R
GİRİŞ
TR
EN

İzmir'de Çocuklarla Felsefe Dersi

#EĞİTİM
Kardelen Uysal
22 Jul 2018

Ediz Dikmelik, çocuklara felsefe dersleri veren genç bir öğretmen. Temelleri Profesör Matthew Lipman tarafından 1970’lerde Amerika Birleşik Devletleri’nde atılmış bu eğitim hareketi, Türkiye’de de kendine yer bulmuş durumda. Dersler nasıl işleniyor, bu eğitimin içeriği nedir soruların cevabı için bu web sitesini ziyaret edebilirsiniz Bu dersler çocuklara neler katıyor, evde felsefe eğitimi mümkün mü, gibi sorular ve daha fazlası için de röportajımızı okuyabilirsiniz. Umarız ki bu tip hareketler ülkemizde çok daha fazla yayılır.

 

 

 

Çocukken felsefe eğitimi alan kişiler ileride kitlesel tuzaklardan, manüpülasyonlardan uzak kalabilir mi? Felsefe eğitimi onlara neler katar?

Asıl noktalardan bir tanesi bu. Amacımız çocuklara bilgiler öğretmek değil, iyi düşünme becerileri öğretmek. Bu şekilde çocuklar daha iyi düşünürler, iyi düşünebilen insanlar olacaklar. İyi düşünebilen insan da manipüle edilmeye, kandırılmaya karşı daha dirençli olur. Mesela reklamlara karşı biraz daha dirençli olabilir, onu belli bir şekilde yönlendirmeye, kalıba sokmaya –ki toplumda çok var- çalışanlara karşı daha dirençli olabilir.

İyi düşünür olduktan sonra bunların hepsine olumlu etkileri olacaktır diye düşünüyorum. Objektif olabilmek, kendi düşüncelerinin dışındaki düşüncelerin farkına varabilmek, onları değerlendirebilmek gibi beceriler daha verimli işleyecektir.

Sınıfta en çok yaptığımız şeylerden biri de itirazla alakalı. Oradaki temel noktalardan biri de itiraz edebilmek ama kavga eder gibi değil; sadece fikre yönelik. O fikri biraz sarsmaya yönelik bir beceri ediniyorlar ve bunu alışkanlık haline getirdiklerinde daha dirençli olmaya başlayabiliyorlar.

 

Video izletmek, metin okutmak gibi yöntemler var dersler arasında. Sonra da bir soru soruluyor sanırım. Sen soruları kendin mi bulup soruyorsun?

Duruma göre değişiyor. Zaman varsa ve çocuklar biraz tecrübe kazanmışlarsa soruları kendileri oluştururlar. Bununla ilgili teknikler var. Çocuklar başlangıçta hikayeyle ya da video ile ilgili tırnak içinde daha “yüzeysel sorular” sorabiliyorlar. Ancak tekniklerle ilerledikleri zaman, beş-altı hafta geçtiğinde süper felsefi sorular sorabiliyorlar. Bu soruları kendileri seçiyorlar. Bir liste oluşturuyoruz, sınıfın yedi tane sorusu oluyor, o yedi sorudan birini seçiyorlar. Zamanımız azsa ben ortaya soru soruyorum ama her zaman çocuğun soruyu oluşturması hem dersi eğlenceli kılıyor hem de onlara çok önemli bir şey öğretiyor.

 

 

Bu eğitimi alamayan çocukların ebeveynleri için önerilerin var mı? Neler yapabilirler? Evde felsefi bir tartışma ortamı oluşturabilirler mi? Hangi kitapları okutabilirler?

Bu benim de çok düşündüğüm ve soru aldığım bir konu. Evde bu becerileri nasıl destekleyeceklerini soran aileler oluyor. Bu çok iyi bildiğim bir alan değil çünkü bizim etkinliklerimiz birebir olmuyor ya da bir yetişkinle bir çocuk arasında da olmuyor. Bir grup çocuk, bir yetişkin rehberliğinde kendi arasında konuşuyor. Temel önerilerimden birincisi çocuğu çok iyi dinlemeleri ve ona bol bol soru sormaları.

Kitap olayı ise biraz karmaşık çünkü bu iddiada olan çok fazla kitap var Türkiye’de. Hemen hemen hepsini bir öğretmen gözüyle inceledim sınıflarımda kullanabilir miyim diye. O anlamda çok faydalanamadım, o yüzden önermekten de biraz çekiniyorum. Bu kitapların çoğunda çocuğu bir yere doğru yönlendiriyor, bazen cevapları da soruları da veriyor. Ancak önerebileceğim bir kitap var Türkçeye de çevrilmiş. Roger-Pol Droit’in Çocuklarla Felsefe Sohbetleri adlı kitabı. Bu kitap birebir çocuklarla nasıl konuşulması gerektiğini anlatıyor. Yararlanılacak bir kaynak olabilir.

 

Çocukların birer kaşif olduğu söylenir. Bunun sana yardımı dokundu mu? Seni özgürleştirdiler mi mesela?

Benim için şaşırtıcı olan kısmı yaratıcı düşünme konusunda oldu. Bizler yetişkinliğe doğru gittikçe en çok o beceriyi, yaratıcı düşünme becerisini kaybediyoruz. Eleştirel düşünme ve sorgulama becerilerimiz yaşımız büyüdükçe artıyor bana kalırsa. Ama yaratıcılık konusunda biraz eksiliyoruz. Yaratıcı düşünmeyi görmek benim için çok iyi. Çocuklar, çok enteresan fikirlerle geliyorlar.

Mesela bir gün özgürlük hakkında konuşuyorduk. Konu, sahip olduklarımızın ya da hareket imkanımızın özgürlüğü nasıl etkilediğine geldi. 4. sınıf öğrencilerinden bir tanesi “Özgürlük, özgür hissetmektir. Durumu ne olursa olsun, özgür hisseden kişi özgürdür” gibi harika bir tanım yaptı. Özgürlüğün nasıl hissettiğimizle bağlantılı olabileceği fikri çok güzel ve yaratıcı bir fikirdi çünkü görünürde alakasız olan şeyler arasında bir bağlantı kuruyor. Çocuklar bazen böyle ilginç bağlantılar kurabiliyorlar. Bazen de büyük bir filozofun söylediklerinin hemen hemen aynısını söyleyiveriyorlar. Bu çok hoşuma gidiyor çünkü filozofu bildiklerinden değil, o anki düşünme süreçleri sonucunda benzer bir fikre varıyorlar.

 

 

 

5harfliler’e verdiğin röportajda Türkiye’deki çocukların başlangıçta birbirleriyle tartışmak yerine öğretmenlerinden onay beklediklerini belirtmişsin. Sence bu kültür bizde nasıl oluştu ve nasıl aşılabilir?

Çocuklarla çember olarak oturuyoruz ve konuşuyoruz. Yazma, ödev vs. yok. Sadece orası, o an içinde bulundukları yer var. Orada sınıf arkadaşlarıyla konuşuyorlar. Bizim çocuklarımız nadiren görüyorlar bu tip etkinlikleri. Çember oluşturulan ve onun konuşmasına odaklanmış bir etkinlik ne olursa olsun Türkiye’de çok ender oluyor. Böyle bir deneyimleri yok. Daha küçük yaşlarda bir grup konuşması, tartışmasına katılırlarsa bu tip davranışlar değişecektir diye düşünüyorum. Bizim eğitim sistemimizle biraz alakalı.

 

Çocukların doğal birer filozof olduğundan bahsedenler var. Sonra ne oluyor da bu doğal merakımızı ve yaratıcılığımızı kaybetmeye başlıyoruz?

Tüm çocukların birer doğal filozof olduklarına inanmıyorum açıkçası, çok gerçekçi gelmiyor bana. Bazen çocukluğu romantize ediyoruz, çocukların kabiliyetlerini abartma eğiliminde oluyoruz. Küçük çocuklar çok iyi sorular sorarlar ancak bir düşünceyi çok uzun süre devam ettirmiyorlar. Filozoflar kitaplarca aynı düşünceyi devam ettirebiliyorlar. Felsefenin bir özelliği de aynı düşünceyi gittiği yere kadar götürebilmek. Çocuklar ise bunu nadiren yapıyorlar. Bu anlamda çocuklar iyi birer filozoflar mı tartışmalı bir konu ancak kesinlikle tahmin ettiğimizden daha iyi düşünürler. Örneğin çocuklar çok daha yaratıcılar.

Benim kişisel tahminim, biraz büyümenin bedeli diye düşünüyorum. Doğal bir süreç gibi geliyor. Bazen bu yaratıcılığı kaybetme durumuna büyük bir hüzünle, üzüntüyle bakıyoruz ama belki de doğal süreç böyle. Çocuklar için Felsefe biraz da bu sürece müdahale etmekle, bizi küçük yaşlarda iyi düşünürler yapan özelliklerimizi muhafaza etmek ve geliştirmekle alakalı. Ancak muhafaza edemeyeceğimiz beceriler de olabilir. Yaşam tecrübeleri çok az çocukların, bazı yaratıcı fikirlerin de bu sayede ortaya çıktığını düşünüyorum. Yaşam tecrübesi çoğaldıkça, daha fazla şey gördükçe o zaman “aa bu olabilir, bu olmaz” gibi cümleleri daha çok sarf ediyoruz. Bir yerden kazanırken bir yerden de kaybediyoruz gibi geliyor, ama sadece bir tahmin bu.

 

Benzer yazılar
#MÜZİK
#KONSER
Scott Bradlee önderliğinde kurulan Postmodern Jukebox müzik grubu, Welcome to the Twenties 2.0 turnesi kapsamında 27 Eki...
Editör
12 Oct 2019
#SİNEMA
Otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği Alternatif Kısa film etkinliğimizin 16’ncısıyla karşınızdayız. Bu seç...
Gülay Güler
11 Oct 2019
#TİYATRO
Oyun Hamuru Tiyatrosu sahne üzerinde doğaçlama performans yapan, seyirciyi de seyirci-oyuncu olarak oyuna interaktif bir...
Kardelen Uysal
11 Oct 2019
#MEYHANE
İzmir'de içkili pek çok restoran var ama siz o eski meyhane ruhunu mu arıyorsunuz? Samimi bir ortamda, fonda hafiften fa...
Gülay Güler
10 Oct 2019
#TİYATRO
#SANAT
Devlet Tiyatrosu sanatçısı Rüçhan Gürel tarafından 2007 yılında İzmir’de kurulan Han Tiyatrosu her yaştan öğrenciye üst ...
Seçil Şeker
8 Oct 2019
#SANAT
#ŞİİR
#FOTOĞRAF
#EDEBİYAT
İnanç Avadit’in Buradan Kurtulmak Bize Kaldı adlı şiir kitabı içinde yaşadığımız dünyanın gerçeklerini, gerçekleştiremed...
Kardelen Uysal
6 Oct 2019
#ATÖLYE
İzmir'in en çok sevilen atölyesi Atölyemiz Canımız'da sadece birbirinden güzel takılar ve seramikten objeler üretilmiyor...
Gülay Güler
5 Oct 2019
#SİNEMA
Film tutkunları, beyaz perde aşıkları buraya! Ekim ayında vizyona girecek filmleri listeledik.
Editör
4 Oct 2019
#OPERA
#BALE
İzmir Devlet Opera ve Balesi, 2019-2020 sezonunda dört opera, üç müzikal, altı bale, bir müzikli oyun, dört çocuk oyunu ...
Editör
3 Oct 2019
#TİYATRO
Tiyatro Pınarı henüz bir yıllık bir tiyatro olmasına rağmen Gülder Pınar'ın yönetmenliği ile onlarca temsil oynamış ve b...
Seçil Şeker
2 Oct 2019
#ATÖLYE
Kursa ayıracak vakti olmayan ama hafta sonuna sanat, sağlık katmak, öğrenmek ve üretmek isteyenler, bu liste tam size gö...
Seçil Şeker
30 Sep 2019
#SERGİ
#SANAT
Hayatın monotonluğundan kurtulmanın, farklı bakış açıları keşfetmenin en iyi yolu sanat etkinliklerini takip etmek. Sonb...
Gülay Güler
29 Sep 2019
#SPOR
#YÜZME
Adam Walker, tost makinesi ve su ısıtıcısı satarak hayatını kazanırken bir gün uçak yolculuğu sırasında On A Clear Day a...
Kardelen Uysal
28 Sep 2019
#TASARIM
#MODA
Geçtiğimiz yıl Urla’da Hollywood yapımcılarını kıskandıracak bir plato kuran, kariyeri boyunca Dünya yıldızlarını giydir...
Seçil Şeker
27 Sep 2019
#TİYATRO
#STAND-UP
Ekim ayında İzmir'i birbirinden değerli oyunlar, performanslar ve stand-up gösterileri bekliyor. Sizi eğlenceli, komik, ...
Kardelen Uysal
26 Sep 2019
#KONSER
#FESTİVAL
Yaz bitti, şehre dönüş vakti geldi. İzmir bizi birbirinden güzel etkinliklerle karşılıyor. Konserler, festivaller derken...
Gülay Güler
23 Sep 2019
#SERGİ
Monitor, yeni sezonu “A hymn to those that disappear” başlığını taşıyan sergisiyle karşılıyor. Pelin Tan ve Anton Vidokl...
Editör
22 Sep 2019
#TEKNOLOJİ
Dosyalarımızın değerini, onlara ulaşamayınca veya virüs nedeniyle onları kaybettiğimizde anlıyoruz. Hatta günümüzde gizl...
Editör
22 Sep 2019
#MÜZİK
Urla Caz Festivali, doğanın dinlenmeye hazırlandığı sonbaharda dünya tarihine güzel müzikler kazımış Urla’nın sokakların...
Editör
21 Sep 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Dünya’nın dört bir yanında gezegenin geleceğine dair ilham verici bir grev var bugün. Küresel iklim krizinin suçlusu ola...
Kardelen Uysal
20 Sep 2019
#SANAT
Disiplinlerarası sanat alanı Tilki, kolektifleri ve sanatçıları birlikte üretmeye çağırıyor. Farklı disiplinlerden sanat...
Editör
19 Sep 2019
#SPOR
Çağdaş Görmeyenler Spor Kulübü (Çagör), 2009 yılından beri görme engellileri spora teşvik ederek sosyal hayata kazandırm...
Gülay Güler
19 Sep 2019
#DANS
Performans sanatçısı Aslı Bostancı, ses beden buluşmaları ve ses şifasıyla kişilere enerji çalışmaları yaptıran bir isim...
Editör
18 Sep 2019
#RESİM
#SERGİ
Arkas Sanat Merkezi, 18 Eylül 2019 - 5 Ocak 2020 tarihleri arasında 20'inci yüzyılın en büyük ressamlarından Pablo Picas...
Editör
18 Sep 2019
#BİSİKLET
#SOSYAL SORUMLULUK
Bu yıl ikinci kez düzenlenecek Eğitime Pedalla Bisiklet Turu, 6 Ekim Pazar günü gerçekleşecek. 1995’ten beri İzmir’de eğ...
Editör
17 Sep 2019
#SİNEMA
otuzbeslik.com ve Birikim Atölyesi'nin düzenlediği İzmir'in aylık kısa film etkinliği Alternatif Kısa'nın üçüncü sezonu ...
Gülay Güler
16 Sep 2019
#TİYATRO
#KONSER
#FESTİVAL
#ATÖLYE
Haftanın en iyi etkinlikleriyle karşınızdayız. Bakalım siz hangi etkinlikleri beğeneceksiniz? Daha fazlası için otuzbesl...
Editör
16 Sep 2019
#KİTABEVİ
Yeni trend kitap alışverişiyle kahve molalarını birleştirmek. İzmir'de de kitap kafelerin sayısı giderek artıyor. Bu müt...
Gülay Güler
14 Sep 2019
#GEZİ
#RESTORAN
#KİTABEVİ
#OTEL
Alaçatı'da sakin bir tatil geçirmek, müzik eşliğinde sohbet ederek yemek yemek, masaların arasında sıkışmadan kahve içme...
Seçil Şeker
13 Sep 2019
#SPOR
Boks, Kick Boks, Muay Thai, Wushu Sanda ve MMA branşlarında eğitim veren Buca'daki Fight Club'ın sahibi ve başantrenörü ...
Zeynep Öztürk
11 Sep 2019
#FUAR
#SİNEMA
#İEF'19
#FESTİVAL
Sinema dünyasının vazgeçilmezi Sinema Burada Festivali, zengin içeriği ve birbirinden değerli gösterimleri ile 19’uncu k...
Editör
10 Sep 2019
#MÜZİK
#ATÖLYE
#TİYATRO
#SPOR
Bu hafta İzmir'de yine birbirinden güzel etkinlikler var. 15 Eylül'e kadar devam edecek 88. İzmir Enternasyonal Fuarı il...
Editör
9 Sep 2019
#İEF'19
#TURNUVA
#ESPOR
88. İzmir Enternasyonal Fuarı, tüm dünyada espor tutkunlarının heyecanla takip ettiği Intel ESL Türkiye Şampiyonası fina...
Editör
8 Sep 2019
#MÜZİK
Queer Elizabeth; Yavuz Cingöz ve Burcu Güler tarafından 2017 yılında İzmir’de kurulan bir elektronik dans müziği grubu. ...
Kardelen Uysal
5 Sep 2019
#SÖYLEŞİ
#İEF'19
7 Eylül Cumartesi gününden itibaren Resim Heykel Müzesi Kültürpark Sanat Galerisi önünde kurulacak Yüz Yüze Sohbetler sa...
Editör
5 Sep 2019
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade