kaçamayacağım artık, ya beni taş ya da kuş et” demiş. Dileği kabul olan kız taşa çevrilirken ayı ona ulaşmış ve birlikte taşa dönüşmüşler.  

Bu kayalar Ödemiş, Kiraz karayolu üzerinde Türkönü Köyü'nü 200 metre geçince sol tarafta bulunmaktadır.  

Kral Tantalos Efsanesi 

Bir zamanlar Yamanlar Dağı'nda oturan Tantalos adında bir kral varmış. Bu kral İzmir’in kralı aynı zamanda Zeus’un oğluymuş. Pelops ve Niobe adında iki de çocuğu varmış. Tantalos tanrılar ile birlikte yemek yiyebilen tek insanmış. Kral Tantalos tanrılara duyduğu kin yüzünden onları insan yiyen durumuna düşürmek istiyormuş. Bir gün çocuklarından birisinin etini kestirerek pişirtip ziyafette tanrıların önüne sunmuş. Tanrılar kralın yaptığı şeye çok sinirlenmişler ve ona bir ceza vermek istemişler. Tantalos’u cehenneme göndermişler. Onu bir gölün ortasına koymuşlar. Susadığında gölden su içmek için eğildiğinde toprak onu içerisine çekiyormuş. Başının üstünden meyve ve yemiş ağacı dalları uzanıyormuş. Her acıktığı için uzandığında rüzgâr dalları ulaşamayacağı yere savuruyormuş. Tantalos yıllar boyu bereketli bir bölgede aç ve susuzluğa mahkûm bırakılmış. Efsaneye göre Tantalos Gölü diye anılan bu göl Yamanlar Dağı’nda bulunan Kara Göl’dür.

Homeros / Smyrna (İzmir) 

Kritheis, şu anki Aliağa ilçesinin hemen yakınında bulunan Kyme şehrinde yaşayan Apelles’in kızıymış. Apelles öldüğü sırada kızına bakması için kız kardeşi Maion’a emanet etmiş. Fakat Kritheis, Phemios adında Smyrnalı bir genç ile kaçmış ve ondan hamile kalmış. Krisheis bir gün Meles kıyılarında çamaşır yıkadığı bir vakit doğum sancıları başlamış ve bir erkek çocuk dünyaya getirmiş. Bu doğan çocuk Homeros’tur. Homeros’a verilen lakaplardan biri de Melesigenes’dir ve bu efsaneden kaynaklandığı düşünülmektedir. Homeros batı edebiyatının ilk büyük eserlerinden İlayda ve Odysseia ile edebiyata büyük bir katkıda bulunmuştur. 

Artemis / Selçuk 

Artemis, Zeus ve Leto’nun kızı, Apollon’un kız kardeşiymiş. Artemis bir gün ormanda avlanırken karşısına Orion çıkmış ve ona çok büyük bir aşk beslemiş. Apollo, Artemis’in Oreon’a karşı duyduğu bu aşkı çok kıskanmış ve bir oyun hazırlamış. Oreon’un denizde yüzdüğü bir gün yanına gitmiş ve kıyıdan iyice uzaklaşmasını, Oreon’un başının bir nokta kadar görünmesini beklemiş. Bu sırada kardeşi Artemis’i çağırmış ve denizdeki noktayı vurmasını istemiş. Okçulukta çok iyi olan Artemis sevdiği adam olduğunu fark etmeden Oreon’u başından vurmuş. Farkında olmadan işlediği bu suçtan dolayı çok üzülen Artemis babası Zeus’a yalvararak Oreon’u gökteki bir yıldız yapmasını istemiş. Kızını çok seven Zeus, Artemis’in bu isteğini yerine getirmiş ve yarattığı bir takım yıldızının ismini "Oreon" koymuş. 

Pallas and Arachne, Peter Paul Rubens (1636-1637)

Arakhne Efsanesi / Değirmendere 

İzmir’in güneyinde Kolophon adında bir kent bulunuyormuş. Bu kentte ismi Arakhne olan bir kız yaşıyormuş. Bu kız dokumacılıkta o kadar yetenekliymiş ki ülkenin dört bir yerinden orman ve dağ perileri gelip saatlerce onu izlermiş. Kızın yeteneklerinden dolayı herkes ona “Dokumayı Tanrıça Athena’dan mı öğrendin?” diye sorarmış. Bir süre sonra bu sorulara çok sinirlenen Arakhne, bir işi güzel yapması için tanrıçaya ihtiyacı olmadığını ve dokumayı kendi öğrendiğini söylemiş. Bunu duyan Athena çok sinirlenmiş ve kızın yanına giderek bir yarışma önermiş. Her ikisi de aynı malzemelerle istedikleri konuları dokuma hakkına sahipmiş. Athena şehir imgelerini dokurken, Arakhne ise tanrıların zamparalıklarını dokumuş. Motiflerin arasında Zeus ile Europa’nın yasak aşkı da varmış. Athena kızın dokuduğu motifleri gördüğünde çok sinirlenmiş ve Arakhne’i dövmüş. Siniri geçtikten sonra kıza verdiği hasarın farkına varan Athena kıza çok üzülmüş ve onu dişi bir örümceğe çevirmiş. Bu mit nedeniyle Yunanca’da örümceye Arakhne denmiş. 

Androklos Efsanesi / Selçuk 

Androklos, Atina kralı Kondra’nın oğluymuş. Androklos’un Medon ve Neileus adında iki ağabeyi varmış. Bir gün bu üç kardeş tahta kimin oturacağına dair aralarında tartışma yaşamışlar. Neileus kardeşi Medon ’un kral olamayacağını nedeninin ise bir ayağının topal olduğunu ve bu halde hükümdar olursa kimsenin onu ciddiye almayacağını söylemiş. Aralarında bir türlü karara varamayan üç kardeş bir kâhine danışmayı uygun bulmuşlar. Kâhin, Medon’un iyi bir hükümdar olacağını ve kralın o olması gerektiğini söylemiş. Bu duruma sinirlenen Neileus kardeşi Androklos’u da alarak Atina’yı terk etmiş. Neileus Batı Anadolu'daki Miletos’a, kardeşi Androklos ise Ephesos’a yerleşmiş. 

Athena / Çeşme 

Zeus babası Kronos’u yenerek tahta geçmiş. Ancak bir gün aynı şeyin başına geleceği ve kendi oğlunun da onu tahtından edeceğini düşünüyormuş. Bunu değiştirmek için çözümler arayan Zeus, bu olayın Metis’ten doğacak ikinci çocuğu tarafından gerçekleştirileceğini öğrenmiş. Bu nedenle Metis’i her ne kadar çok sevse de onu öldürmeye karar vermiş. Bir gün Zeus, Metis ile otururken onun kılık değiştirip değiştiremeyeceğini sormuş. Metis de bunu yapabileceğini söyleyerek bir aslana dönüşmüş. Metis’e bir su damlasına dönüşüp dönüşemeyeceğini sormuş bu kez Zeus. Bunun üzerine Metis su damlasına dönüşmüş ve Zeus onu birden yutarak ortadan yok etmiş. Birkaç gün sonra başına ağrılar saplanan Zeus demirci tanrısına çekiciyle başına vurmasını istemiş. Her ne kadar bunu yapmak istemeyen tanrı Zeus’un ısrarlarına karşı gelemeyerek isteğini gerçekleştirmiş. Zeus’un yaralanan başından Athena doğmuş ve böylelikle Metis’den ikinci çocuğu dünyaya gelmiş. Zeus Athena’nın hem annesi hem de babası olmuş. 

Herakles / Çeşme  

Herakles, Zeus ile Alkmene’nin oğluymuş. İzmir ilçesine çok yakın olan Erythrai için önemli kahramanlardan biriymiş. Zamanında Erythrai’li kadınlar Herakles heykeline sahip olmak için saçlarından halatlar yaparlarmış. Erythrai’de henüz gün yüzüne çıkarılmamış Herakles Tapınağı da bulunmaktadır. 

Parabiago Tabağı (MS 4-5)

Kybele / Manisa 

O zamanlar Roma’nın dünya imparatorluğu olma yolunda en büyük engeli Kartaca devletiymiş. Bir gün Apollon kâhine danışmış ve kâhin, Ana Tanrıça Kybele’nin Roma’ya getirilmesinin büyük önemi olduğunu söylemiş. Bunun üzerine heyet bölgenin hâkimi olan Bergama devletine gitmişler ve Kral Attalos ile görüşmüşler. Kral, heyeti engellemeye çalışmış. Bir anda yer sarsılmış ve Tanrıçanın sesi duyulmuş: "Beni alıp götürmelerini ben istiyorum. Beni hemen onlara teslim edin. Roma bütün tanrıları barındırmaya layıktır." Kral Attalos bu sözlerden sonra Roma’ya, Tanrıçayı simgeleyen meteor taşının götürülmesine razı olmuş. Gemi, Tiber şehrine ulaştığı sırada çamura saplanmış. Mürettebat ne yapsa da gemiyi kurtaramamış. Tüm bu olaylar olurken bir anda Claudia adında soylu bir kız gelmiş. Claudia’ya yüz vermediği yaşlı adamlar tarafından iffetine iftiralar atılmış ve Claudia bu iftiralardan kurtulmak için yollar aramaktaymış. Kız ırmağın suyu ile üç kere başını ıslatmış ardından üç kere ellerini göğe açmış ve meteor taşına bakarak şöyle şöylemiş. “İyi kalpli tanrıça Kybele. Benim iffetime iftira atıyorlar. Eğer sen de bu iftiralara katılıyorsan suçumu kabul ederim fakat masumluğuma inanıyorsan ellerimi takip et”. Kız halatları çekerek gemiyi battığı çamurdan kurtarmış. Kybele’yi simgeleyen meteor taşı da onun adına yapılan bir tapınağa yerleştirilmiş. 

Manisa dağı yamaçlarında geçmişi İ.Ö. 6 ile 7 binli yıllara kadar uzandığı düşünülen Kybele tapınağının olduğu bilinmektedir. 

Benzer yazılar
#SİNEMA
İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından 2002 yılından beri düzenlenen Filmekimi, 18-23 Ekim tarihleri arasında İzmir’de g...
Kardelen Uysal
15 Oct 2019
#SANAT
#TASARIM
Bulduğu her türlü malzemenin üzerine çizim yapan Sadi Tekin leblebileri karakterleştirmesiyle, New York sokaklarına muzi...
Kardelen Uysal
14 Oct 2019
#MÜZİK
#KONSER
Scott Bradlee önderliğinde kurulan Postmodern Jukebox müzik grubu, Welcome to the Twenties 2.0 turnesi kapsamında 27 Eki...
Editör
12 Oct 2019
#SİNEMA
Otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği Alternatif Kısa film etkinliğimizin 16’ncısıyla karşınızdayız. Bu seç...
Gülay Güler
11 Oct 2019
#TİYATRO
Oyun Hamuru Tiyatrosu sahne üzerinde doğaçlama performans yapan, seyirciyi de seyirci-oyuncu olarak oyuna interaktif bir...
Kardelen Uysal
11 Oct 2019
#MEYHANE
İzmir'de içkili pek çok restoran var ama siz o eski meyhane ruhunu mu arıyorsunuz? Samimi bir ortamda, fonda hafiften fa...
Gülay Güler
10 Oct 2019
#TİYATRO
#SANAT
Devlet Tiyatrosu sanatçısı Rüçhan Gürel tarafından 2007 yılında İzmir’de kurulan Han Tiyatrosu her yaştan öğrenciye üst ...
Seçil Şeker
8 Oct 2019
#SANAT
#ŞİİR
#FOTOĞRAF
#EDEBİYAT
İnanç Avadit’in Buradan Kurtulmak Bize Kaldı adlı şiir kitabı içinde yaşadığımız dünyanın gerçeklerini, gerçekleştiremed...
Kardelen Uysal
6 Oct 2019
#ATÖLYE
İzmir'in en çok sevilen atölyesi Atölyemiz Canımız'da sadece birbirinden güzel takılar ve seramikten objeler üretilmiyor...
Gülay Güler
5 Oct 2019
#SİNEMA
Film tutkunları, beyaz perde aşıkları buraya! Ekim ayında vizyona girecek filmleri listeledik.
Editör
4 Oct 2019
#OPERA
#BALE
İzmir Devlet Opera ve Balesi, 2019-2020 sezonunda dört opera, üç müzikal, altı bale, bir müzikli oyun, dört çocuk oyunu ...
Editör
3 Oct 2019
#TİYATRO
Tiyatro Pınarı henüz bir yıllık bir tiyatro olmasına rağmen Gülder Pınar'ın yönetmenliği ile onlarca temsil oynamış ve b...
Seçil Şeker
2 Oct 2019
#ATÖLYE
Kursa ayıracak vakti olmayan ama hafta sonuna sanat, sağlık katmak, öğrenmek ve üretmek isteyenler, bu liste tam size gö...
Seçil Şeker
30 Sep 2019
#SERGİ
#SANAT
Hayatın monotonluğundan kurtulmanın, farklı bakış açıları keşfetmenin en iyi yolu sanat etkinliklerini takip etmek. Sonb...
Gülay Güler
29 Sep 2019
#SPOR
#YÜZME
Adam Walker, tost makinesi ve su ısıtıcısı satarak hayatını kazanırken bir gün uçak yolculuğu sırasında On A Clear Day a...
Kardelen Uysal
28 Sep 2019
#TASARIM
#MODA
Geçtiğimiz yıl Urla’da Hollywood yapımcılarını kıskandıracak bir plato kuran, kariyeri boyunca Dünya yıldızlarını giydir...
Seçil Şeker
27 Sep 2019
#TİYATRO
#STAND-UP
Ekim ayında İzmir'i birbirinden değerli oyunlar, performanslar ve stand-up gösterileri bekliyor. Sizi eğlenceli, komik, ...
Kardelen Uysal
26 Sep 2019
#KONSER
#FESTİVAL
Yaz bitti, şehre dönüş vakti geldi. İzmir bizi birbirinden güzel etkinliklerle karşılıyor. Konserler, festivaller derken...
Gülay Güler
23 Sep 2019
#SERGİ
Monitor, yeni sezonu “A hymn to those that disappear” başlığını taşıyan sergisiyle karşılıyor. Pelin Tan ve Anton Vidokl...
Editör
22 Sep 2019
#TEKNOLOJİ
Dosyalarımızın değerini, onlara ulaşamayınca veya virüs nedeniyle onları kaybettiğimizde anlıyoruz. Hatta günümüzde gizl...
Editör
22 Sep 2019
#MÜZİK
Urla Caz Festivali, doğanın dinlenmeye hazırlandığı sonbaharda dünya tarihine güzel müzikler kazımış Urla’nın sokakların...
Editör
21 Sep 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Dünya’nın dört bir yanında gezegenin geleceğine dair ilham verici bir grev var bugün. Küresel iklim krizinin suçlusu ola...
Kardelen Uysal
20 Sep 2019
#SANAT
Disiplinlerarası sanat alanı Tilki, kolektifleri ve sanatçıları birlikte üretmeye çağırıyor. Farklı disiplinlerden sanat...
Editör
19 Sep 2019
#SPOR
Çağdaş Görmeyenler Spor Kulübü (Çagör), 2009 yılından beri görme engellileri spora teşvik ederek sosyal hayata kazandırm...
Gülay Güler
19 Sep 2019
#DANS
Performans sanatçısı Aslı Bostancı, ses beden buluşmaları ve ses şifasıyla kişilere enerji çalışmaları yaptıran bir isim...
Editör
18 Sep 2019
#RESİM
#SERGİ
Arkas Sanat Merkezi, 18 Eylül 2019 - 5 Ocak 2020 tarihleri arasında 20'inci yüzyılın en büyük ressamlarından Pablo Picas...
Editör
18 Sep 2019
#BİSİKLET
#SOSYAL SORUMLULUK
Bu yıl ikinci kez düzenlenecek Eğitime Pedalla Bisiklet Turu, 6 Ekim Pazar günü gerçekleşecek. 1995’ten beri İzmir’de eğ...
Editör
17 Sep 2019
#SİNEMA
otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği İzmir'in aylık kısa film etkinliği Alternatif Kısa'nın üçüncü sezonu ...
Gülay Güler
16 Sep 2019
#TİYATRO
#KONSER
#FESTİVAL
#ATÖLYE
Haftanın en iyi etkinlikleriyle karşınızdayız. Bakalım siz hangi etkinlikleri beğeneceksiniz? Daha fazlası için otuzbesl...
Editör
16 Sep 2019
#KİTABEVİ
Yeni trend kitap alışverişiyle kahve molalarını birleştirmek. İzmir'de de kitap kafelerin sayısı giderek artıyor. Bu müt...
Gülay Güler
14 Sep 2019
#GEZİ
#RESTORAN
#KİTABEVİ
#OTEL
Alaçatı'da sakin bir tatil geçirmek, müzik eşliğinde sohbet ederek yemek yemek, masaların arasında sıkışmadan kahve içme...
Seçil Şeker
13 Sep 2019
#SPOR
Boks, Kick Boks, Muay Thai, Wushu Sanda ve MMA branşlarında eğitim veren Buca'daki Fight Club'ın sahibi ve başantrenörü ...
Zeynep Öztürk
11 Sep 2019
#FUAR
#SİNEMA
#İEF'19
#FESTİVAL
Sinema dünyasının vazgeçilmezi Sinema Burada Festivali, zengin içeriği ve birbirinden değerli gösterimleri ile 19’uncu k...
Editör
10 Sep 2019
#MÜZİK
#ATÖLYE
#TİYATRO
#SPOR
Bu hafta İzmir'de yine birbirinden güzel etkinlikler var. 15 Eylül'e kadar devam edecek 88. İzmir Enternasyonal Fuarı il...
Editör
9 Sep 2019
#İEF'19
#TURNUVA
#ESPOR
88. İzmir Enternasyonal Fuarı, tüm dünyada espor tutkunlarının heyecanla takip ettiği Intel ESL Türkiye Şampiyonası fina...
Editör
8 Sep 2019
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade