R
GİRİŞ
TR
EN

Yerelden Çıkıp Evrensele Dokunan Bir Oyun: Gettodakiler

#TİYATRO
Kardelen Uysal
12 Nov 2019

Tiyatro Kalemi ötekinin derdinin, hikayesinin üzerine titizlikle eğilen bir tiyatro grubu. Çok katmanlı metinleri, başarılı oyuncuları, kostümcüleri, müzisyenleri ve koreografları ile her sene başarılı oyunlar sahneye koyuyorlar. Geçen sene üç ödül alan Tiyatro Kalemi bu sezonda da yeni bir oyunla karşımızda: Gettodakiler. Gettodakiler, yerel bir hikayeden çıkıp evrensele dokunan bir metne sahip. Yamalı insanların, yamalı hikayelerinin anlatıldığı oyun, sahne üzerinde hareket düzeni ve farklı müzik tasarımıyla düşsel bir atmosfer yaratarak geçmişten günümüze, ırk, dil, din baskılamasıyla gettolara hapsedilen, sıkıştırılan, kötü koşullarda yaşamak zorunda bırakılan insanların yaşamlarına masalsı bir dille yaklaşıyor.

 

Tiyatro Kalemi bu sezon Gettodakiler’in yanı sıra Şarkıcı ve Karan’ın Mektubu adlı oyunlarıyla da sahnede olmaya devam edecek. Tiyatro Kalemi üyeleriyle role hazırlanma süreçlerini, hikayenin çıkış noktasını, kendilerinin ötekileşme hikayelerini, seyircinin oyunda bulabileceklerini, oyunun gettodakilere tarafsız bir açıdan mı yoksa romantik bir yerden mi baktığını konuştuk. Gettodakiler prömiyerini NKHM Konak Halk Sahnesi’nde 15 Kasım 2019’da saat 20.30’da yapacak. Keyifli okumalar.

Gettodakiler’i yazarken aklında bir yerler var mıydı?

Kamer Yıldız Ok: Gerçekliği olan bir sürü yer var; Eşrefpaşa, Tenekeli Mahalle, Hilal, Kadıfekale, Ballıkuyu. İstanbul merkezli düşünürsek Kurtuluş, Dolapdere… Bizim oyunumuzdaki getto, tamamen zamansız, tamamen ülkesiz. Daha evrensel bir getto düşünüyoruz; bir yere bağlı olan ya da bir yerin bayrağını taşıyan bir yer değil bizim gettomuz. Tam tersine sistemin içinde bırakılan herhangi bir yer demek daha doğru olur. Kendi gettomuzdayız aslında.

Entelektüel camianın gettodakilere, kıyıda köşede kalmışlara bakış açısında gerçekçi olmayan bir romantizm var. Gettodakiler bu algıyı yıkacak mı güçlendirecek mi? Yoksa daha tarafsız bir yerden mi bakacak?

Kamer Yıldız Ok: Bence kıracak çünkü oyunumuzda gerçekçi olmayan romantizm yok. Tamamen düşsel bir atmosfer var. Aslında gerçeğin üzerine basmak için yazılmış bir oyun. Tamamen bu algıyı kıracak diyebilirim. Bizim bu gerçekleri hafifletmek ya da öyle değilmiş gibi göstermek gibi bir derdimiz yok. Biz gettonun ilk çıkış hikayesine gidiyoruz aslında. Getto denince hepimizin aklına daha kenar mahalle ya da varoş geliyor. Biz hiçbirinde değiliz aslında. Yıkılan bir gettodayız fakat bizim gettomuz yüz yıllar öncesinde başlayan, kurulan taa Venedik’e kadar dayanan bir getto hikayesinden başlıyor. Günümüzde karşılığı tabii ki var ancak bu kısmını seyirciye bırakıyoruz.

 

Lale Başara: Tarihler boyunca farklı ülkelerde farklı sebeplerle toplum dışına itilmiş, gettolarda yaşamaya mahkum edilmiş insanları temsil eden bir grubu canlandırıyoruz. Gettolarda kalmak zorunda bırakılmış Yahudiler, eşcinseller, köleler, siyahiler… Tüm gettoları kucaklayan bir getto hikayesi anlatmaya çalışıyoruz. Dolayısıyla orada yaşanan acıların, insanlık dışı muamelelerin hepsini bir şekilde hissettirerek canlandırmaya çalışıyoruz. Dolayısıyla romantik bir eğilim hiçbir şekilde yok. Tarihte yaşananların sertliğini hissettirerek oynadığımız bir oyun olacak bu.

 

Burak Özbaykuş: Romantik bir yerden bakmamasının nedeni dışarıdan bakmaması. Çok içeriden bakan bir hikaye var. Oyun, onların içerideki yaşantısının penceresinden bakıyor. Onların illegale bulaşması üzerinden, yiyiciliği üzerinden, içeriden dışarıyı görmeleri üzerinden bakıyor. Kötü tipler aslında. Dışarıdan baktığımızda "Ah vah yazık" dediğimiz tipler değil oyundakiler.

Yeni oyunda ötekilerin içinde de ötekileştirilenlerin hikayesi yer alıyor. Mazlum olanın birbirini koruduğu kolladığı gibi bir masal da var zihinlerde. Bu döngüyü mü kırmak istediniz?

Kamer Yıldız OK:  Evet kesinlikle kırmak istedik. Hep klasik bir yapı vardır: Mağdursan daha çok mağdur olursun ya da güçlüysen daha da güçlenirsin. Bizim oynumuzda bu döngüler birbirine geçmiş durumda. Mağdur olanın neden mağdur olduğu ya da mağdur edenin neden mağdur ettiği tamamen iç içe geçmiş durumda. Evet, bir mağduriyet varsa bu tamamen sistemin ta kendisi. Sistem kırılmadığı sürece bu sistem aynı kalacak.

 

Ötekinin hikayesinin üzerine titizlikle eğilen bir grupsunuz. Kendi içinizde, hayatınızın herhangi bir kesitinde ötekileşme hikayesi var mı?

Kamer Yıldız Ok: Bu işle uğraşan herkes bir diğerine göre öteki zaten. Kendi adıma belki çok yaşamamış olabilirim ama yaşamış da olabilirim çünkü kimsenin fikri, zikri bir değil. Herkes bir diğerinin ötekisi.

 

Lale Başara: Hayatımız boyunca ötekileştirilenleri gözlemleme şansımız çok oldu. Dininden, ırkından, cinsel tercihlerinden, zenginliğinden ya da fakirliğinden dolayı. Toplumsal olarak bize empoze edilen düşünce tarzlarıyla birilerini ötekileştirme üzerine besleniyoruz. Farkında olmadan biz de ötekeileştirebiliyoruz. Ötekileştirildiğimizi fark etmeden yaşayabiliyoruz. Muhakkak hepimizin hayatında bir biçimde ötekileştirildiği olmuştur. Türkiye’de kadın olmak başlı başına çeşitli ötekileştirilmelere maruz kalmak demek. Erkeklerin hakim olduğu bir yerde “Sen dur, sen otur, sen bilmezsin, gücün yetmez” demeleri bile bunu hissetmene neden oluyor. Bu coğrafyada farklı dinlerde, görüşlerde çok insan yaşıyor. Siyasi görüşümüzden, yaşadığımız bölgeden, sanat yapmaktan dolayı ötekileştirildiğimiz oldu. Grup olarak hepimizin biraz derdi bu.

Çocukken oyun oynarken bile birilerini ötekileştirmişizdir. Sevdiklerimizi içimize alırız, sportif olmayan çocuğu kenara iteriz. Bu duyguya çok uzak olduğumuzu zannetmiyorum. Bir tarz benimseyeceksek Tiyatro Kalemi olarak evet ötekileştirilmiş insanlar bizim meselemiz ama sadece buna odaklanmıyoruz, başka meselelerimiz de var.

Fotoğrafta Gettodakiler oyuncuları ve oyun için müzik yapan Şervan Alpşen bulunuyor.

Yamalı hayatların yamalı hikayelerinde seyirci ne bulacak?

Kamer Yıldız Ok: Her gün dil, din, ırk yüzünden yaşanan, süregiden çatışmayı yaşayacak seyirci ya da hiçbir şey anlamayıp “Bundan bana ne” deyip çıkıp gidecek. Her seyircinin kendi içindeki antikahramanı bulma hikayesi bu. Herkes kendi hayatında kahraman olmaya çalışıyor, problem biraz da burada. Biz aslında belki de kendi içlerindeki antikahramanı bulmalarına yardım ediyor olabiliriz ya da kendi içlerinde unuttukları, ezberini bozduğu, yama olarak gördüğü bir yanı bulabilirler.

 

Lale Başara: Seyirciyi içine alacak, kendisiyle birlikte itip kakacak, asla kahramanlaştırılmaya çalışılmayan karakterler arasında seyirci kendisini bulacak çünkü insan olarak içimizde var olan öfke, nefret, sapıklık, otokontrolümüzün bastırdığı ama bastırma imkanı olmayan çatışma içinde var olmak zorunda kalan; uyuşturucuya, hırsızlığa, alkole savrulan, ekonomik olarak alt sınıftaki kişilerin hikayesinde tüm toplumdaki karanlık noktaları görecek seyirci.

Gettodakiler’in role hazırlanma süreci nasıl geçti?

Burak Özbaykuş: Dar alanda kısa paslaşıyoruz. Kamer hepimizi iyi yönlendiriyor. Bizim diğer oyunlarımızda da çok romantize edilmiş karakterler vardı. Bu oyun çok daha sert bir yerden, anlayamadığımız bir yerden ilerliyor. Daha grotesk bir tavra sahip. Biraz zorlayıcı oluyor. Şu an burada bulunmayan koreografımız Utku Demirkaya da bize bir hareket düzeni sağlıyor. Çok yerelden beslenen evrensel hikayeler anlatıyoruz. Herkes kendi hayatında da birçok yaşantının izini taşıyor. Ananın, babanın, atalarının blokajlarını taşıyoruz. Bizim oyunumuzda da o var. Geçmişte yaşayan karakterlerin aşamadığı blokajları şimdi günümüzde oynayan karakterler aşmaya çalışıyor. Birinin inandığı bir hikaye var, diğerinin kurtulamadığı bir geçmişten gelen yarası var, biri gitmek istiyor sürekli. O yüzden çok yerelden beslenip evrenseldeki başka hikayelere dokunuyoruz.

 

Lale Başara: Hikaye de oldukça sarsıcı. Prova yapmadan önce Kamer oyun yazarken yaptığı araştırmaları bize aktarıyor. Nelerden beslendiğini, nelerden etkilendiğini anlatıyor. Biz de o havaya girebiliyoruz böylece. Gettodakiler’de de insanlık dışı, yaşandığı durumda insanın normal kalamayacağı hikayelerle başladık çalışmalara. Hepimizin tüyleri diken diken oldu. Karakterlere bürünmeye çalışmak da biçem olarak, yaşananları bir yere bağlama çabası olarak, o karakterlerin hissettikleriyle, yaşamdaki varoluşlarıyla, inişleri çıkışlarıyla, hareket düzeniyle onu sahneye koymak zor.

 

Caner Arıkan: Oyun, akış, gidişat, anlamlar, karakterleri anlarken nerede yaklaşmamız gerektiği konusunda başlangıçta çok tartıştık. Sonunda ortak bir dil bulduk. Heyecanlı bir süreç çünkü hem gettodakileri anlamaya çalışıyoruz. Başına anlaması, hissedilmesi, algılanması en zor olaylar gelmiş insanları canlandırmak bizim için de zor. O karakterlerle empati kurmak zorundayız canlandırırken, canlandırırken de fiziksel olarak bir zorluk yaşıyorsun.

 

Beldem Şengül: Yönetmenin aklındakiyle benim aklımdaki hareketlerin ve devinimlerin aynı olması içimi rahatlattı. Yaratım süreci oldukça keyifliydi.

 

Çetin Ok: Role hazırlık sürecimiz zorlu oldu. Çok katmanlı bir yapıya sahip metin. İlk kurulan gettodan, çok masum görünen ve yalnızca bir ırk, belirli bir zümrenin sınırlandığı, biraz masum görünen o alandan toplama kamplarına kadar giden bir getto hikayesi anlatıyoruz. Canlandırdığımız karakterler insanlık dışı durumlarla yüzleşmiş, bu durumların mirasını taşıyan karakterler. Sadece içinde bulunduğumuz illegal getto karakterlerin değil bunların da yükü üzerimizde. Bu biraz zorluyor çünkü mağdur aynı zamanda mağdur eden durumda da olabiliyor. Tecavüzcü, katil, işkenceci, sahtekar karakterlerimiz de var. Birçok katman üzerinden rolü çıkarmaya çalışıyoruz. Müziklerle, atmosferle, metnin güçlü diliyle bu süreci biraz daha kolay atlatıyoruz.

Oyunun bestelerini yapma süreci nasıl geçti?

Atahan Gökdel: Kamer’in anlattıkları üzerinden beste yaptım. Bu sefer daha çok kendimi gösterebildiğim bir proje oldu.  Gayet keyifliydi.

Adnan Girgin: Oyunun bir kısmında davul performansı olacak. Metni okuyarak, provaları izleyerek bir kompozisyon oluştu kafamda.

Kostüm hazırlıkları nasıldı?

Esra Aydemir: Her karakterin yaşadığı bir zorluk var. Kumaşlar konusunda da hikayesi olan, eski ürünler kullanmaya çalıştım. Daha çok dönüştürerek, üzerine ekleyerek hazırladım kostümleri. İkinci el ürünleri kullanmaya gayret gösterdim.

Geçen sezonunuz nasıl geçti? Ödüller aldınız.

Kamer Yıldız Ok: Ödül bir teşvik ögesi. Ödül insana kendini iyi hissettiriyor çünkü yaptığın işi birilerinin gördüğünü gösteriyor. Daha sonra rafta tozlanıyor, hayatımızda yer almıyor. Kendimizi iyi hissetmek daha doğru. O da birilerinin bize "Sizi izledik" demesi ya da salonların doluluğuyla oluyor. Geçen sene seyirci anlamında yüzümüz güldü, bizi çok desteklediler. Bu sene de aynı şey olursa çok seviniriz.

Eklemek istediğiniz bir şey  var mı?

Lale Başara: Türkiye’de bir tiyatro grubu olmak gerçekten zor. Bir tiyatoyu işletmek, kalitesine inandığın oyunlar yapmak, oyunları seyircinin karşına çıkarmak, seyircinin karşısına çıkmak zor.

Tiyatro Kalemi'ni aşağıda bulunan sosyal medya hesaplarından takip edebilir, iletişime geçebilirsiniz.

www.tiyatrokalemi.com

Mail: tiyatrokalemi@gmail.com

Facebook/tiyatrokalemi

Instagram/tiyatrokalemi

Twitter/tiyatrokalemi

YouTube/tiyatrokalemi

 

Benzer yazılar
#SPOR
İzmir'de skydiving'den kaya tırmanışına, rüzgar sörfünden tüplü dalışa, ATV'den go-kart'a birçok ekstrem spor seçeneği b...
Gülay Güler
21 Feb 2020
#TİYATRO
Eğitmen, oyuncu ve yönetmen İbrahim Güngör ve koreograf, oyuncu ve eğitmen Jülide Derya ile Tiyatro Terminal'de tiyatro ...
Kardelen Uysal
20 Feb 2020
#SOSYAL SORUMLULUK
Birleşmiş Eller, duyduğu, gördüğü her yere yardım eli uzatmaya çabalayan bir oluşum. Ayrımların sosyal adaletsizliği kör...
Kardelen Uysal
18 Feb 2020
#SİNEMA
Farklı sinema türlerine merakınız varsa, bağımsız filmlerden, dünya sineması örneklerinden seçkiler izlemeyi seviyorsanı...
Kardelen Uysal
17 Feb 2020
#TİYATRO
5-22 Mart 2020 tarihleri arasında gerçekleşecek 14'üncü İzmir Uluslararası Kukla Günleri, bu yıl da dünyanın en büyük ku...
Editör
17 Feb 2020
#TİYATRO
#KONSER
İzmir de bu hafta kaçırılmaması gereken hangi konserler, tiyatro oyunları, festivaller var, gelin beraber bakalım, ajand...
Editör
17 Feb 2020
#EĞLENCE MEKANI
#MÜZİK
#DANS
İzmir'in en sevilen gece kulüplerini listeledik. Elektronik dans müziği, R&B, pop ya da rock... İzmir'de sizi eğlendirec...
Seçil Şeker
15 Feb 2020
#RESTORAN
Ortaya, geleneksel Ege mutfağını, Akdeniz ve dünya lezzetleriyle harmanlayarak bize füzyon mutfak deneyimi sunuyor. Orta...
Gülay Güler
12 Feb 2020
#SİNEMA
Birikim Atölyesi ve otuzbeslik.com’un düzenlediği İzmir'in aylık kısa film etkinliği Alternatif Kısa'nın 20'ncisiyle kar...
Gülay Güler
12 Feb 2020
#MÜZİK
#SOSYAL SORUMLULUK
Praksis ekoloji, kadın hakları, işçi grevleri gibi pek çok toplumsal konuda mücadele eden, mücadele edenlerin yanında ol...
Kardelen Uysal
11 Feb 2020
#MÜZİK
#KONSER
#TİYATRO
İzmir'e bu hafta birbirinden başarılı sanatçılar geliyor. Dilerseniz dans edebilir, dilerseniz tiyatroya gidip güzel bir...
Editör
9 Feb 2020
#PASTANE
#YEMEK
Tatlı yiyip tatlı konuşma vaktimiz gelmedi mi? Tatlı krizlerinizi tatlı bir gülümsemeye dönüştürecek İzmir'in en iyi tat...
Gülay Güler
7 Feb 2020
#MÜZİK
İzmir'in en sıradışı ve en eğlenceli partilerin sahibi Roots. ile yakaladıkları başarının sırrını ve gelecek planlarını ...
Seçil Şeker
6 Feb 2020
#YEMEK
#KONSER
#MÜZİK
#TİYATRO
Aşıklar, aşklarını özel günlerde daha bir coşkulu yaşayanlar, 14 Şubat Sevgililer Günü yaklaşıyor! İzmir'de hangi etkinl...
Seçil Şeker
6 Feb 2020
#GÖNÜLLÜ
#SOSYAL SORUMLULUK
Hayvan olarak dünyada yaşamak zor, ülkemizde yaşamak daha da zor. Hayvanlar için üzülmek dışında bir şey yapmak istersen...
Kardelen Uysal
4 Feb 2020
#SÖYLEŞİ
İzmir’in alternatif sanat alanı Tilki Sanat’ın açık ve özgür tartışma platformu T-Talks, farklı disiplinlerden alanında ...
Editör
3 Feb 2020
#KONSER
#TİYATRO
Sizler için bu hafta merakla beklenen konserleri, tiyatroları ve sinemaları listeledik. İzmir bu hafta da dopdolu!
Editör
3 Feb 2020
#GEZİ
Şehirlerimizin sadece güzelliklerini, kahramanlıklarını anlatma, onu cicili bicili paketleyip sunma meylindeyiz. Tıpkı k...
Filiz Temiz
2 Feb 2020
#SİNEMA
Bu ay İzmir’e birbirinden dikkat çekici ve ilham veren bağımsız filmler uğruyor. Karaca Sineması, Türkan Saylan Kültür M...
Kardelen Uysal
31 Jan 2020
#ATÖLYE
#YOGA
Bu ay sizler için hazırlanan hem içsel yolculuğunuza destek verecek hem de size yeni bir hobi kazandıracak atölyeleri li...
Seçil Şeker
31 Jan 2020
#RESTORAN
#BUTİK OTEL
Eşsiz deniz manzarası eşliğinde dünya mutfağından lezzetler sunan Fermaki aynı zamanda pub ve butik otel hizmeti sunuyor...
Gülay Güler
29 Jan 2020
#SİNEMA
#EĞİTİM
#BELGESEL
Doğa Kılcıoğlu, Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden 2004 yılında mezun olduktan sonra Paris Sorbonne III Ün...
Kardelen Uysal
28 Jan 2020
#TİYATRO
Edebiyattan tiyatroya uyarlanan ödüllü oyunlar, turneye çıkıp kentimize uğrayan talk şovlar, yıllar sonra seyirci karşıs...
Kardelen Uysal
26 Jan 2020
#KONSER
Birbirinden etkileyici konserlerle İzmir'de müziğin ritmi hiç düşmüyor. Listemizde rock müziğin yıldızları Yüksek Sadaka...
Gülay Güler
24 Jan 2020
#KİTABEVİ
Uzun yıllar boyunca İstanbul'da faaliyet gösteren Hermes Sahaf, İzmir'e taşındı. İçeri girer girmez kitapların, nostalji...
Kardelen Uysal
23 Jan 2020
#YEMEK
Çikolatalarının tadına baktığınız an duyduğunuz o yoğun hazzı anlatmak için sayfalarca yazı yazabiliriz ama yeterli olac...
Seçil Şeker
22 Jan 2020
#TİYATRO
#KONSER
Sizi kış depresyonundan koruyacak, dışarıya çıkmanıza sebep olacak haftanın en iyi etkinliklerini listeledik. Bakalım si...
Editör
20 Jan 2020
#GEZİ
Dünyaca ünlü Yunan Adaları'na yeşil pasaportumuz ya da çok girişli Shengen vizemiz olmasa da kapı vizesi uygulamasıyla g...
Gülay Güler
18 Jan 2020
#SİNEMA
Birikim Atölyesi ve otuzbeslik.com’un düzenlediği İzmir'in aylık kısa film etkinliği Alternatif Kısa'nın 19'uncusuyla ka...
Gülay Güler
16 Jan 2020
#YEMEK
#EĞLENCE MEKANI
Açıldığı günden itibaren İzmir'in gözdesi olan, yazın ağaçların altındaki masalarda güneşin ve akşam serinliğinin tadını...
Seçil Şeker
16 Jan 2020
#MÜZİK
İranlı def sanatçısı Sami Hosseini öncülüğünde 2013 yılında kurulan Ahura Ritim Topluluğu, ortak insani değerlere ve kay...
Kardelen Uysal
15 Jan 2020
#TİYATRO
#KONSER
İzmir yılın ilk ayında birbirinden keyifli konserlerle dolu. Bu hafta müziğe doymak, müzikle büyülenmek istiyorsanız mut...
Editör
13 Jan 2020
#GEZİ
Urla-İskele sahil şeridi boyunca denize hangi noktadan, hangi duygu haliyle bakarsanız bakın o etkileyici panorama içind...
Filiz Temiz
11 Jan 2020
#BAR
Son zamanların yeni trendi kokteyl barlar. Gece kulüplerinin gürültülü atmosferinin aksine daha sakin ve samimi bir orta...
Gülay Güler
9 Jan 2020
#TİYATRO
Ekranların sevilen dizisi Çocuk'un ele avuca sığmayan karakteri Murat Karasu'yu canlandıran Kenan Acar ile keyifli bir s...
Seçil Şeker
6 Jan 2020
,
Başa Dön
Bize ulaşın
Giriş yaparak
Gizlilik Politikası,
Kullanım Koşulları
ve
Çerez Politikası
’nı kabul etmiş olursunuz.
Satış Sözleşmesi
İptal ve İade