R
GİRİŞ
TR
EN

İzmir'de Çocuklarla Felsefe Dersi

#EĞİTİM
Kardelen Uysal
22 Tem 2018

Ediz Dikmelik, çocuklara felsefe dersleri veren genç bir öğretmen. Temelleri Profesör Matthew Lipman tarafından 1970’lerde Amerika Birleşik Devletleri’nde atılmış bu eğitim hareketi, Türkiye’de de kendine yer bulmuş durumda. Dersler nasıl işleniyor, bu eğitimin içeriği nedir soruların cevabı için bu web sitesini ziyaret edebilirsiniz Bu dersler çocuklara neler katıyor, evde felsefe eğitimi mümkün mü, gibi sorular ve daha fazlası için de röportajımızı okuyabilirsiniz. Umarız ki bu tip hareketler ülkemizde çok daha fazla yayılır.

 

 

 

Çocukken felsefe eğitimi alan kişiler ileride kitlesel tuzaklardan, manüpülasyonlardan uzak kalabilir mi? Felsefe eğitimi onlara neler katar?

Asıl noktalardan bir tanesi bu. Amacımız çocuklara bilgiler öğretmek değil, iyi düşünme becerileri öğretmek. Bu şekilde çocuklar daha iyi düşünürler, iyi düşünebilen insanlar olacaklar. İyi düşünebilen insan da manipüle edilmeye, kandırılmaya karşı daha dirençli olur. Mesela reklamlara karşı biraz daha dirençli olabilir, onu belli bir şekilde yönlendirmeye, kalıba sokmaya –ki toplumda çok var- çalışanlara karşı daha dirençli olabilir.

İyi düşünür olduktan sonra bunların hepsine olumlu etkileri olacaktır diye düşünüyorum. Objektif olabilmek, kendi düşüncelerinin dışındaki düşüncelerin farkına varabilmek, onları değerlendirebilmek gibi beceriler daha verimli işleyecektir.

Sınıfta en çok yaptığımız şeylerden biri de itirazla alakalı. Oradaki temel noktalardan biri de itiraz edebilmek ama kavga eder gibi değil; sadece fikre yönelik. O fikri biraz sarsmaya yönelik bir beceri ediniyorlar ve bunu alışkanlık haline getirdiklerinde daha dirençli olmaya başlayabiliyorlar.

 

Video izletmek, metin okutmak gibi yöntemler var dersler arasında. Sonra da bir soru soruluyor sanırım. Sen soruları kendin mi bulup soruyorsun?

Duruma göre değişiyor. Zaman varsa ve çocuklar biraz tecrübe kazanmışlarsa soruları kendileri oluştururlar. Bununla ilgili teknikler var. Çocuklar başlangıçta hikayeyle ya da video ile ilgili tırnak içinde daha “yüzeysel sorular” sorabiliyorlar. Ancak tekniklerle ilerledikleri zaman, beş-altı hafta geçtiğinde süper felsefi sorular sorabiliyorlar. Bu soruları kendileri seçiyorlar. Bir liste oluşturuyoruz, sınıfın yedi tane sorusu oluyor, o yedi sorudan birini seçiyorlar. Zamanımız azsa ben ortaya soru soruyorum ama her zaman çocuğun soruyu oluşturması hem dersi eğlenceli kılıyor hem de onlara çok önemli bir şey öğretiyor.

 

 

Bu eğitimi alamayan çocukların ebeveynleri için önerilerin var mı? Neler yapabilirler? Evde felsefi bir tartışma ortamı oluşturabilirler mi? Hangi kitapları okutabilirler?

Bu benim de çok düşündüğüm ve soru aldığım bir konu. Evde bu becerileri nasıl destekleyeceklerini soran aileler oluyor. Bu çok iyi bildiğim bir alan değil çünkü bizim etkinliklerimiz birebir olmuyor ya da bir yetişkinle bir çocuk arasında da olmuyor. Bir grup çocuk, bir yetişkin rehberliğinde kendi arasında konuşuyor. Temel önerilerimden birincisi çocuğu çok iyi dinlemeleri ve ona bol bol soru sormaları.

Kitap olayı ise biraz karmaşık çünkü bu iddiada olan çok fazla kitap var Türkiye’de. Hemen hemen hepsini bir öğretmen gözüyle inceledim sınıflarımda kullanabilir miyim diye. O anlamda çok faydalanamadım, o yüzden önermekten de biraz çekiniyorum. Bu kitapların çoğunda çocuğu bir yere doğru yönlendiriyor, bazen cevapları da soruları da veriyor. Ancak önerebileceğim bir kitap var Türkçeye de çevrilmiş. Roger-Pol Droit’in Çocuklarla Felsefe Sohbetleri adlı kitabı. Bu kitap birebir çocuklarla nasıl konuşulması gerektiğini anlatıyor. Yararlanılacak bir kaynak olabilir.

 

Çocukların birer kaşif olduğu söylenir. Bunun sana yardımı dokundu mu? Seni özgürleştirdiler mi mesela?

Benim için şaşırtıcı olan kısmı yaratıcı düşünme konusunda oldu. Bizler yetişkinliğe doğru gittikçe en çok o beceriyi, yaratıcı düşünme becerisini kaybediyoruz. Eleştirel düşünme ve sorgulama becerilerimiz yaşımız büyüdükçe artıyor bana kalırsa. Ama yaratıcılık konusunda biraz eksiliyoruz. Yaratıcı düşünmeyi görmek benim için çok iyi. Çocuklar, çok enteresan fikirlerle geliyorlar.

Mesela bir gün özgürlük hakkında konuşuyorduk. Konu, sahip olduklarımızın ya da hareket imkanımızın özgürlüğü nasıl etkilediğine geldi. 4. sınıf öğrencilerinden bir tanesi “Özgürlük, özgür hissetmektir. Durumu ne olursa olsun, özgür hisseden kişi özgürdür” gibi harika bir tanım yaptı. Özgürlüğün nasıl hissettiğimizle bağlantılı olabileceği fikri çok güzel ve yaratıcı bir fikirdi çünkü görünürde alakasız olan şeyler arasında bir bağlantı kuruyor. Çocuklar bazen böyle ilginç bağlantılar kurabiliyorlar. Bazen de büyük bir filozofun söylediklerinin hemen hemen aynısını söyleyiveriyorlar. Bu çok hoşuma gidiyor çünkü filozofu bildiklerinden değil, o anki düşünme süreçleri sonucunda benzer bir fikre varıyorlar.

 

 

 

5harfliler’e verdiğin röportajda Türkiye’deki çocukların başlangıçta birbirleriyle tartışmak yerine öğretmenlerinden onay beklediklerini belirtmişsin. Sence bu kültür bizde nasıl oluştu ve nasıl aşılabilir?

Çocuklarla çember olarak oturuyoruz ve konuşuyoruz. Yazma, ödev vs. yok. Sadece orası, o an içinde bulundukları yer var. Orada sınıf arkadaşlarıyla konuşuyorlar. Bizim çocuklarımız nadiren görüyorlar bu tip etkinlikleri. Çember oluşturulan ve onun konuşmasına odaklanmış bir etkinlik ne olursa olsun Türkiye’de çok ender oluyor. Böyle bir deneyimleri yok. Daha küçük yaşlarda bir grup konuşması, tartışmasına katılırlarsa bu tip davranışlar değişecektir diye düşünüyorum. Bizim eğitim sistemimizle biraz alakalı.

 

Çocukların doğal birer filozof olduğundan bahsedenler var. Sonra ne oluyor da bu doğal merakımızı ve yaratıcılığımızı kaybetmeye başlıyoruz?

Tüm çocukların birer doğal filozof olduklarına inanmıyorum açıkçası, çok gerçekçi gelmiyor bana. Bazen çocukluğu romantize ediyoruz, çocukların kabiliyetlerini abartma eğiliminde oluyoruz. Küçük çocuklar çok iyi sorular sorarlar ancak bir düşünceyi çok uzun süre devam ettirmiyorlar. Filozoflar kitaplarca aynı düşünceyi devam ettirebiliyorlar. Felsefenin bir özelliği de aynı düşünceyi gittiği yere kadar götürebilmek. Çocuklar ise bunu nadiren yapıyorlar. Bu anlamda çocuklar iyi birer filozoflar mı tartışmalı bir konu ancak kesinlikle tahmin ettiğimizden daha iyi düşünürler. Örneğin çocuklar çok daha yaratıcılar.

Benim kişisel tahminim, biraz büyümenin bedeli diye düşünüyorum. Doğal bir süreç gibi geliyor. Bazen bu yaratıcılığı kaybetme durumuna büyük bir hüzünle, üzüntüyle bakıyoruz ama belki de doğal süreç böyle. Çocuklar için Felsefe biraz da bu sürece müdahale etmekle, bizi küçük yaşlarda iyi düşünürler yapan özelliklerimizi muhafaza etmek ve geliştirmekle alakalı. Ancak muhafaza edemeyeceğimiz beceriler de olabilir. Yaşam tecrübeleri çok az çocukların, bazı yaratıcı fikirlerin de bu sayede ortaya çıktığını düşünüyorum. Yaşam tecrübesi çoğaldıkça, daha fazla şey gördükçe o zaman “aa bu olabilir, bu olmaz” gibi cümleleri daha çok sarf ediyoruz. Bir yerden kazanırken bir yerden de kaybediyoruz gibi geliyor, ama sadece bir tahmin bu.

 

Benzer yazılar
#KONFERANS
Maaile heyecanla acaba İzmir'de tekrar TEDx etkinliği olacak mı diye bekliyorduk ve beklenen gün geldi! TedxIzmir 24 Ağu...
Editör
16 Ağu 2019
#SOSYAL SORUMLULUK
Yardımsever bir insansanız ve koşmayı seviyorsanız bu platform tam size göre. Dünyada sadece yardımseverlik koşusu için ...
Zeynep Öztürk
16 Ağu 2019
#GEZİ
İzmir’de manzara izlenebilecek pek çok güzel yer mevcut. Manzara izlenecek yerlere ulaşmak için kimi zaman dağa tırmanac...
Kardelen Uysal
16 Ağu 2019
#SAHİL
Şirin bir beldemiz olan Foça, Eski Foça ve Yeni Foça olmak üzere iki kısımdan oluşmakta. Eski Foça'nın mimari yapısı çok...
Gülay Güler
15 Ağu 2019
#SAHİL
Ülkemizde slow city (sakin şehir) unvanına sahip olan ilk ilçemiz Seferihisar'a, hafta sonu rahatlıkla gidebilirsiniz. S...
Gülay Güler
14 Ağu 2019
#SAHİL
Tatil son hızıyla devam ediyor. Çeşme'de hangi plajlarda serinlesem diye düşünüp duruyor musun? Sana bu konuda yardımcı ...
Gülay Güler
13 Ağu 2019
#SAHİL
Birçok İzmirlinin yazlığının bulunduğu Aydın ilimize bağlı Kuşadası mavi bayraklı sahilleriyle ünlü. Bu sahiller o kadar...
Gülay Güler
12 Ağu 2019
#YÜZME
Karaburun dantel gibi işlenmiş, irili ufaklı birbirinden bakir koylara sahip. Karaburun'un yolları virajlı ama bu sizi k...
Gülay Güler
11 Ağu 2019
#SAHİL
İzmir merkezden denize girebileceğiniz en yakın ilçe Urla'dır. Hoop merkezden yarım saatte Urla'dasınız. Kalabak sahilin...
Gülay Güler
10 Ağu 2019
#SANAT
#EĞİTİM
Sanatın Çocukları Yasemin Acar ve Veysel Alceylan tarafından kurulan müzik ve sanat atölyesi projesi. Gitar, bağlama, ke...
Gülay Güler
10 Ağu 2019
#MÜZİK
#TADIM
otuzbeslik.com’un düzenlediği Taste of Music, 10 Ağustos Cumartesi akşamı Madonna gecesi ile huzurlarınızda! Urla’nın en...
Editör
9 Ağu 2019
#SÖRF
Alaçatı’nın Rüzgarı Koruncuklar için Esiyor sloganıyla 17 - 18 Ağustos tarihlerinde Çağla Kubat Alaçatı Windsurf Akademi...
Editör
9 Ağu 2019
#OPERA
#BALE
Uluslararası Efes Opera ve Bale Festivali, 22 Ağustos’ta bir dünya starının konseri ile başlıyor.
Editör
8 Ağu 2019
#YEMEK
Alaçatı'da hangi plajlarda serinlesek, hangi lezzetleri denesek, nerelere gitsek, nerede kalsak diye düşünüp duruyor mus...
Zeynep Öztürk
7 Ağu 2019
#YEMEK
Mistral Çarşı yakınlarında çalışmıyor olsanız da özel olarak Mistral'e gidip denemeniz gereken tatlarla dolu bir yer Zey...
Seçil Şeker
7 Ağu 2019
#SPOR
Çeşme’de 2017 yılından bu yana, her yaz olduğu gibi bu yaz da rüzgar ve deniz yelkenle buluşuyor. 28 Ağustos- 1 Eylül ta...
Editör
7 Ağu 2019
#KONSER
Bayram geliyor... Bu bayramda birbirinden güzel festivaller ve konserler var. Herkesin zevkine hitap edecek bir etkinlik...
Editör
5 Ağu 2019
#YEMEK
Cookie Monster ile büyüyen, okuldan eve koşarak gelip süte kurabiye bandırarak yiyen nesil olarak fit olmak, sağlıklı be...
Seçil Şeker
4 Ağu 2019
#CAFE
#YEMEK
Hacımemiş'te yer alan Lokmarto, gerçek Belçika çikolatası ve lokmalarının dolgunluğu ile damağınızda eşsiz bir lezzet bı...
Zeynep Öztürk
2 Ağu 2019
#GEZİ
İzmir’in Selçuk ilçesine bağlı Şirince, M.S 5. yüzyıla kadar uzanan tarihi ile ziyaretçilerine hem tarih hem yemyeşil bi...
Kardelen Uysal
2 Ağu 2019
#MÜZİK
#FESTİVAL
Caz müzik hayranı mısın? Bu yaz caz müziğe doymaya hazır ol! Çünkü cazseverleri mıknatıs gibi çekecek Türkiye'deki en iy...
Gülay Güler
1 Ağu 2019
#GEZİ
İzmir ilinin batısında bulunan Urla Yarımadası, antik dönemlerden günümüze kadar önemini korumuştur. Kent devletlerinden...
Atlas Akmaner
30 Tem 2019
#SANAT
#SOSYAL SORUMLULUK
K2 Çağdaş Sanat Derneği koordinatörlüğünde yürütülen, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilen Ko...
Editör
30 Tem 2019
#KONSER
#ÇOCUK
#TİYATRO
Havanın sıcaklığına aldırmadan dışarı çıkmak isteyeceğiniz, sabahlara kadar dans edeceğiniz, çocuğunuzla keyifli vakitle...
Editör
29 Tem 2019
#YEMEK
#EĞLENCE MEKANI
#BUTİK OTEL
#OTEL
İzmir'de tatil yapacak yerler artık size klasik gelmeye başladıysa ve yeni yerler keşfetmek istiyorsanız size güzel bir ...
Zeynep Öztürk
27 Tem 2019
#MÜZİK
Seyhan Eriş, Alp Gültekin, Aron Şerez, Halil Yıldırım, Andreas Wilderman ve Haluk Öztekin lise yıllarında bir araya gele...
Editör
26 Tem 2019
#EDEBİYAT
Oh Kaos ve Hayatındaki Tüm Kışları Unutan Adam adlı kitapların yazarı Kaan Burak Şen, 1989 doğumlu genç bir yazar. Ben o...
Kardelen Uysal
26 Tem 2019
#GEZİ
Kolay kolay hiçbir şey seni şaşırtmıyor, hayatının rutini olan hiçbir şey seni tatmin etmiyor mu? Buna o klasik tatil ve...
Gülay Güler
25 Tem 2019
#FESTİVAL
#MÜZİK
Elektronik müzik tutkunu musun? Senin için Türkiye'de gerçekleşen, en iyi elektronik müzik festivallerini hazırladık. Bu...
Gülay Güler
23 Tem 2019
#KONSER
#TİYATRO
#SİNEMA
Hava sıcak, içimiz daha sıcak, daha kıpır kıpır. Bağıra bağıra şarkı söylemek ya da kültür sanat alanında ruhumuzu besle...
Editör
22 Tem 2019
#FESTİVAL
#MÜZİK
Yaz geldi mi Türkiye'nin her köşesinde birbirinden renkli gençlik festivalleri düzenleniyor. Şehrin grisinden bunalıp ne...
Gülay Güler
20 Tem 2019
#SİNEMA
Halk oylamasında son haftaya girilirken 3 Milyon 500 bin oya ulaşıldı.
Editör
19 Tem 2019
#YEMEK
Daha önce Alaçatı'daki dondurmacıları listelemiştik ve o listedeki hayranı olduğumuz Da Franco Gelato ile buluştuk. Bu l...
Seçil Şeker
19 Tem 2019
#HİKAYE VE MASAL
İzmir ile ilgili yazılmış pek çok değerli kitap bulunuyor. Kimileri günümüz öncesine ışık tutuyor kimileri okuyucularına...
Kardelen Uysal
18 Tem 2019
#SANAT
#DANS
Sürdürülebilir yaşam anlayışı doğrultusunda uluslararası güncel performans pratiklerine alan açmaya, yeni yerleşkesi K2 ...
Editör
16 Tem 2019
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.