R
GIRIŞ
TR
EN

İzmir'de Çocuklarla Felsefe Dersi

#EĞITIM
Kardelen Uysal
22 Jul 2018

Ediz Dikmelik, çocuklara felsefe dersleri veren genç bir öğretmen. Temelleri Profesör Matthew Lipman tarafından 1970’lerde Amerika Birleşik Devletleri’nde atılmış bu eğitim hareketi, Türkiye’de de kendine yer bulmuş durumda. Dersler nasıl işleniyor, bu eğitimin içeriği nedir soruların cevabı için bu web sitesini ziyaret edebilirsiniz Bu dersler çocuklara neler katıyor, evde felsefe eğitimi mümkün mü, gibi sorular ve daha fazlası için de röportajımızı okuyabilirsiniz. Umarız ki bu tip hareketler ülkemizde çok daha fazla yayılır.

 

 

 

Çocukken felsefe eğitimi alan kişiler ileride kitlesel tuzaklardan, manüpülasyonlardan uzak kalabilir mi? Felsefe eğitimi onlara neler katar?

Asıl noktalardan bir tanesi bu. Amacımız çocuklara bilgiler öğretmek değil, iyi düşünme becerileri öğretmek. Bu şekilde çocuklar daha iyi düşünürler, iyi düşünebilen insanlar olacaklar. İyi düşünebilen insan da manipüle edilmeye, kandırılmaya karşı daha dirençli olur. Mesela reklamlara karşı biraz daha dirençli olabilir, onu belli bir şekilde yönlendirmeye, kalıba sokmaya –ki toplumda çok var- çalışanlara karşı daha dirençli olabilir.

İyi düşünür olduktan sonra bunların hepsine olumlu etkileri olacaktır diye düşünüyorum. Objektif olabilmek, kendi düşüncelerinin dışındaki düşüncelerin farkına varabilmek, onları değerlendirebilmek gibi beceriler daha verimli işleyecektir.

Sınıfta en çok yaptığımız şeylerden biri de itirazla alakalı. Oradaki temel noktalardan biri de itiraz edebilmek ama kavga eder gibi değil; sadece fikre yönelik. O fikri biraz sarsmaya yönelik bir beceri ediniyorlar ve bunu alışkanlık haline getirdiklerinde daha dirençli olmaya başlayabiliyorlar.

 

Video izletmek, metin okutmak gibi yöntemler var dersler arasında. Sonra da bir soru soruluyor sanırım. Sen soruları kendin mi bulup soruyorsun?

Duruma göre değişiyor. Zaman varsa ve çocuklar biraz tecrübe kazanmışlarsa soruları kendileri oluştururlar. Bununla ilgili teknikler var. Çocuklar başlangıçta hikayeyle ya da video ile ilgili tırnak içinde daha “yüzeysel sorular” sorabiliyorlar. Ancak tekniklerle ilerledikleri zaman, beş-altı hafta geçtiğinde süper felsefi sorular sorabiliyorlar. Bu soruları kendileri seçiyorlar. Bir liste oluşturuyoruz, sınıfın yedi tane sorusu oluyor, o yedi sorudan birini seçiyorlar. Zamanımız azsa ben ortaya soru soruyorum ama her zaman çocuğun soruyu oluşturması hem dersi eğlenceli kılıyor hem de onlara çok önemli bir şey öğretiyor.

 

 

Bu eğitimi alamayan çocukların ebeveynleri için önerilerin var mı? Neler yapabilirler? Evde felsefi bir tartışma ortamı oluşturabilirler mi? Hangi kitapları okutabilirler?

Bu benim de çok düşündüğüm ve soru aldığım bir konu. Evde bu becerileri nasıl destekleyeceklerini soran aileler oluyor. Bu çok iyi bildiğim bir alan değil çünkü bizim etkinliklerimiz birebir olmuyor ya da bir yetişkinle bir çocuk arasında da olmuyor. Bir grup çocuk, bir yetişkin rehberliğinde kendi arasında konuşuyor. Temel önerilerimden birincisi çocuğu çok iyi dinlemeleri ve ona bol bol soru sormaları.

Kitap olayı ise biraz karmaşık çünkü bu iddiada olan çok fazla kitap var Türkiye’de. Hemen hemen hepsini bir öğretmen gözüyle inceledim sınıflarımda kullanabilir miyim diye. O anlamda çok faydalanamadım, o yüzden önermekten de biraz çekiniyorum. Bu kitapların çoğunda çocuğu bir yere doğru yönlendiriyor, bazen cevapları da soruları da veriyor. Ancak önerebileceğim bir kitap var Türkçeye de çevrilmiş. Roger-Pol Droit’in Çocuklarla Felsefe Sohbetleri adlı kitabı. Bu kitap birebir çocuklarla nasıl konuşulması gerektiğini anlatıyor. Yararlanılacak bir kaynak olabilir.

 

Çocukların birer kaşif olduğu söylenir. Bunun sana yardımı dokundu mu? Seni özgürleştirdiler mi mesela?

Benim için şaşırtıcı olan kısmı yaratıcı düşünme konusunda oldu. Bizler yetişkinliğe doğru gittikçe en çok o beceriyi, yaratıcı düşünme becerisini kaybediyoruz. Eleştirel düşünme ve sorgulama becerilerimiz yaşımız büyüdükçe artıyor bana kalırsa. Ama yaratıcılık konusunda biraz eksiliyoruz. Yaratıcı düşünmeyi görmek benim için çok iyi. Çocuklar, çok enteresan fikirlerle geliyorlar.

Mesela bir gün özgürlük hakkında konuşuyorduk. Konu, sahip olduklarımızın ya da hareket imkanımızın özgürlüğü nasıl etkilediğine geldi. 4. sınıf öğrencilerinden bir tanesi “Özgürlük, özgür hissetmektir. Durumu ne olursa olsun, özgür hisseden kişi özgürdür” gibi harika bir tanım yaptı. Özgürlüğün nasıl hissettiğimizle bağlantılı olabileceği fikri çok güzel ve yaratıcı bir fikirdi çünkü görünürde alakasız olan şeyler arasında bir bağlantı kuruyor. Çocuklar bazen böyle ilginç bağlantılar kurabiliyorlar. Bazen de büyük bir filozofun söylediklerinin hemen hemen aynısını söyleyiveriyorlar. Bu çok hoşuma gidiyor çünkü filozofu bildiklerinden değil, o anki düşünme süreçleri sonucunda benzer bir fikre varıyorlar.

 

 

 

5harfliler’e verdiğin röportajda Türkiye’deki çocukların başlangıçta birbirleriyle tartışmak yerine öğretmenlerinden onay beklediklerini belirtmişsin. Sence bu kültür bizde nasıl oluştu ve nasıl aşılabilir?

Çocuklarla çember olarak oturuyoruz ve konuşuyoruz. Yazma, ödev vs. yok. Sadece orası, o an içinde bulundukları yer var. Orada sınıf arkadaşlarıyla konuşuyorlar. Bizim çocuklarımız nadiren görüyorlar bu tip etkinlikleri. Çember oluşturulan ve onun konuşmasına odaklanmış bir etkinlik ne olursa olsun Türkiye’de çok ender oluyor. Böyle bir deneyimleri yok. Daha küçük yaşlarda bir grup konuşması, tartışmasına katılırlarsa bu tip davranışlar değişecektir diye düşünüyorum. Bizim eğitim sistemimizle biraz alakalı.

 

Çocukların doğal birer filozof olduğundan bahsedenler var. Sonra ne oluyor da bu doğal merakımızı ve yaratıcılığımızı kaybetmeye başlıyoruz?

Tüm çocukların birer doğal filozof olduklarına inanmıyorum açıkçası, çok gerçekçi gelmiyor bana. Bazen çocukluğu romantize ediyoruz, çocukların kabiliyetlerini abartma eğiliminde oluyoruz. Küçük çocuklar çok iyi sorular sorarlar ancak bir düşünceyi çok uzun süre devam ettirmiyorlar. Filozoflar kitaplarca aynı düşünceyi devam ettirebiliyorlar. Felsefenin bir özelliği de aynı düşünceyi gittiği yere kadar götürebilmek. Çocuklar ise bunu nadiren yapıyorlar. Bu anlamda çocuklar iyi birer filozoflar mı tartışmalı bir konu ancak kesinlikle tahmin ettiğimizden daha iyi düşünürler. Örneğin çocuklar çok daha yaratıcılar.

Benim kişisel tahminim, biraz büyümenin bedeli diye düşünüyorum. Doğal bir süreç gibi geliyor. Bazen bu yaratıcılığı kaybetme durumuna büyük bir hüzünle, üzüntüyle bakıyoruz ama belki de doğal süreç böyle. Çocuklar için Felsefe biraz da bu sürece müdahale etmekle, bizi küçük yaşlarda iyi düşünürler yapan özelliklerimizi muhafaza etmek ve geliştirmekle alakalı. Ancak muhafaza edemeyeceğimiz beceriler de olabilir. Yaşam tecrübeleri çok az çocukların, bazı yaratıcı fikirlerin de bu sayede ortaya çıktığını düşünüyorum. Yaşam tecrübesi çoğaldıkça, daha fazla şey gördükçe o zaman “aa bu olabilir, bu olmaz” gibi cümleleri daha çok sarf ediyoruz. Bir yerden kazanırken bir yerden de kaybediyoruz gibi geliyor, ama sadece bir tahmin bu.

 

Benzer yazılar
#SANAT
Kardelen Uysal
19 Jun 2019
#TARIHI YAPI
Tarih sevenleri şöyle alalım Otuzbeşlik ailesi olarak İzmir'd eki antik kentleri ve açık hava müzelerini listeledik Haydi durmayın İzmir in antik doku...
Zeynep Öztürk
17 Jun 2019
#TIYATRO
#KONSER
Bu hafta İzmir'd e gidilebilecek en iyi etkinlikleri derledik Can sıkıntısına son veriyoruz Tepekule Açıkhava Sineması Günleri her pazartesi salı çarş...
Can Sue
16 Jun 2019
#KAMP
Üzerinizi yıldızların örttüğü ağaçların denizin kokusuyla uyuyup uyanabileceğiniz denize girebileceğiniz muhteşem kamp alanları var İzmir’d e Nerede o...
Kardelen Uysal
15 Jun 2019
#CAFE
Siyah dondurma ya da içecek gördüğümüzde ilk aklımıza gelen gıda boyası oluyor ki bu çok normal Alsancak ta bulunan Wavy ön yargılarımızı yıkmamızı sa...
Zeynep Öztürk
15 Jun 2019
#HEDIYELIK EŞYA
Çocukluğumuzdan itibaren kahramanımız olan babalarımız için naçizane bir hediye listesi düzenledik Ne alsak ne kadar sevsek az Bir gülümsesek onlara y...
Seçil Şeker
13 Jun 2019
#BEACH CLUB
Deniz kum güneş ve eğlence merkezi olan Çeşme'd e birçok beach club bulunmakta Hem denizin hem eğlencenin tadını çıkarmak isteyenler için Çeşme nin en...
Gülay Güler
13 Jun 2019
#KITABEVI
#KITAP
#CAFE
Alaçatı nın hareketli hayatına bir kitap kafe molası vermek ister misiniz Sizin için harika bir keşfimiz var Alaçatı ya hoş geldiniz Sizi biraz yakınd...
Seçil Şeker
12 Jun 2019
#RESIM
Fotoğrafta sanatçının eserinin fotoğrafı mevcut Eserde ikiye bölünmüş bir daire var Dairenin içinde sarı turuncu kırmızı renkli noktalar beyaz font üz...
Kardelen Uysal
11 Jun 2019
#KONSER
Bu hafta İzmir'd e gidilebilecek en iyi etkinlikleri derledik Can sıkıntısına son veriyoruz Selda Bağcan 7 Haziran günü Musicorium Alaçatı Sahne de se...
Can Sue
9 Jun 2019
#KONSER
Şehrin ritmi içinde bir perküsyon üstadı Hamdi Akatay bütün projelerini Hamdi Akatay in The City adı altında topladı Şehirdeki ritmleri caz ve klasik ...
Can Sue
9 Jun 2019
#SAHIL
Şirin bir beldemiz olan Foça Eski Foça ve Yeni Foça olmak üzere iki kısımdan oluşmakta Eski Foça nın mimari yapısı çok hoştur Taş evleri kalesi yel de...
Gülay Güler
9 Jun 2019
#OTEL
Ege balıkları roka Rum mezeleri ile rakı keyfi sürmek isterseniz adresiniz Foça dır Kendine has bir havasıyla Foça gittiğinize asla pişman olmayacağın...
Zeynep Öztürk
8 Jun 2019
#GEZI
Masallara inanır mısınız peki ya efsanelere Bir rivayete göre Eski Foça da nerede olduğu bilinmeyen bir taş vardır ve Karataş olarak anılır Her kim ki...
Zeren Tuğçe Erbil
8 Jun 2019
#OTEL
Karaburun Mordoğan ın sahilleri öyle temiz denizi öyle mavi ki anlatılmaz yaşanır Suyu ne sıcak ne soğuk adeta gel bana diyor Karaburun da nerede deni...
Zeynep Öztürk
7 Jun 2019
#GEZI
Keşfedilmesine ramak kalmış bir yerden bahsedeceğiz bugün sizlere Bir kere gittiğinizde sizi kendisine aşık edecek olan bu yer Karaburun Denizinin yeş...
Zeynep Öztürk
7 Jun 2019
#YÜZME
Karaburun dantel gibi işlenmiş irili ufaklı birbirinden bakir koylara sahip Karaburun un yolları virajlı ama bu sizi korkutmasın inanın her viraj eşsi...
Gülay Güler
7 Jun 2019
#CAFE
Kış geldi diye Alaçatı’d an vazgeçecek değiliz Minik hafta sonu kaçamaklarınızda bir kahve içip kırk yıl hatır alın diye sizlere Alaçatı nın kahve dur...
Seçil Şeker
6 Jun 2019
#YEMEK
Dondurma denince aklımda da kalbimde de akan sular duruyor Hatta donuyor ve koca bir top dondurmaya dönüşüveriyor Şimdi Hepsini mi denedin yok artık d...
Seçil Şeker
6 Jun 2019
#OTEL
İzmir Seferihisar Türkiye nin ilk Citta Slow u yani Sakin Şehri Bu ünvanı 2009 yılında almış Peki nereden alınıyor bu unvan derseniz açıklayayım Bu un...
Zeynep Öztürk
5 Jun 2019
#SAHIL
Ülkemizde slow city sakin şehir unvanına sahip olan ilk ilçemiz Seferihisar a hafta sonu rahatlıkla gidebilirsiniz Sakin bir tatil geçirmek isteyenler...
Gülay Güler
5 Jun 2019
#GEZI
#YEMEK
Seferihisar a bir kere gidip Bana yetti buralar diyen henüz görülmedi Bir giden bir daha gidiyor sakinliğine alışan beyaz yakalılığı bırakıp buraya ye...
Seçil Şeker
5 Jun 2019
#SAHIL
İzmir merkezden denize girebileceğiniz en yakın ilçe Urla dır Hoop merkezden yarım saatte Urla dasınız Kalabak sahilinden Balıklıova sahillerine kadar...
Gülay Güler
4 Jun 2019
#YEMEK
Kahvaltı Türk kültüründe hatırı sayılır bir yere sahip Günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı özellikle pazar günleri bir başka önemseriz Bu keyifli pa...
Bensu Tekin
3 Jun 2019
#GEZI
Huzurun adresi Urla da kuş sesleriyle uyanırsınız Urla rüzgarı ile de meşhurdur İzmir cayır cayır yanarken Urla püfür püfür esmektedir En güzel zeytin...
Gülay Güler
3 Jun 2019
#KONSER
Bayram haftasında konserlere doymaya hazır mısınız Kenan Doğulu'd an Selda Bağcan a Gülşen'd en Yıldız Tilbe ye uzanan gecelerde bağıra bağıra şarkı s...
Can Sue
2 Jun 2019
#OTEL
Ah ne güzeldir Çeşme şimdi Çeşme planınız varsa ve nerede kalacağım diye kara kara düşünüyorsanız bu liste tam size göre Bayram tatilinde Çeşme kaçama...
Zeynep Öztürk
2 Jun 2019
#KAMP
Şehir ahalisi apartman çocukları için betondan kurtulmanın egzoz dolmuş ciğerleri stresten pelteleşmiş zihinleri iyileştirmenin en iyi yolu doğaya kaç...
Gülay Güler
1 Jun 2019
#SAHIL
Tatil başladı Çeşme'd e hangi plajlarda serinlesem diye düşünüp duruyor musun Sana bu konuda yardımcı olabilmek için bu serinletici listeyi düzenledik...
Gülay Güler
1 Jun 2019
#SPOR
Suyu sevin ve sizi değiştirmesine izin verin diyor Gizem Çalışkan Gizem Çalışkan kim mi Kendisi 1988 doğumlu Ege Üniversitesi Amerikan Kültürü ve Edeb...
Zeynep Öztürk
31 May 2019
#OPERA
Kaynak İzmir Devlet Opera ve Balesi Operadan Müzikale Unutulmayan Melodiler 13 Haziran da Kültürpark Atatürk Açıkhava Tiyatrosu nda İzmir Devlet Opera...
Can Sue
31 May 2019
#SANAT
Tobav Tiyatro Opera Bale Çalışanları Vakfı Amacı sanatı sevdirmek ve yaygınlaştırmak olan Tobav SANATA EVET mottosuyla eğitim kursları sergiler ustalı...
Gülay Güler
30 May 2019
#GEZI
Yaz aylarının vazgeçilmezi kış aylarının huzur merkezi Çeşme her türden aktivite olanakları ile sıkça tercih edilen beldelerimizden biri Yumuşak havas...
Beste Ayaz
30 May 2019
#FESTIVAL
#KONSER
#SERGI
Bu hafta İzmir'd e yazın gelişini kutlayan etkinlikler var Evde oturmayın kendinizi dışarı atın 27 Mayıs Pazartesi 18 Karşıyaka Çiçek Festivali Saat 1...
Can Sue
27 May 2019
#RESTORAN
Zira İzmir rahattır Bir masa rakı balık dost sohbeti İzmirli nin yaşam tarzıdır Meltem esintisi anason kokusu bizi mutlu etmeye yeter de artar Hal böy...
Gülay Güler
26 May 2019
,
Başa Dön
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası
,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
(